Cả hệ thống chính trị vào cuộc, quyết liệt “tuyên chiến” với khai thác hải sản IUU

Trước tình hình vi phạm IUU vẫn còn diễn biến phức tạp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Công điện số 198/CĐ-TTg, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương ven biển tập trung thực hiện tháng cao điểm chống khai thác IUU, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách nhưng mang ý nghĩa lâu dài đối với tương lai của ngành thủy sản Việt Nam.

Công điện ghi nhận những kết quả tích cực đã đạt được trong thời gian qua, như việc kiểm soát hoạt động tàu cá được siết chặt, hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản ngày càng hoàn thiện, nhận thức của ngư dân được nâng lên rõ rệt. Tuy nhiên, Thủ tướng cũng chỉ rõ vẫn còn một bộ phận nhỏ ngư dân và doanh nghiệp vì lợi ích trước mắt mà cố tình vi phạm, gây ảnh hưởng đến uy tín quốc gia, đồng thời làm suy yếu nỗ lực chung của Việt Nam trong việc gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC).

Cả hệ thống chính trị vào cuộc, quyết liệt “tuyên chiến” với khai thác hải sản IUU

Để xử lý triệt để tình trạng này, Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ và chủ tịch ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển thực hiện nghiêm Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác IUU, đồng thời quyết liệt chỉ đạo, cương quyết “tuyên chiến” với các hành vi vi phạm.

Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao nhiệm vụ rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 38/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, hoàn thành trước ngày 25/10/2025. Bộ này cũng phải hoàn thiện và triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT) trước ngày 15/11/2025, đồng thời thiết lập kênh liên hệ với các tổ chức nghề cá khu vực và quốc gia tàu treo cờ để đối chiếu, xác minh thông tin quản lý tàu, cấp phép khai thác và chuyển tải.

Chính phủ cũng yêu cầu bố trí đầy đủ nguồn lực về tài chính, nhân sự, trang thiết bị để tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác, đặc biệt là tại cảng biển và nhà máy chế biến xuất khẩu thủy sản. Các cơ quan chức năng cần mua thông tin và truy cập cơ sở dữ liệu quốc tế để xác minh, đối chiếu nguồn gốc sản phẩm thủy sản nhập khẩu, bảo đảm minh bạch và tuân thủ quy định quốc tế.

Song song đó, Bộ Quốc phòng được giao triển khai hệ thống kiểm soát tàu cá trên các vùng biển, hoàn thành trước ngày 30/10/2025. Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) sẽ đưa vào vận hành hệ thống cảnh báo mất kết nối VMS và sổ nhật ký điện tử (e-logbook), giúp giám sát tàu cá liên tục 24/24, hạn chế tối đa tình trạng mất tín hiệu hoặc khai báo sai lệch.

Các địa phương có đội tàu khai thác hải sản được yêu cầu bảo đảm 100% tàu cá đã đăng ký phải ghi biển số, đánh dấu nhận diện theo đúng quy định, đồng thời ban hành chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề và nâng cấp thiết bị giám sát VMS, giúp ngư dân thích ứng và hoạt động đúng quy chuẩn pháp luật.

Đặc biệt, Bộ Công an có trách nhiệm kiểm soát chặt chẽ tàu cá và ngư dân xuất, nhập bến, điều tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm vùng biển nước ngoài. Bộ Ngoại giao phối hợp với cơ quan chức năng các nước sở tại để điều tra, thu thập bằng chứng và xử lý dứt điểm các vụ việc ngư dân bị bắt giữ, đồng thời cung cấp thông tin chi tiết để các cơ quan trong nước kịp thời can thiệp, xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, cuộc chiến chống khai thác IUU không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành thủy sản, mà là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị, của các cấp, các ngành và từng ngư dân. Chỉ khi có sự đồng lòng và phối hợp chặt chẽ, Việt Nam mới có thể bảo vệ được nguồn lợi thủy sản, khẳng định hình ảnh một quốc gia có trách nhiệm, minh bạch và phát triển bền vững trong mắt cộng đồng quốc tế.