Bộ Tài nguyên và Môi trường đề xuất 7 ngành/lĩnh vực được cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh

Bộ Tài nguyên và Môi trường đang xây dựng dự thảo Tờ trình về Quyết định của Thủ tướng Chính phủ liên quan đến tiêu chí môi trường và quy trình xác nhận đối với các dự án đầu tư được cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh. Quyết định này nhằm quy định rõ tiêu chí môi trường đối với các dự án đủ điều kiện tiếp cận nguồn vốn xanh, đồng thời xác lập cơ chế xác nhận dự án thuộc Danh mục phân loại xanh. Đối tượng áp dụng bao gồm chủ đầu tư có nhu cầu được cấp tín dụng xanh, chủ thể phát hành trái phiếu xanh, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Dự thảo Quyết định đã được điều chỉnh theo hướng quy định cụ thể hơn các tiêu chí môi trường áp dụng cho dự án đầu tư được cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh, bảo đảm phù hợp với pháp luật bảo vệ môi trường của Việt Nam và tiệm cận với xu hướng chung của thế giới. Theo đó, dự án đầu tư muốn tiếp cận nguồn vốn xanh phải đáp ứng ít nhất một mục tiêu bảo vệ môi trường hoặc tạo ra một lợi ích môi trường, đồng thời không gây hại đáng kể đến các mục tiêu bảo vệ môi trường khác. Tiêu chí môi trường cho các dự án này bao gồm quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường theo quy định hiện hành, ngoại trừ các dự án được miễn thủ tục môi trường. Ngoài ra, dự án phải có mục tiêu rõ ràng về bảo vệ môi trường, mang lại lợi ích môi trường và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định.

Bộ Tài nguyên và Môi trường đề xuất 7 ngành/lĩnh vực được cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh

Các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam, cơ quan quản lý nhà nước về trái phiếu xanh cùng các bên liên quan sẽ căn cứ vào quy định và hồ sơ chứng minh để thực hiện việc cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh. Để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quá trình xác nhận, dự thảo đề xuất giao nhiệm vụ này cho cơ quan cấp ưu đãi, hỗ trợ tín dụng xanh, trái phiếu xanh của Nhà nước, với quyền tự tổ chức thực hiện hoặc thuê tổ chức độc lập có đủ năng lực chuyên môn.

Dự thảo cũng đề cập đến biện pháp xử lý trong trường hợp dự án đã được cấp tín dụng xanh hoặc phát hành trái phiếu xanh nhưng không duy trì được các tiêu chí môi trường. Khi đó, các cơ quan, tổ chức cấp tín dụng, quản lý trái phiếu và cấp ưu đãi, hỗ trợ sẽ thực hiện các biện pháp xử lý đối với khoản vay, nguồn thu từ trái phiếu, cũng như các khoản ưu đãi và hỗ trợ theo quy định của pháp luật.

Một điểm quan trọng khác là yêu cầu đối với các tổ chức độc lập tham gia xác nhận dự án thuộc Danh mục phân loại xanh. Dự thảo không quy định cụ thể tổ chức kiểm toán độc lập mà thay vào đó đưa ra các điều kiện về tính pháp lý, ngành nghề kinh doanh có điều kiện, nghiệp vụ và năng lực. Các tổ chức này phải có hệ thống quản lý và năng lực hoạt động đáp ứng Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN ISO/IEC 17029:2020, Tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 17029:2019 hoặc Chuẩn mực quốc tế về dịch vụ đảm bảo ISAE 3000, ISSA 5000. Những điều kiện này phù hợp với thông lệ quốc tế, được áp dụng rộng rãi tại châu Âu, Tổ chức Sáng kiến Khí hậu (CBI) và nhiều quốc gia khác nhằm bảo đảm tính chuyên nghiệp và chính xác trong việc xác nhận dự án đầu tư thuộc Danh mục phân loại xanh.

Danh mục phân loại xanh được xây dựng trong Dự thảo Quyết định gồm 47 loại hình dự án thuộc 7 ngành, lĩnh vực khác nhau: Năng lượng (9 dự án), Giao thông vận tải (2 dự án), Xây dựng (3 dự án), Tài nguyên nước (4 dự án), Nông nghiệp, Lâm nghiệp, Thủy sản và Bảo tồn đa dạng sinh học (12 dự án), Công nghiệp chế biến, chế tạo (8 dự án) và Dịch vụ môi trường (9 dự án). Các danh mục này không mở rộng mã ngành mới mà tuân thủ đúng hệ thống phân ngành kinh tế Việt Nam, đồng thời bổ sung một số dự án có đầy đủ căn cứ pháp lý, thông số kỹ thuật và đáp ứng thực tiễn phát triển.

Trong lĩnh vực năng lượng, các dự án tiêu biểu bao gồm sản xuất điện mặt trời, điện gió, điện từ nguồn năng lượng bền vững khác, sản xuất nhiệt hoặc làm mát từ năng lượng tái tạo, sản xuất khí đốt từ sinh khối, lắp đặt công trình điện phục vụ phát triển năng lượng tái tạo, sản xuất pin-ắc quy công nghệ cao thân thiện với môi trường và lắp đặt hệ thống lưu trữ điện từ năng lượng tái tạo. Trong lĩnh vực giao thông vận tải, dự thảo đề xuất hai nhóm dự án chính là vận tải hàng hóa và hành khách bằng phương tiện giao thông carbon thấp, cùng với xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ giao thông vận tải carbon thấp. Đối với lĩnh vực xây dựng, các dự án được đề xuất gồm cải tạo, sửa chữa và xây dựng nhà ở đạt tiêu chuẩn công trình xanh, tiết kiệm năng lượng, cùng với xây dựng, cải tạo công trình công ích thân thiện với môi trường.

Riêng lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và bảo tồn đa dạng sinh học, danh mục gồm các dự án trồng cây hàng năm và lâu năm, mô hình chăn nuôi theo tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt, quản lý rừng bền vững, canh tác nông lâm kết hợp, sản xuất chế biến thực phẩm, du lịch sinh thái và tái chế phụ phẩm từ nông nghiệp. Trong công nghiệp chế biến, chế tạo, các dự án đề xuất tập trung vào sản xuất thiết bị điện tiết kiệm năng lượng, linh kiện điện tử phục vụ công nghệ carbon thấp, phương tiện giao thông carbon thấp, bao bì thân thiện môi trường và công nghệ bảo vệ môi trường. Ngoài ra, ngành công nghiệp nặng cũng có một số dự án như sản xuất sắt, thép, gang và xi măng với công nghệ tiết kiệm năng lượng.

Đối với lĩnh vực dịch vụ môi trường, các dự án được đề xuất bao gồm thu gom, phân loại, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt và công nghiệp, tái chế chất thải, xử lý chất thải nguy hại, thu gom và xử lý nước thải từ khu đô thị, dân cư, y tế và sản xuất. Những dự án này phản ánh nỗ lực chuyển đổi xanh và đảm bảo phát triển bền vững trong nhiều ngành kinh tế.

Bộ Tài nguyên và Môi trường nhấn mạnh rằng việc xây dựng và ban hành tiêu chí môi trường đối với các dự án đầu tư được cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh sẽ tạo nền tảng pháp lý và kỹ thuật vững chắc, góp phần thu hút nguồn lực tài chính xanh, thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trong nền kinh tế. Dự thảo cũng hướng đến mục tiêu nâng cao trách nhiệm của các bên liên quan, đảm bảo rằng nguồn vốn xanh thực sự được sử dụng cho các dự án có tác động tích cực đến môi trường, góp phần thực hiện các cam kết của Việt Nam về phát triển bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu.