552.000 cuộc tấn công mạng một năm: Vì sao ôm bản sao lưu doanh nghiệp vẫn trắng tay?

Số liệu từ Báo cáo An ninh mạng Việt Nam 2025 công bố con số giật mình: 552.000 cuộc tấn công mạng xảy ra chỉ trong vòng một năm. Hơn một nửa số doanh nghiệp tại Việt Nam đã dính đòn và chịu tổn thất.

Các cuộc tấn công mạng và tổn thất do phần mềm độc hại gây ra là rất lớn, ngày càng gia tăng. Do đó, các tổ chức cần hết sức cảnh giác và chủ động phòng ngừa trước các nguy cơ mối đe dọa mạng.

Điểm mù từ chiếc phao cứu sinh "vô dụng"

Một khảo sát trên quy mô Đông Nam Á chỉ ra nghịch lý: hơn 55% doanh nghiệp từng bị mã độc tống tiền (ransomware) ghé thăm đều đã đầu tư hệ thống sao lưu dữ liệu. Thế nhưng, có bản sao lưu không đồng nghĩa với việc có thể hồi sinh hệ thống.

"Nhiều doanh nghiệp lầm tưởng cứ mua ổ cứng, đổ dữ liệu vào một góc là an toàn. Bản sao lưu không được kiểm thử khôi phục định kỳ, không cô lập khỏi mạng chính thì khi hacker chiếm quyền, chúng sẽ mã hóa sạch cả bản gốc lẫn bản sao trong vài phút." — Chuyên gia giải pháp từ Synology phân tích tại sự kiện.

Thực tế ghi nhận, nhiều đơn vị mất hàng tuần trời loay hoay khôi phục dữ liệu trong hỗn loạn. Khi app sập, website đóng băng, giao dịch đứt gãy, doanh nghiệp mất hàng tỷ đồng doanh thu mỗi ngày và dâng tài sản uy tín cho đối thủ.

Chưa kể, áp lực pháp lý tại Việt Nam hiện nay không cho phép doanh nghiệp chủ quan. Theo quy định tại Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân, việc để rò rỉ hoặc mất quyền kiểm soát dữ liệu khách hàng có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với án phạt hành chính nặng nề, thậm chí bị đình chỉ hoạt động kinh doanh.

Kỷ nguyên tin tặc dùng AI tống tiền tự động

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi hoàn toàn cuộc chơi an ninh mạng. AI giúp hacker tự động hóa quy trình dò quét lỗ hổng, tối ưu hóa các kịch bản lừa đảo giả mạo (Deepfake) và mở rộng quy mô tấn công theo cấp số nhân. Phòng thủ tuyệt đối là điều bất khả thi.

Chia sẻ về góc nhìn quản trị dòng máu dữ liệu của doanh nghiệp, ông Ngô Diên Hy – Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn VNPT từng nhấn mạnh: “Doanh nghiệp không thể chỉ đứng yên chịu trận hay xây tường lửa thật cao rồi nghĩ là an toàn. Khi hạ tầng số càng mở rộng, tư duy đúng là phải chấp nhận có thể bị tấn công bất cứ lúc nào, từ đó xây dựng năng lực tự phục hồi nhanh nhất để không ngắt quãng dòng chảy kinh doanh.”

Chuyển dịch từ phòng thủ sang khả năng phục hồi

Để không phải trả giá đắt, giới chuyên gia khuyến cáo doanh nghiệp phải chuyển dịch tư duy cốt lõi: từ cố gắng ngăn chặn tấn công sang xây dựng "khả năng phục hồi" (cyber resilience).

Chiến lược bảo mật dữ liệu bắt buộc phải thiết lập theo kiến trúc nhiều lớp vững chắc:

Bảo vệ bất biến (Immutable): Dữ liệu một khi đã ghi vào bản sao lưu thì không thể bị sửa đổi, xóa bỏ bởi bất kỳ ai, kể cả tài khoản quản trị tối cao bị chiếm quyền.

Tách biệt vật lý (Air-gapped): Bản sao lưu phải được cô lập hoàn toàn khỏi môi trường mạng Internet và mạng nội bộ chính.

Kịch bản diễn tập: Phải có quy trình khôi phục tự động được thử nghiệm hàng tuần, đảm bảo hệ thống "sống lại" trong vài giờ thay vì vài tuần.

Tại thị trường Việt Nam, các hãng công nghệ lớn bắt đầu tung ra các nền tảng chuyên dụng như ActiveProtect của Synology, hướng tới gom toàn bộ các lớp bảo vệ, kiểm soát và khôi phục dữ liệu về một mối. Việc này giúp các doanh nghiệp tầm trung chưa có đội ngũ IT hùng hậu vẫn có thể tự vệ chủ động.

Trong môi trường kinh doanh khốc liệt, năng lực đứng dậy sau một cú sập mạng đã trở thành lợi thế cạnh tranh sống còn. 552.000 cuộc tấn công một năm chỉ là những con số thống kê, nhưng doanh nghiệp có bị xóa tên khỏi thị trường hay không hoàn toàn phụ thuộc vào tốc độ hồi sinh của dữ liệu ngay hôm nay.