Các doanh nghiệp bất động sản đang ''sống nhờ'' hoạt động tài chính

Tăng trưởng nhờ đầu tư tài chính

Trong bối cảnh thị trường bất động sản (BĐS) tiếp tục gặp khó khăn, nhiều doanh nghiệp BĐS đã chuyển hướng hoạt động để duy trì sự sống bằng việc tận dụng các nguồn thu từ hoạt động tài chính. Một số báo cáo tài chính gần đây cho thấy doanh thu lớn đến từ các thương vụ chuyển nhượng cổ phần, đầu tư tài chính thay vì từ hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ cốt lõi.

Chẳng hạn, Công ty CP Vạn Phát Hưng (VPH) đã ghi nhận tổng doanh thu quý III lên tới 18.368 tỷ đồng, lãi ròng đạt 183 tỷ đồng – mức cao nhất từ trước tới nay. Tuy nhiên, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh của công ty chỉ đạt 6,7 tỷ đồng, chủ yếu nhờ vào khoản lợi nhuận 266 tỷ đồng từ hoạt động tài chính. Thương vụ chuyển nhượng 99% cổ phần tại Công ty CP Bất động sản Nhà Bè là yếu tố quan trọng giúp VPH có được lợi nhuận lớn này. Điều này cho thấy, trong bối cảnh thị trường bất động sản vẫn trong tình trạng khó khăn, các doanh nghiệp buộc phải tìm kiếm nguồn thu thay thế từ các hoạt động tài chính.

Các doanh nghiệp ghi nhận lãi sau quý III cao nhờ vào hoạt động chuyển nhượng dự án (Ảnh: Minh họa)

Tương tự, Công ty CP Đầu tư Bất động sản Taseco (TAL) báo lãi sau thuế gấp gần 21 lần so với cùng kỳ, nhờ vào việc chuyển nhượng cổ phần tại dự án Khu đô thị Starlake. Hoạt động chuyển nhượng tài sản này không chỉ giúp doanh nghiệp tăng doanh thu mà còn giải quyết bài toán tài chính ngắn hạn.

Tuy nhiên, đây không phải là xu hướng duy nhất. Công ty CP Phát triển Bất động sản Phát Đạt (PDR) cũng báo cáo lợi nhuận tài chính đạt 120 tỷ đồng trong quý III, cao gấp 92,3 lần so với lợi nhuận gộp từ hoạt động kinh doanh chính. Các doanh nghiệp bất động sản đang "sống nhờ" những thương vụ này để duy trì hoạt động trong khi các dự án chưa thể triển khai mạnh mẽ do nhiều yếu tố khó khăn từ thị trường.

Rủi ro khi doanh thu không bền vững

Tuy nhiên, việc phụ thuộc vào các nguồn thu từ tài chính không phải là một chiến lược bền vững trong dài hạn. Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng nếu các doanh nghiệp BĐS tiếp tục duy trì trạng thái này, họ sẽ đối mặt với nhiều rủi ro. PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Giảng viên cao cấp Học viện Tài chính nhận định, nếu doanh thu không đến từ hoạt động bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ chính, các doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn về thanh khoản, đặc biệt khi các khoản nợ sắp đáo hạn.

Theo ông Thịnh, các hoạt động tài chính như đầu tư, chuyển nhượng cổ phần hay lợi nhuận từ các khoản thu ngoài ngành không phải là nguồn thu ổn định và khó có thể thay thế được nguồn thu chính từ kinh doanh BĐS. Nếu tình trạng này kéo dài, nhiều doanh nghiệp sẽ không thể duy trì hoạt động trong dài hạn, ảnh hưởng đến chất lượng các dự án và tiến độ phát triển.

Cũng theo chuyên gia này, thị trường bất động sản vẫn chưa hoàn toàn hồi phục. Sau khi đóng băng từ năm 2022, các doanh nghiệp đã gặp rất nhiều khó khăn về pháp lý và nguồn vốn. Điều này đã khiến việc triển khai các dự án bị chậm trễ và không thể hoàn thành đúng tiến độ. Bên cạnh đó, các dự án chưa thể bán ra hoặc bàn giao cho khách hàng trong khi chi phí duy trì cao khiến nhiều công ty phải phụ thuộc vào nguồn vốn từ bên ngoài hoặc các hoạt động tài chính.

TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng của BIDV .

Trong khi đó, TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng ngân hàng BIDV, Giám đốc trung tâm đào tạo BIDV cho rằng, các doanh nghiệp BĐS cần nhanh chóng cơ cấu lại nguồn lực, tập trung vào các lĩnh vực có thế mạnh để giảm thiểu rủi ro. Đồng thời, các công ty này cũng cần kiểm soát tốt dòng tiền, lãi suất và các khoản nợ đáo hạn để tránh tình trạng thiếu hụt tài chính, đặc biệt là khi thị trường vẫn còn đang gặp khó khăn.

Như vậy, mặc dù hoạt động tài chính đã cứu cánh cho nhiều doanh nghiệp BĐS trong thời gian qua, nhưng nếu không cải thiện chất lượng dự án và tăng trưởng doanh thu từ các hoạt động cốt lõi, tương lai của các công ty này sẽ đối mặt với không ít thách thức.

Tương lai của thị trường bất động sản

Từ nay đến năm 2025, kỳ vọng vào sự phục hồi của thị trường BĐS được đẩy mạnh nhờ vào các quy định mới về đất đai và nhà ở, mà các chuyên gia cho rằng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển các dự án. Tuy nhiên, điều này sẽ không thể xảy ra ngay lập tức mà cần một khoảng thời gian để các doanh nghiệp thích ứng với các chính sách mới.

Các nhà đầu tư, chủ dự án và các sàn giao dịch bất động sản cần điều chỉnh chiến lược của mình để phù hợp với xu hướng phát triển mới của thị trường. Cần nghiên cứu sâu về nhu cầu của người dân và phát triển sản phẩm phù hợp với khả năng chi trả của đại đa số khách hàng. Việc ôm đồm quá nhiều dự án hoặc thiếu tập trung vào các lĩnh vực có thế mạnh sẽ khiến các doanh nghiệp khó đạt được kết quả tối ưu và có thể dẫn đến sự phân tán nguồn lực, giảm hiệu quả kinh doanh.

Cuối cùng, các doanh nghiệp cần phải tiếp tục tìm kiếm giải pháp bền vững để không chỉ vượt qua được giai đoạn khó khăn hiện tại mà còn chuẩn bị tốt cho sự phục hồi và phát triển trong tương lai.