Gia Lai: Chuyển đổi cây trồng kém hiệu quả, mỗi xã chỉ chọn 1-2 cây có lợi thế

UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch số 62/KH-UBND (ngày 10/9/2025) về việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng kém hiệu quả trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 – 2030.

Mục tiêu của kế hoạch là phấn đấu thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng kém hiệu quả giai đoạn 2026 - 2030 với diện tích khoảng 38.500 ha, trong đó: đất trồng lúa 3.790 ha; đất trồng mía 7.660 ha; đất trồng sắn 7.745 ha; đất trồng điều 4.020 ha; đất trồng cao su 14.715 ha và chuyển đổi trên đất khác khoảng 570 ha.

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng dựa trên thổ nhưỡng từng vùng

Kế hoạch đặt ra yêu cầu chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất trồng lúa thường xuyên bị hạn và đất trồng mía, sắn, cao su, điều kém hiệu quả sang trồng rau, hoa, cây ăn quả, cây dược liệu, cây làm thức ăn cho chăn nuôi, cây trồng khác phải tạo ra giá trị sản xuất và hiệu quả kinh tế cao hơn trước khi chuyển đổi.

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng phải trên cơ sở khai thác tiềm năng, lợi thế về điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của từng vùng, từng địa phương để đầu tư phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn, gắn với xây dựng mã số vùng trồng và công nghiệp chế biến, chế biến sâu, đa dạng sản phẩm, tạo ra những thương phẩm có giá trị gia tăng lớn, đảm bảo an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Đồng thời, chuyển đổi cơ cấu cây trồng phải dựa trên cơ sở ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đẩy mạnh sản xuất theo tiêu chuẩn, quy chuẩn, công nghệ mới tiên tiến, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn, thân thiện với môi trường; hình thành các chuỗi giá trị gia tăng bền vững; từng bước tiếp cận, mở rộng thị trường trong và ngoài nước theo chuỗi giá trị sản phẩm gắn với Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và thực hiện nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh.

Tập trung phát triển chỉ 1-2 cây trồng lợi thế

Để thực hiện được mục tiêu trên, UBND tỉnh đề ra 05 nhóm nhiệm vụ và giải pháp gồm: Tăng cường, đẩy mạnh công tác lãnh đạo, chỉ đạo, thông tin tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của việc tổ chức lại sản xuất trồng trọt đảm bảo hiệu quả, bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường; xác định vùng sản xuất và đầu tư kết cấu hạ tầng phục vụ các vùng sản xuất; tổ chức sản xuất; phát triển, nâng cao hiệu quả các hình thức tổ chức sản xuất và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và nhóm giải pháp về cơ chế, chính sách.

Nhiều người dân Hòa Hội đã mạnh dạn chuyển sang trồng lạc mang lại kinh tế cao hơn. Ảnh: TV.

UBND tỉnh Gia Lai giao UBND các xã, phường trên cơ sở định hướng của tỉnh, các địa phương xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng kém hiệu quả trên địa bàn giai đoạn 2026 - 2030.

Tuyên truyền, hướng dẫn, vận động nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tổ chức sản xuất bền vững, hiệu quả và tự nguyện tham gia các hình thức hợp tác liên kết, liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản với doanh nghiệp, hợp tác xã; đẩy mạnh tìm kiếm, mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.

Hướng dẫn các tổ chức, cá nhân phát triển vùng nguyên liệu; áp dụng đúng quy trình kỹ thuật thâm canh cho cây trồng; sản xuất theo chuỗi giá trị; hướng dẫn, vận động các tổ chức, cá nhân áp dụng quy trình sản xuất nông nghiệp tốt (VietGAP, GlobalGAP), nông nghiệp hữu cơ (Organic) và các tiêu chuẩn được chứng nhận,... đảm bảo sản phẩm nông sản đáp ứng yêu cầu chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu.

Cùng với đó, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học, nông nghiệp thông minh, nông nghiệp hữu cơ, đầu tư thâm canh, cơ giới hóa sản xuất, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật đối với cây trồng như: Sử dụng phân hữu cơ sinh học, thuốc bảo vệ thực vật sinh học, tưới tiết kiệm nước... nâng cao hiệu quả sản xuất, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường sinh thái.

Tổ chức thực hiện tốt việc lồng ghép nguồn vốn đầu tư từ chương trình mục tiêu quốc gia, các chương trình, dự án khác trên địa bàn để hỗ trợ.

Khuyến khích các tổ chức, cá nhân chuyển đổi cơ cấu cây trồng kém hiệu quả và đầu tư liên kết phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa tập trung, quy mô lớn, gắn với chế biến, bảo quản nông sản theo hình thức liên kết chuỗi giá trị bền vững.

Chủ động, phối hợp với các đơn vị chuyên môn liên quan của Sở Nông nghiệp và Môi trường lựa chọn địa điểm xây dựng các mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng đảm bảo nâng cao hiệu quả sử dụng đất, nâng cao giá trị trên một đơn vị diện tích đất canh tác, phát huy lợi thế của địa phương và tổ chức sản xuất hiệu quả, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan đầu mối hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc triển khai thực hiện kế hoạch; định kỳ hàng năm hoặc đột xuất tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh theo quy định.

Căn cứ tình hình thực tế của tỉnh, tham mưu UBND tỉnh xem xét, điều chỉnh Kế hoạch cho phù hợp với tình hình thực tế nhằm khai thác tối đa lợi thế về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội…

Giao Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan liên quan đề xuất, xây dựng, hướng dẫn đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, thiết bị mới tiên tiến trong chế biến, phát triển vùng nguyên liệu cây trồng hàng hóa đạt chuẩn trên địa bàn tỉnh.