Bộ Tài chính cần sớm hoàn thuế để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo

Ông Trần Thanh Hải - Phó cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu trả lời báo chí. Ảnh Bảo Thắng

Năm 2024, ngành xuất khẩu gạo Việt Nam đã ghi nhận những thành tựu vượt bậc, khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế. Theo ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Việt Nam đã đạt kỷ lục với tổng kim ngạch xuất khẩu 9,18 triệu tấn, mang lại 5,75 tỷ USD – con số cao nhất từ trước đến nay. Đáng chú ý, xuất khẩu gạo năm nay tăng trưởng 12% về lượng và 23% về giá trị, phản ánh sự phát triển mạnh mẽ của ngành này.

Năm nay, đơn giá xuất khẩu bình quân của gạo Việt Nam đạt 627 USD/tấn, tăng 9% so với năm 2023. Đây là mức giá cao nhất từng được ghi nhận, vượt xa ngưỡng dưới 600 USD/tấn của các năm trước. Tuy nhiên, thị trường gạo toàn cầu đang đối mặt với những biến động khi Ấn Độ, một trong những quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, đã bãi bỏ lệnh hạn chế xuất khẩu. Điều này khiến lượng gạo từ Ấn Độ trở nên dồi dào, tạo sức ép đáng kể lên thị trường và đẩy giá gạo có xu hướng giảm.

Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp gạo Việt Nam đã tập trung vào nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu. Nhiều doanh nghiệp đã thành công trong việc giữ vững thị trường truyền thống như Indonesia, Philippines, đồng thời mở rộng sang các khu vực tiềm năng khác.

Theo ông Hải, để duy trì đà tăng trưởng và đối phó với thách thức từ thị trường quốc tế, các doanh nghiệp xuất khẩu gạo cần sự hỗ trợ kịp thời từ các chính sách tài chính. Đặc biệt, ông Hải nhấn mạnh việc hoàn thuế xuất khẩu nhanh chóng là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính, từ đó thúc đẩy hoạt động sản xuất và kinh doanh.

“Hoàn thuế xuất khẩu nhanh chóng không chỉ giúp doanh nghiệp gạo có thêm nguồn vốn tái đầu tư mà còn góp phần ổn định thị trường, nâng cao sức cạnh tranh của gạo Việt Nam,” ông Hải chia sẻ.

Bên cạnh đó, ông Hải cũng cho rằng các ngân hàng cần triển khai các gói hỗ trợ vốn với lãi suất ưu đãi, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn. Đây là giải pháp quan trọng để doanh nghiệp có thể tập trung đầu tư vào nâng cao chất lượng sản phẩm, gia tăng giá trị thương hiệu gạo Việt trên trường quốc tế.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân chia sẻ một số nội dung về xuất khẩu cả nước năm 2024. Ảnh: Bảo Thắng.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân bổ sung, ngay từ đầu năm 2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 01 nhằm sửa đổi, bổ sung các quy định trong Nghị định 107/2018 về kinh doanh xuất khẩu gạo. Nghị định mới này đặt ra các giải pháp quản lý rõ ràng và minh bạch hơn, với mục tiêu cân bằng giữa đảm bảo an ninh lương thực và duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu.

Một trong những nội dung nổi bật của Nghị định 01, có hiệu lực từ ngày 1/3/2025, là điều chỉnh trách nhiệm báo cáo của các thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo. Theo quy định cũ trong Nghị định 107, doanh nghiệp phải định kỳ báo cáo Bộ Công Thương vào mỗi thứ Năm hàng tuần về lượng thóc, gạo thực tế tồn kho theo từng chủng loại. Tuy nhiên, Nghị định 01 đã thay đổi kỳ hạn báo cáo, cho phép doanh nghiệp thực hiện báo cáo định kỳ trước ngày 5 hàng tháng.

Ngoài việc báo cáo lên Bộ Công Thương, doanh nghiệp còn phải gửi thông tin tới các cơ quan liên quan khác như Sở Công Thương nơi doanh nghiệp đặt trụ sở, kho chứa hoặc cơ sở chế biến, cũng như Hiệp hội Lương thực Việt Nam. Quy định này nhằm đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên trong quản lý và điều hành hoạt động xuất khẩu gạo.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước, Bộ Công Thương cam kết sẽ đẩy mạnh các giải pháp xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ các khó khăn và nút thắt trong quá trình xuất khẩu gạo. Những nỗ lực này không chỉ giúp doanh nghiệp xuất khẩu hoạt động hiệu quả hơn mà còn góp phần nâng cao vị thế của ngành gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.