Thứ sáu 22/05/2026 23:46
Hotline: 024.355.63.010
Kinh doanh

Bài học từ John Lewis: Sản phẩm chất lượng đòi hỏi những người chất lượng

08/10/2023 10:36
Tuần này, John Lewis Partnership đã thu hút sự chú ý với tin tức Chủ tịch Dame Sharon White sẽ không tiếp tục nhiệm kỳ thứ hai. Điều này làm cho nhiệm kỳ của bà trở thành ngắn nhất trong lịch sử John Lewis.

Điều này làm cho nhiệm kỳ của bà trở thành ngắn nhất trong lịch sử John Lewis, vì các tiền nhiệm của bà mỗi người đã phục vụ từ 13 đến 26 năm.

Ảnh minh họa
White là người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo doanh nghiệp và vẫn là một trong số ít phụ nữ da màu điều hành một trong những thương hiệu lớn nhất nước Anh. Việc cô được vinh danh trong năm mới 2020 của Nữ hoàng Elizabeth II và cuộc hôn nhân của cô với nhà kinh tế học nổi tiếng Sir Robert Chote đã mang lại cho cô danh tiếng rộng rãi hơn hầu hết những người đồng nghiệp trong lĩnh vực bán lẻ.

Trong một bài báo của Tạp chí HR vào năm 2020, khi bà Dame Sharon White mới được bổ nhiệm, đã đặt câu hỏi: "Người dân tại John Lewis và Waitrose nên nghĩ gì về việc bổ nhiệm một chủ tịch mới thiếu kỹ năng bán lẻ mà nhiều người đã tích luỹ suốt nhiều năm trong tổ chức?"

Câu trả lời đến từ việc John Lewis Partnership lỗ 234 triệu bảng vào năm ngoái và sau đó, họ đã hủy bỏ tiền thưởng hàng năm cho nhân viên vào tháng Ba năm nay, lần thứ hai trong ba năm.

Bà White đổ lỗi cho lạm phát và sự chuyển đổi sang mua sắm trực tuyến là nguyên nhân dẫn đến kết quả kém của tập đoàn, nhưng đối thủ Marks and Spencer đã phục hồi vượt quá mong đợi vào tháng Năm năm nay. Dường như bà đã mắc "sai lầm chết người" giống với CEO của M&S, Sir Richard Greenbury vào cuối thập kỷ 1990, khi để cho nhân viên có kỹ năng và kiến thức ra đi.

Đúng, các chính sách của ông đã tạo ra lợi nhuận trước thuế 1 tỷ bảng vào năm 1997, nhưng đến năm 2001, con số này đã giảm xuống còn 140 triệu bảng. Câu chuyện đằng sau là gì? Các lợi ích đã được đạt được thông qua việc loại bỏ nhân viên khỏi danh sách lương, mất đi kiến thức và hiểu biết tiềm tàng trong công ty.

Đối với một nhà bán lẻ tự hào về sản phẩm chất lượng, điều này là một thảm họa. Các nhà bán lẻ với sứ mệnh cung cấp chất lượng không bao giờ nên quên rằng một sản phẩm chất lượng phụ thuộc vào việc có nhân viên chất lượng để bán nó.

Đây là lỗ hổng chết người trong các chính sách của White. Đề xuất các giao dịch giải thể tự nguyện cho nhân viên có kinh nghiệm, chính những người mà khách hàng phụ thuộc vào kiến thức sản phẩm chi tiết, đã làm cho công ty mất đi kiến thức mà khách hàng mong đợi khi mua các sản phẩm có giá cao.

Cam kết tận tụy của bà đối với dịch vụ khách hàng, được lặp lại vào tháng Ba năm nay, đã định mệnh thất bại với các chính sách của bà trong việc mất đi nhân viên có kinh nghiệm; ngừng tất cả cuộc gọi điện thoại đến các bộ phận trong cửa hàng và chuyển cuộc gọi điện thoại đến một trung tâm gọi điện thoại nước ngoài tại Tunisia.

Khách hàng mua sản phẩm cao cấp mong đợi dịch vụ cao cấp và White đã đi theo bước chân của Greenbury khi quên điều này. Ai đó đã được học về tâm lý tổ chức có lẽ đã biết điều này, nhưng lý lịch của White trong lĩnh vực kinh tế truyền thống có thể đã bảo vệ bà khỏi hiểu biết về kinh tế học hành vi mà đã giúp Daniel Kahneman, một nhà tâm lý học, giành giải Nobel về kinh tế vào năm 2002.

Ông đã nhắc chúng ta về cách các định kiến ảnh hưởng đến quyết định, với định kiến xác nhận chỉ là một trong số chúng. Trao đổi nhân viên có kinh nghiệm bằng nhân viên ít kinh nghiệm có thể dẫn đến các quyết định xác nhận định kiến và để lại các vấn đề không được giải quyết.

Một ví dụ làm minh họa điều này. Vào tháng Sáu năm nay, tôi đã mua một chiếc nệm từ John Lewis và vẫn đang chờ giao hàng, sau năm tháng. Nguyên nhân của sự trễ hẹn là gì?

Chiếc nệm có hai mức độ, một mức bình thường và một mức cứng, và được trưng bày như một phần của một chiếc nệm đôi, chỉ có nhãn hiệu phân biệt hai mức cứng.

Khi tôi đặt câu hỏi về sự chính xác của các nhãn hiệu, tôi bị hướng dẫn đi kiểm tra chúng tại cửa hàng khác, và sau khi làm điều này, tôi thông báo rằng các nhãn hiệu ở cửa hàng thứ hai đã được đánh dấu ngược lại (vì vậy cửa hàng thứ hai có "mức cứng" ở bên trái của chiếc nệm đôi trong khi cửa hàng thứ nhất lại đánh dấu nó ở bên phải). Khách hàng có thể hợp lý hỏi rằng trong hai bộ nhãn hiệu đó, bộ nào là đúng.

Khi tôi báo cáo lại phát hiện của mình cho cửa hàng đầu tiên, không có hành động nào được thực hiện và sau nhiều tháng trôi qua, cuối cùng tôi đã liên hệ với nhà sản xuất, người xác nhận lỗi về nhãn hiệu ở cửa hàng thứ hai.

Xác nhận định kiến ở cả hai cửa hàng đã ngăn nhân viên tiếp cận với vấn đề này, khiến họ không có kiến thức để đặt câu hỏi về tính đúng sai của một nhãn hiệu cụ thể. Như một nhân viên bán hàng trong bộ phận giường nói với tôi, thậm chí những nhân viên tại trung tâm gọi điện thoại còn kiếm nhiều tiền hơn anh ấy.

Vẫn còn một nơi cho các sản phẩm cao cấp - chất lượng luôn tồn tại và nhiều người vẫn tìm kiếm sản phẩm chất lượng - nhưng chính sách nhân sự phải hỗ trợ điều này. Điều này đòi hỏi một phong cách lãnh đạo cho phép các yếu tố của lý thuyết tự quyết định - tự quyết định, mối quan hệ và thành tựu - phát triển vì dịch vụ khách hàng tốt đến từ nhân viên được trao quyền và có kỹ năng. Không phải từ nhân viên không được trao quyền, không có kỹ năng.

Vì vậy, khi hội đồng quản trị họp để thảo luận về việc thay thế Dame Sharon White, ưu tiên nên được đặt cho người có hiểu biết sâu về khía cạnh con người trong kinh doanh.

Trâm Anh/ Theo Gloria Moss - chuyên gia nhân sự, tác giả của cuốn Lãnh đạo toàn diện

Bài liên quan
Tin bài khác
Thuế tôm sang Mỹ bị áp kịch khung, Chủ tịch Sao Ta vạch chiến lược lật ngược thế cờ

Thuế tôm sang Mỹ bị áp kịch khung, Chủ tịch Sao Ta vạch chiến lược lật ngược thế cờ

Sau cú sốc 132 doanh nghiệp tôm Việt Nam bị Bộ Thương mại Mỹ (DOC) áp mức thuế sơ bộ kịch khung 25,76%, đại diện bị đơn bắt buộc - Chủ tịch Sao Ta đã chính thức lên tiếng hé lộ "lỗ hổng" phòng vệ thương mại và chiến lược ứng phó để giành lại lợi thế trước phán quyết cuối cùng.
Đề xuất chi 300 tỷ đồng đào tạo 10.000 CEO đến năm 2030

Đề xuất chi 300 tỷ đồng đào tạo 10.000 CEO đến năm 2030

Bộ Tài chính đề xuất dành khoảng 300 tỷ đồng để triển khai chương trình đào tạo, bồi dưỡng 10.000 giám đốc điều hành (CEO) trong 5 năm tới, với mức hỗ trợ bình quân khoảng 28 triệu đồng mỗi học viên.
Đại gia dược Rite Aid phá sản lần 2 trong 7 tháng, khai tử mô hình nhà thuốc kiểu Mỹ

Đại gia dược Rite Aid phá sản lần 2 trong 7 tháng, khai tử mô hình nhà thuốc kiểu Mỹ

Chỉ vỏn vẹn 7 tháng sau khi thoát cửa tử để chuyển đổi thành công ty tư nhân, Rite Aid - chuỗi nhà thuốc độc lập lớn thứ ba nước Mỹ - lại một lần nữa gục ngã, nộp đơn phá sản theo Chương 11. Cú ngã ngựa lần hai này kéo theo việc bốc hơi một nửa hệ thống cửa hàng, phơi bày "căn bệnh ung thư" đang gặm nhấm toàn bộ các đại gia bán lẻ dược phẩm toàn cầu.
Biểu tượng ô tô một thời của Malaysia vật lộn trong dòng chảy thị trường

Biểu tượng ô tô một thời của Malaysia vật lộn trong dòng chảy thị trường

Từng là biểu tượng ô tô quốc gia của Malaysia, Proton hiện phải giữ vững vị thế ở thị trường nội địa, đồng thời tìm đường trở lại các thị trường từng mang lại thành công cho hãng.
Giải mã "cú" tách mảng sản xuất của VinFast: Xóa nợ tỷ USD, chọn cách làm giàu của các ông lớn

Giải mã "cú" tách mảng sản xuất của VinFast: Xóa nợ tỷ USD, chọn cách làm giàu của các ông lớn

Thay vì gồng gánh chi phí vận hành nhà máy khổng lồ, VinFast chọn cách giữ lại "não bộ" và đẩy đi "phần gốc" nặng nề. Đây không phải là sự rút lui, mà là bước đi chiến lược nhằm tối ưu tài sản, giúp hãng xe Việt có lãi sớm hơn dự kiến và đủ sức đấu lại các đối thủ quốc tế.
BrewDog bán mình giá "bèo", 200.000 cổ đông trắng tay vì tin vào giấc mơ nổi loạn

BrewDog bán mình giá "bèo", 200.000 cổ đông trắng tay vì tin vào giấc mơ nổi loạn

Từ vị thế biểu tượng của sự đột phá, BrewDog vừa khép lại chương huy hoàng bằng thương vụ bán mình đầy cay đắng cho tập đoàn Mỹ Tilray Brands với giá vỏn vẹn 44 triệu USD. Cú rơi từ đỉnh cao này không chỉ khiến hàng trăm nhân viên mất việc mà còn để lại nỗi đau thấu trời cho hơn 220.000 "cổ đông dân chơi" – những người đã trót rót hàng trăm triệu USD để đổi lấy một lời hứa không bao giờ thành hiện thực.
Cách thiết lập hiệu quả và khám phá những mô hình kinh doanh của những thương hiệu nổi tiếng toàn cầu

Cách thiết lập hiệu quả và khám phá những mô hình kinh doanh của những thương hiệu nổi tiếng toàn cầu

Có một bí mật mà hầu hết các thương hiệu lớn trên thế giới đều hiểu rất rõ: sản phẩm tốt chưa bao giờ là đủ để tạo nên đế chế tỷ đô (USD). Trong thời đại cạnh tranh toàn cầu, công nghệ có thể bị sao chép, giá bán có thể bị phá vỡ, quảng cáo có thể bị đối thủ vượt mặt chỉ sau vài tháng. Nhưng thứ khó sao chép nhất lại nằm ở cách doanh nghiệp thiết kế mô hình kinh doanh, điều chỉnh linh hoạt trong mọi biến động để doanh nghiệp trường tồn.
Doanh nghiệp nhỏ đối mặt rủi ro bị “văng” khỏi cuộc chơi

Doanh nghiệp nhỏ đối mặt rủi ro bị “văng” khỏi cuộc chơi

Báo cáo mới nhất từ Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) chỉ ra một thực trạng: Dù chuỗi giá trị toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, lợi ích vẫn chỉ tập trung vào các "ông lớn". Nếu không có sự đột phá về chính sách hỗ trợ, nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) rất dễ bị tổn thương và mất dấu trên bản đồ kinh tế 2026.
Doanh nghiệp Việt sẽ thua ngay nếu không hiểu về "luật chơi" mới trong bối cảnh nhiều đổi thay

Doanh nghiệp Việt sẽ thua ngay nếu không hiểu về "luật chơi" mới trong bối cảnh nhiều đổi thay

Trong khi nhiều doanh nghiệp vẫn tranh luận về thuế, lãi suất hay sức mua suy giảm, một vấn đề lớn hơn đang âm thầm diễn ra nhưng ít được chú ý, doanh nghiệp Việt đang mất lợi thế không hẳn vì thị trường khó, mà vì chưa theo kịp cách vận hành của hệ thống chính sách và chuẩn mực mới. Khi môi trường kinh doanh ngày càng minh bạch và dựa trên dữ liệu, “hiểu đúng – làm đúng” không còn là yêu cầu phụ trợ, mà đang trở thành năng lực cốt lõi.
Mô hình quản trị gia đình và bài học từ các gia tộc kinh doanh giàu nhất thế giới

Mô hình quản trị gia đình và bài học từ các gia tộc kinh doanh giàu nhất thế giới

Trong hầu hết doanh nghiệp gia đình, người sáng lập không chỉ là người dẫn đường mà còn là trung tâm quyền lực, thủ lĩnh tinh thần, người truyền cảm hứng và định hình văn hóa tổ chức. Nhưng khi doanh nghiệp lớn dần, thách thức không còn nằm ở việc duy trì vai trò trung tâm ấy, mà ở khả năng nâng cấp chính mô hình đã tạo nên thành công ban đầu, để doanh nghiệp có thể vận hành bền vững qua nhiều thế hệ. Làm sao để các thế hệ nối tiếp vận hành hiệu quả hơn, mà không bị những chiếc bóng khổng lồ vô tình tạo rào cản?
Long Châu lấn sân thuốc hiếm: Canh bạc khó hay chiến lược giữ ngôi đầu?

Long Châu lấn sân thuốc hiếm: Canh bạc khó hay chiến lược giữ ngôi đầu?

Trước bài toán người Việt khó tiếp cận thuốc mới, thuốc hiếm và phải chi hàng tỷ USD ra nước ngoài điều trị mỗi năm, Long Châu chọn bước vào một mảng được xem là khó nhằn nhất của ngành dược để mở rộng dư địa tăng trưởng và củng cố vị thế dẫn đầu.
Thấy gì từ việc Vingroup vượt mốc trở thành doanh nghiệp có quy mô nhân sự lớn nhất Việt Nam?

Thấy gì từ việc Vingroup vượt mốc trở thành doanh nghiệp có quy mô nhân sự lớn nhất Việt Nam?

Tính đến tháng 3 năm 2026, Vingroup tăng thêm 37.000 nhân sự, chính thức vượt mốc 105.000 lao động và trở thành doanh nghiệp có quy mô nhân sự lớn nhất Việt Nam. Tuy nhiên, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở con số, mà ở mô hình quản trị con người quy mô lớn hiếm thấy trong khu vực tư nhân.
Bản  đồ chiến lược của giới tinh hoa và giá trị của những điều không nhìn thấy

Bản đồ chiến lược của giới tinh hoa và giá trị của những điều không nhìn thấy

Trong một buổi chiều giàu năng lượng trí tuệ của cộng đồng doanh nhân, một câu hỏi tưởng như đã cũ bỗng được đặt lại theo cách khiến cả hội trường phải suy nghĩ lại từ đầu: điều gì thực sự tạo nên giá trị của một doanh nghiệp trong thời đại mà những gì có thể nhìn thấy ngày càng trở nên dễ sao chép, còn những gì không nhìn thấy lại âm thầm quyết định toàn bộ cuộc chơi. Tọa đàm “Xây dựng và tích lũy tài sản vô hình: Lợi thế cạnh tranh bền vững”, kết hợp với lễ ra mắt cuốn sách “Giá trị của những điều không nhìn thấy” của Tiến sĩ Nguyễn Trung Kiên, đã thu hút đông đảo doanh nhân, nhà đầu tư và chuyên gia tham dự.
Phó Chủ tịch Vingroup Lê Khắc Hiệp: VinFast thúc đẩy chuỗi liên kết kinh tế Việt

Phó Chủ tịch Vingroup Lê Khắc Hiệp: VinFast thúc đẩy chuỗi liên kết kinh tế Việt

TS. Lê Khắc Hiệp nhấn mạnh VinFast đang tạo lực kéo mạnh mẽ, thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ, hình thành chuỗi liên kết kinh tế nội địa và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt.
Kinh doanh sản phẩm khó nói với ý tưởng quảng cáo độc lạ, Squatty Potty tạo nên cú hích 600 triệu USD

Kinh doanh sản phẩm khó nói với ý tưởng quảng cáo độc lạ, Squatty Potty tạo nên cú hích 600 triệu USD

Có những thị trường tồn tại ngay trong đời sống hàng ngày nhưng lại bị che phủ bởi sự im lặng. Không phải vì nhu cầu thấp, mà vì nhãn hàng thấy khó truyền thông. Từ tiêu hóa, táo bón cho đến những vấn đề cơ thể rất riêng tư, tất cả đều nằm trong vùng “biết nhưng không nói”. Chính vì thế nhiều doanh nghiệp bị ảnh hưởng tới kinh doanh từ việc làm marketing cho những sản phẩm, dịch vụ đặc thù này. Nếu truyền không thông thì không thể kết nối khách hàng với sản phẩm.