Tại báo cáo, Bộ này đưa ra 3 phương án chọn nhà đầu tư thí điểm các dự án điện gió ngoài khơi. Giai đoạn đầu tập trung giao Tập đoàn kinh tế nhà nước làm dự án thí điểm, tạo tiền đề để hoàn thiện quy định pháp luật. Việc giao nhà đầu tư nước ngoài, nhà đầu tư tư nhân chỉ thực hiện sau khi có đánh giá toàn diện dự án thí điểm và hệ thống văn bản pháp luật đã hoàn thiện. Đồng thời, do điện gió ngoài khơi có liên quan tới phạm vi quản lý, chức năng, nhiệm vụ của nhiều Bộ, ngành, nên việc nghiên cứu xây dựng và triển khai Đề án, dự án thí điểm cần có sự tham gia, phối hợp chặt chẽ của nhiều Bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Tư pháp và Bộ Tài nguyên và Môi trường.
Phương án 1, giao Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) thực hiện. Theo Bộ Công Thương, với lợi thế điện gió ngoài khơi sẽ có một số hạng mục, công trình tương đồng với các dự án dầu khí ngoài khơi cùng cơ sở dữ liệu sẵn có của ngành dầu khí, cơ sở vật chất, nguồn nhân lực dồi dào, có chất lượng, PVN và các đơn vị thành viên sẽ có những lợi thế nhất định trong triển khai điện gió ngoài khơi. Tuy nhiên, việc giao PVN đầu tư điện gió ngoài khơi cũng cần được đánh giá phù hợp với chủ trương của Đảng về định hướng ngành, nghề, lĩnh vực kinh doanh của PVN. Nội dung này cần tiếp tục được làm rõ sau khi nhận được ý kiến góp ý của Bộ, ngành, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và PVN.
Phương án 2, thí điểm giao Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) thực hiện. Bộ Công Thương cho rằng, EVN có nhiều kinh nghiệm trong việc đầu tư, quản lý vận hành các nhà máy điện và hệ thống truyền tải điện. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực mới nên có những đòi hỏi khác so với các dự án điện truyền thống. Việc giao EVN đầu tư thí điểm cũng có ưu điểm nhất định do không phải tiến hành đàm phán giá điện (do EVN đồng thời là đơn vị mua điện và bán điện). Nội dung này tiếp tục được làm rõ sau khi nhận được ý kiến của Bộ, ngành, Ủy ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và EVN.
Phương án 3, Bộ Công Thương đề xuất giao đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng thí điểm làm dự án điện gió ngoài khơi. Bộ này cho rằng, phương án này cần được đánh giá phù hợp với chủ trương, tính khả thi sau khi xem xét năng lực đơn vị cụ thể của Bộ Quốc phòng.
Về việc giao cho tư nhân trong nước thực hiện, Bộ Công Thương đánh giá, dù thời gian qua, tư nhân đã tham gia nhiều vào đầu tư trong lĩnh vực điện. Tuy nhiên, các dự án do tư nhân đầu tư thường là các dự án điện truyền thống, các dự án điện mặt trời và điện gió có quy mô không lớn. Với những vướng mắc về pháp luật hiện nay và điện gió ngoài khơi là lĩnh vực mới, có liên quan tới quốc phòng, an ninh nên Bộ Công Thương cho rằng, chưa nên giao tư nhân đầu tư thí điểm trong khi chưa đánh giá hết được các vấn đề về quốc phòng, an ninh, giá, vướng mắc pháp luật.
Trước đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu Bộ Công Thương cùng các bộ ngành nghiên cứu xây dựng thí điểm dự án điện gió ngoài khơi. Để đủ tính pháp lý, Bộ Công Thương cho rằng, Quốc hội cần ban hành Nghị quyết cho phép việc thí điểm trên. Tuy nhiên, bộ này dẫn ý kiến chuyên gia đánh giá thời gian thực hiện dự án điện gió ngoài khơi khoảng 6-8 năm từ khi bắt đầu khảo sát. Do vậy, nếu Quốc hội ban hành Nghị quyết ngay năm nay, mục tiêu đạt 6.000 MW điện gió ngoài khơi vào 2030 cũng khó đạt được.
"Đây là vấn đề lớn, do vậy Bộ kiến nghị báo cáo cấp có thẩm quyền trước khi Chính phủ quyết định xây dựng, trình Quốc hội ban hành Nghị quyết thí điểm phát triển điện gió ngoài khơi", báo cáo nêu.
Theo nghiên cứu mới đây của Ngân hàng Thế giới (WB), năng lượng gió ở Việt Nam có tiềm năng lớn nhất trong 4 nước của khu vực, với hơn 39% tổng diện tích của Việt Nam được ước tính là có tốc độ gió trung bình hằng năm lớn hơn 6 m/s ở độ cao 65m, tương đương công suất 512 GW.
Tú Anh (t/h)
