CEO Rite Aid Matt Schroeder vừa chính thức xác nhận doanh nghiệp đã phải tái viện dẫn Chương 11 của Luật Phá sản Mỹ để ráo riết tìm kiếm người mua lại, dù hãng cam kết vẫn duy trì hoạt động của các chi nhánh để bảo toàn dịch vụ.
Đây là kết cục cay đắng đã được dự báo trước. Trước đó, vào tháng 10/2023, Rite Aid đã nộp đơn phá sản lần đầu với khối nợ khổng lồ gần 4 tỷ USD, một phần do sa lầy vào các vụ kiện tụng đắt đỏ liên quan đến cáo buộc phân phối thuốc giảm đau opioid bất hợp pháp.
 |
| Sau 63 năm kinh doanh, một trong những chuỗi hiệu thuốc lớn nhất nước Mỹ đã nộp đơn xin phá sản và đóng cửa toàn bộ cửa hàng vì những khó khăn về tài chính. |
Để thoát khỏi vòng xoáy phá sản lần một vào tháng 9/2024, Rite Aid đã phải cắt giảm 2 tỷ USD nợ vay, huy động 2.500 tỷ USD vốn hoạt động và chấp nhận đóng cửa 500 chi nhánh.
Đến nay, để duy trì sự sống thực vật trong lần tái phá sản này, hãng phải tiếp tục vay nóng khoản tài trợ mới trị giá gần 2 tỷ USD. Hiện tại, mạng lưới của Rite Aid chỉ còn khoảng 1.250 cửa hàng, tức là đã bốc hơi tới 50% quy mô so với hai năm trước đó.
Nhìn lại lịch sử, sai lầm chiến lược bắt nguồn từ năm 2015 khi đối thủ lớn hơn là Walgreens đề xuất mua đứt Rite Aid với giá 17 tỷ USD. Thương vụ bị đổ bể do vướng luật chống độc quyền của Mỹ.
 |
| Việc hàng loạt các cửa hàng thuốc đóng cửa không phải là một cú sốc đột ngột, mà là đỉnh điểm của một quá trình thanh lý tài sản và tái cấu trúc thất bại kéo dài gần hai năm. |
Đến năm 2017, hai bên phải hạ giá xuống một thỏa thuận thu hẹp trị giá 4,4 tỷ USD, Walgreens chỉ mua lại gần 2.000 chi nhánh. Việc bị xẻ thịt đã khiến Rite Aid mất hoàn toàn khả năng cạnh tranh sòng phẳng về mặt quy mô. Các chuyên gia nhận định, lần phá sản đầu tiên không giải quyết được tận gốc vấn đề, thậm chí hãng không còn đủ tiền để nhập hàng lấp đầy các kệ trống.
Đáng nói, cuộc khủng hoảng của Rite Aid không phải cá biệt mà là bức tranh chung của các đại gia dược phẩm Mỹ. Hồi tháng 3 vừa qua, gã khổng lồ Walgreens Boots Alliance đã phải hủy niêm yết để trở thành công ty tư nhân trong thương vụ trị giá 24 tỷ USD, chấp nhận khai tử hơn 1.200 cửa hàng.
 |
| Các hiệu thuốc như Rite Aid đã phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng khi người mua hàng ngày càng chuyển sang các nhà bán lẻ như Amazon, Target, Walmart bởi vì mức giá rẻ hơn và giao hàng thuận tiện đến tận nhà khách hàng. |
Một đại gia khác là CVS cũng vừa đóng cửa hơn 1.000 chi nhánh, sa thải hàng ngàn nhân sự và phải tháo chạy khỏi mô hình bán lẻ tiện lợi để quay về dạng cửa hàng thu nhỏ thuần túy bốc thuốc.
Hệ quả là tổng giá trị thị trường của cả ba ông lớn này đã lao dốc không phanh, từ mức 100 tỷ USD của một thập kỷ trước xuống chỉ còn vỏn vẹn khoảng 9,5 tỷ USD ở thời điểm hiện tại.
Sự sụp đổ mang tính hệ thống này xuất phát từ việc sụt giảm tỷ lệ hoàn trả tiền thuốc bảo hiểm, đi kèm sự hụt hơi hoàn toàn trong cuộc đua giao hàng công nghệ với các nền tảng như Amazon hay Target. Mô hình nhà thuốc truyền thống kiểu Mỹ - nơi kết hợp bán thuốc và tạp hóa tiện lợi - đang chính thức đi vào ngõ cụt dưới áp lực của công nghệ và nạn trộm cắp hoành hành tại các đô thị lớn.
| Chuỗi nhà thuốc Rite Aid lần đầu tiên nộp đơn xin bảo hộ phá sản vào tháng 10 năm 2023 do gánh nặng nợ khổng lồ vượt 4 tỷ USD cho hàng nghìn vụ kiện tụng liên quan đến cáo buộc kê đơn thuốc giảm đau opioid bất hợp pháp. Bên cạnh đó, Rite Aid cũng phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ các chuỗi cửa hàng dược phẩm lớn khác. Trong nỗ lực đầu tiên, Rite Aid đã đóng cửa 500 cửa hàng, trả được 2 tỷ USD nợ, đảm bảo được 2,5 tỷ USD nguồn vốn để duy trì các hoạt động còn lại. Qua đó, công ty thoát khỏi tình trạng phá sản. Mặc dù vậy, công ty vẫn còn nợ 2,5 tỷ USD sau lần tái cấu trúc đầu tiên. Chỉ chưa đầy một năm sau, Rite Aid lại buộc phải nộp đơn xin phá sản lần thứ hai vào tháng 5 năm 2025. Đến thời điểm đó, công ty chỉ còn vận hành khoảng 1.200 đến 1.250 cửa hàng trên 15 tiểu bang, giảm khoảng một nửa so với năm 2023. |
