Bình Dương: Tạo dựng vị thế quốc tế cho ngành da giày

Chưa tương xứng tiềm năng

Thống kê cho thấy, hiện tại cả nước chỉ có khoảng 20 doanh nghiệp trong nước đủ khả năng cung ứng nguyên liệu cao cấp cho ngành da giày. Tuy nhiên, ngành này vẫn phụ thuộc lớn vào việc nhập khẩu các nguyên phụ liệu quan trọng như da thuộc, vải kỹ thuật, phụ kiện làm khuôn, đế giày, chất dẻo, keo dán và hóa chất. Trung Quốc hiện là nguồn cung cấp nguyên phụ liệu lớn nhất, chiếm khoảng 35%. Sự biến động từ thị trường này có thể ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của các doanh nghiệp da giày trong nước. Cùng với đó, các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết cũng đặt ra thách thức lớn về tỷ lệ xuất xứ nội khối, đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao năng lực sản xuất và nội địa hóa nguyên liệu.

Về phía thị trường nhập khẩu, bên cạnh việc tuân thủ các quy tắc xuất xứ từ các FTA, EU và Hoa Kỳ đang áp dụng nhiều quy định mới về tiêu chuẩn nhập khẩu hàng hóa. Đáng chú ý là Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU, một chính sách có tác động lớn đến các doanh nghiệp xuất khẩu, trong đó có ngành da giày. CBAM dự kiến sẽ được áp dụng đồng loạt vào năm 2030, đòi hỏi các doanh nghiệp phải liên tục đổi mới và thích ứng để đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao từ thị trường quốc tế.

Bình Dương tạo dựng vị thế quốc tế cho ngành da giày.

Ngành da giày đã khẳng định vị thế là một trong ba lĩnh vực xuất khẩu chủ lực của Bình Dương trong năm 2024. Tính đến cuối tháng 9, kim ngạch xuất khẩu của ngành đạt khoảng 1,4 tỷ đô la Mỹ, tăng hơn 15% so với cùng kỳ năm trước. EU tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm 33,1% tổng kim ngạch, tiếp theo là Hoa Kỳ với 28,5%, Nhật Bản chiếm 7,5% và Trung Quốc chiếm 5,7%. Đặc biệt, trong những tháng cuối năm, lượng đơn hàng trong ngành da giày đang có xu hướng chuyển dịch từ các quốc gia châu Á về Việt Nam, mở ra những cơ hội lớn cho ngành trong thời gian tới.

Hiện tại, Bình Dương có hơn 170 doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu cho ngành da giày. Tỷ lệ nội địa hóa đã có những bước tiến đáng kể, đạt từ 55-60%. Đối với giày vải, nguyên phụ liệu trong nước gần như đã đáp ứng hoàn toàn (100%), còn giày thể thao xuất khẩu cũng đạt mức 80%.

Tuy nhiên, tỷ lệ nội địa hóa trong ngành da giày vẫn chưa tương xứng với tiềm năng phát triển. Trong bối cảnh các tiêu chuẩn nhập khẩu toàn cầu ngày càng nghiêm ngặt, việc tăng cường nội địa hóa nguyên phụ liệu là điều tất yếu. Doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và các cơ quan liên quan cần hợp tác chặt chẽ hơn để cải thiện tình hình, đảm bảo sự phát triển bền vững và duy trì khả năng cạnh tranh trong thị trường quốc tế đầy thách thức.

Tăng lực đẩy từ thu hút đầu tư

Thời gian qua, Bình Dương đã triển khai nhiều giải pháp chiến lược nhằm phát triển ngành công nghiệp phụ trợ và công nghiệp nguyên phụ liệu, với mục tiêu nâng cao tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành xuất khẩu chủ lực của tỉnh. Đặc biệt, tỉnh đang xúc tiến xây dựng khu công nghiệp (KCN) cơ khí và công nghiệp hỗ trợ do Tập đoàn Trường Hải (THACO) làm chủ đầu tư. Dự án này hứa hẹn sẽ giúp giảm chi phí vận chuyển, khắc phục tình trạng thiếu hụt nguyên liệu, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất toàn cầu.

Ảnh minh họa.

Nhằm phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ, Sở Công Thương đã đề xuất UBND tỉnh ban hành Quyết định số 4108/QĐ-UBND vào ngày 31/12/2019, phê duyệt "Đề án định hướng phát triển cụm công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn tỉnh Bình Dương đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030." Theo đề án này, Bình Dương đã đầu tư phát triển 4 cụm công nghiệp hỗ trợ với diện tích mỗi cụm 75 ha, bao gồm một cụm chuyên ngành cơ khí. Ngoài ra, tỉnh cũng quy hoạch thêm một khu công nghiệp cơ khí khác nhằm thúc đẩy hơn nữa sự phát triển của ngành công nghiệp hỗ trợ.

Hiện tại, tỉnh Bình Dương đã hình thành các ngành công nghiệp sản xuất nguyên phụ liệu cho các lĩnh vực như dệt may, cơ khí, điện - điện tử. Toàn tỉnh có gần 2.300 doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực liên quan đến công nghiệp hỗ trợ. Để phát triển bền vững và chuyên sâu hơn, Bình Dương đang tích cực hỗ trợ các doanh nghiệp nâng cao giá trị gia tăng cho các sản phẩm công nghiệp do chính các doanh nghiệp trong nước sản xuất.

Trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp có hàm lượng giá trị gia tăng cao, đồng thời nâng dần tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm. Bình Dương cũng chú trọng hoàn thiện quy hoạch các vùng nguyên phụ liệu và vùng công nghiệp hỗ trợ, tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư, mở rộng sản xuất và kinh doanh các dự án trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Những nỗ lực này sẽ không chỉ gia tăng năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp trong tỉnh mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của nền kinh tế địa phương.