 |
| Bộ Xây dựng: Không có vùng cấm trong xử lý lãng phí đầu tư công |
Đây là nội dung trọng tâm tại Chỉ thị 04 vừa được Bộ Xây dựng ban hành, gửi tới các địa phương, chủ đầu tư và các đơn vị triển khai dự án đầu tư công trên cả nước.
Theo Bộ Xây dựng, thời gian qua, lĩnh vực đầu tư xây dựng đã ghi nhận nhiều bước tiến mạnh mẽ cả về quy mô lẫn chất lượng, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, phát triển hạ tầng và bảo đảm quốc phòng – an ninh.
Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy vẫn tồn tại không ít dự án bộc lộ hạn chế, thậm chí gây thất thoát, lãng phí nguồn lực. Các biểu hiện phổ biến gồm đầu tư chưa phù hợp quy hoạch, đầu tư dàn trải, hiệu quả thấp hoặc thiếu vốn trong quá trình thực hiện.
Một số dự án chậm tiến độ kéo dài do vướng mắc giải phóng mặt bằng, thiếu vật liệu xây dựng hoặc năng lực nhà thầu không đáp ứng yêu cầu. Những yếu tố này không chỉ làm tăng chi phí mà còn làm suy giảm hiệu quả đầu tư công – động lực then chốt của tăng trưởng.
Trong bối cảnh đó, Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 08 về đẩy mạnh phòng, chống lãng phí, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; đồng thời ban hành Công điện 02 nhằm tăng cường quản lý, đẩy nhanh tiến độ các dự án kết cấu hạ tầng.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng yêu cầu các cơ quan, đơn vị quán triệt và thực hiện nghiêm các chỉ đạo này cùng các quy định liên quan.
Một trong những nội dung được nhấn mạnh là yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các sở, ngành và địa phương phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư xây dựng kế hoạch giải phóng mặt bằng ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án.
Mục tiêu là không để tình trạng chậm bàn giao mặt bằng kéo dài thời gian thực hiện và đội vốn công trình. Các địa phương phải chủ động tháo gỡ vướng mắc thuộc thẩm quyền, đặc biệt với những dự án chậm tiến độ nhiều năm.
Song song đó, việc bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường như cát, đất, đá cũng được yêu cầu lập kế hoạch cụ thể theo từng giai đoạn thi công. Các địa phương cần quản lý, công bố giá vật liệu đầy đủ, sát với mặt bằng thị trường, tránh tình trạng thiếu hụt hoặc biến động giá gây ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả đầu tư.
Chỉ thị 04 đặt trọng tâm vào việc kiểm soát chặt hoạt động đấu thầu nhằm lựa chọn nhà thầu đủ năng lực, kinh nghiệm theo đúng quy định pháp luật và hồ sơ mời thầu.
Bộ Xây dựng yêu cầu loại bỏ các điều kiện bất hợp lý trong hồ sơ mời thầu có thể làm hạn chế sự tham gia của nhà thầu; nghiêm cấm hành vi tiết lộ thông tin trong quá trình đấu thầu, dàn xếp thông thầu hoặc chuyển nhượng thầu trái pháp luật.
Ở khâu chuẩn bị dự án, doanh nghiệp và chủ đầu tư phải chấn chỉnh công tác lập, thẩm định, phê duyệt dự toán. Các hành vi thông đồng, móc ngoặc để hợp thức hóa hồ sơ, tăng khống khối lượng, đơn giá hoặc áp đặt chỉ định mỏ vật liệu đều bị nghiêm cấm.
Đối với nhà thầu trúng thầu, yêu cầu đặt ra là phải bố trí đầy đủ nguồn lực ngay sau khi khởi công, chủ động bảo đảm vật liệu thi công. Trường hợp vi phạm hợp đồng hoặc chậm tiến độ không có lý do chính đáng sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.
Thông điệp xuyên suốt của Bộ Xây dựng là nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong đầu tư công, coi đây là giải pháp quan trọng để khơi thông nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới.
