Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng: Vẫn thanh tra đột xuất nếu doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng: Vẫn thanh tra đột xuất nếu doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm. Ảnh LĐO

Trong phiên thảo luận sáng 16/5 tại hội trường Quốc hội về dự thảo Nghị quyết liên quan đến cơ chế và chính sách phát triển kinh tế tư nhân, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã có phát biểu giải trình quan trọng. Một trong những điểm đáng chú ý là chính sách thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp trong bối cảnh chuyển dịch từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định, chủ trương của Bộ Tài chính là giảm thiểu tối đa các cuộc thanh tra, kiểm tra trực tiếp doanh nghiệp để tránh làm gián đoạn hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, trong các trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm, các cơ quan quản lý vẫn sẽ tiến hành thanh tra đột xuất nhằm đảm bảo hiệu lực của pháp luật và công bằng trong môi trường kinh doanh.

“Việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm không đồng nghĩa với việc buông lỏng quản lý. Nếu có dấu hiệu vi phạm, chúng tôi vẫn thực hiện các biện pháp thanh kiểm tra cần thiết”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Liên quan đến các chính sách ưu đãi thuế và phí, Bộ trưởng cho biết định hướng hiện nay của Bộ Tài chính là nuôi dưỡng nguồn thu lâu dài thay vì tập trung vào con số ngắn hạn. Việc áp dụng các chính sách giảm thuế trước mắt có thể khiến nguồn thu ngân sách giảm tạm thời, nhưng đổi lại, doanh nghiệp sẽ có thêm điều kiện để đầu tư, mở rộng sản xuất và từ đó đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế.

Theo ông Thắng, điều quan trọng là tạo động lực cho doanh nghiệp phát triển bền vững, thay vì gây áp lực tài chính khiến họ chùn bước trong quá trình tái đầu tư.

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là lộ trình bỏ thuế khoán với hộ kinh doanh từ ngày 1/1/2026. Nhiều ý kiến lo ngại điều này sẽ làm tăng gánh nặng tuân thủ thủ tục hành chính cho các hộ kinh doanh. Tuy nhiên, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định đây là chủ trương đúng đắn nhằm tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, đồng thời khuyến khích chuyển đổi hộ kinh doanh lên thành doanh nghiệp.

Bộ Tài chính hiện đang thí điểm chính sách này tại một số địa bàn và nhận thấy hiệu quả tích cực. Bên cạnh đó, cơ quan thuế cũng đang tích cực triển khai các giải pháp công nghệ để hỗ trợ đăng ký, kê khai thuế trực tuyến, giảm thiểu chi phí và rào cản thủ tục cho các hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi.

Trong nội dung dự thảo Nghị quyết, Chính phủ cũng đặt mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư hạ tầng khu công nghiệp. Theo đó, nếu sau 2 năm kể từ khi hình thành mà khu công nghiệp chưa thu hút được doanh nghiệp tư nhân, đổi mới sáng tạo hay khởi nghiệp, thì chủ đầu tư có thể cho thuê lại mặt bằng cho các doanh nghiệp khác, nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất và hạ tầng.

Để hỗ trợ doanh nghiệp hạ tầng, Nhà nước cũng triển khai chính sách giảm ít nhất 30% tiền thuê đất cho các đối tượng thuê, đồng thời cho phép khấu trừ chi phí đầu tư hạ tầng vào tiền thuê đất phải nộp. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro tài chính cho các doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, qua đó thu hút thêm nguồn lực xã hội vào phát triển khu công nghiệp.

Một điểm then chốt trong chính sách mới là quy định các cơ quan quản lý chỉ được thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp tối đa một lần trong năm, trừ khi phát hiện dấu hiệu vi phạm rõ ràng. Mục tiêu là tối ưu hóa công tác quản lý nhà nước, đồng thời giảm thiểu áp lực cho doanh nghiệp trong bối cảnh phục hồi và phát triển sau đại dịch.

Tuy vậy, theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, quy định này không hề làm suy giảm hiệu quả quản lý. Trái lại, việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm là xu hướng hiện đại, đặt trọng tâm vào tăng cường giám sát sau khi doanh nghiệp đã đi vào vận hành, thay vì kiểm soát từ đầu một cách cứng nhắc.

“Chúng tôi lắng nghe, tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự thảo nghị quyết, bảo đảm tính thực tiễn, khả thi và phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành”, Bộ trưởng Thắng khẳng định.