Thứ ba 17/11/2026 08:05
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh doanh

4 câu hỏi rèn luyện tư duy phản biện

12/09/2022 23:55
Tự hỏi và tự chuẩn bị câu trả lời sẽ rèn luyện cho bạn tư duy phản biện. Chuyên gia thương hiệu Nguyễn Phi Vân đưa ra 4 câu hỏi này, bất kỳ ai đang dẫn dắt đội nhóm đều có thể sử dụng để hỏi mình trước khi mang ý tưởng hay giải pháp của mình đi trìn

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa.

Trước giờ khi làm việc trong một team, hay khi nghe trình bày một đề nghị, đề xuất từ bất kỳ nhân viên nào, tôi cũng đều đặt rất nhiều câu hỏi chứ ít khi đưa ra giải pháp. Đặt câu hỏi là cách tốt nhất để cố vấn, huấn luyện đội ngũ, và đồng thời là bài tập hàng ngày để phát triển tư duy phản biện cho team. 4 câu hỏi tôi thường đặt rất đơn giản như sau:

1. Vấn đề chúng ta đang muốn giải quyết là gì?

Trong rất nhiều trường hợp, đặc biệt tại Việt Nam do nền tảng giáo dục thụ động, mọi người hay bị rơi vào tình trạng task-driven – làm vì bản thân hay ai đó đặt ra yêu cầu như vậy. Còn chuyện tại sao phải làm thứ mình đang làm, làm để giải quyết vấn đề cụ thể gì, và vấn đề có phải là vấn đề không thì không phải ai cũng hiểu. Ngoài ra, khi một đội nhào vào bàn bạc, các ý tưởng, đề xuất rất dễ bị văng tung toé, trật ra khỏi vấn đề chính cần giải quyết, và vì vậy rất cần được tém lại gọn gàng bằng câu hỏi, vấn đề chúng ta đang giải quyết là gì. Câu hỏi này hỏi hoài và ngồi nhìn người đối diện thừ mặt ra hoài, nên nghĩ là vẫn còn tác dụng.

2. Why? Why? Why? Why? Why? 5 chữ tại sao

Tại sao là kỹ thuật rất tốt để tìm ra nguồn gốc của vấn đề. Rất nhiều lần tôi bị quăng cho vấn đề không có giải pháp hoặc chính người quăng cũng không hiểu tại sao lại có vấn đề. Trước giờ làm việc với team nào tôi cũng nói rõ, đừng chỉ trình bày vấn đề, làm ơn luôn có giải pháp. Và giải pháp sau khi hỏi tại sao lần thứ nhất, so với giải pháp khi trả lời tại sao lần thứ 5 cách xa nhau nửa vòng trái đất. Cho nên, muốn giải quyết vấn đề thì cần phải hiểu nguồn gốc vấn đề. Muốn hiểu nguồn gốc vấn đề thì ít nhất phải hỏi tới tới 5 lần chữ why để đào sâu vào nguyên nhân.

3. And then what (Rồi sao nữa)?

Nhiều người, nhất là các bạn trẻ, chỉ thích nghĩ đến đoạn ý tưởng thôi. Tới đó là nghĩ rằng mình đã chiến thắng mất rồi. Nhưng rồi sao nữa? Kết quả sẽ ra sao? Hậu quả sẽ ra sao? Quỵết định này sẽ ảnh hưởng trong thời gian gần ra sao, trong thời gian xa hơn thế nào, ảnh hưởng đến ai, ảnh hưởng thế nào? Nếu không biết rồi sao nữa và kết cục sẽ ra sao, bạn vin vào điều gì để quyết định và chuẩn bị cho các tác dụng phụ có thể xảy ra? Câu này tuỳ trường hợp tôi hỏi một hay nhiều lần để giúp người đối diện suy nghĩ tiếp vào tương lai.

4. What’s the third option (Lựa chọn thứ 3 là gì)?

Khi trình bày các lựa chọn để quyết định, người ta hay đưa ra 2 lựa chọn có tính chất đối lập, có vẻ như phù hợp nhất trong một hoàn cảnh. Cách tư duy này là either/or hoặc là cái này hoặc là cái kia. Trong rất nhiều trường hợp, ta không cần phải loại trừ. Khi bị đặt câu hỏi thêm một lựa chọn không nằm trong những thứ vừa trình bày, bạn bắt người đối diện phải động não tìm thêm giải pháp bằng cách suy nghĩ khác đi.

4 câu hỏi này bất kỳ ai đang dẫn dắt đội nhóm đều có thể sử dụng. Tuy nhiên, tôi đặc biệt khuyên các bạn trẻ tự sử dụng 4 câu hỏi này để hỏi mình trước khi mang ý tưởng hay giải pháp của mình đi trình bày cho người khác. Ít ra, tự hỏi và tự chuẩn bị câu trả lời sẽ đỡ hơn là bị hỏi rồi ngồi im, đơ mặt.

Nguyễn Phi Vân - Chuyên gia thương hiệu

Nguyễn Phi Vân tốt nghiệp MBA tại Úc. Cô đã từng giữ các vị trí cao cấp về quản trị thương hiệu, bán lẻ, nhượng quyền & phát triển kinh doanh cho các tập đoàn lớn tại các khu vực thị trường châu Á, Trung đông, châu Phi & Đông Âu. Phi Vân tham gia vào nhiều dự án chính phủ về phát triển doanh nghiệp & kinh tế sáng tạo tại Đông Nam Á, đã từng là cố vấn phát triển doanh nghiệp quốc tế cho chính phủ Malaysia & Saudi Arabia, hiện là cố vấn đề án 844 về phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam & chủ tịch mạng lưới đầu tư thiên thần Đông Nam Á.

Ngoài ra, cô cũng là nhà đầu tư với danh mục đầu tư 23 công ty. Phi Vân đã đạt giải thưởng quốc tế 2015 về Lãnh đạo xuất sắc ngành bán lẻ của hiệp hội bán lẻ toàn cầu, giải thưởng 2017 & 2018 100 lãnh đạo xuất sắc ngành bán lẻ toàn cầu, và giải thưởng Doanh nhân ASEAN xuất sắc 2019, và lọt vào Tốp 100 phụ nữ có tầm ảnh hưởng nhất thế giới trong ngành nhượng quyền toàn cầu năm 2019 & 2020.

Phi Vân là tác giả nhiều quyển sách tiếng Anh & tiếng Việt bao gồm Nhượng quyền khởi nghiệp - Con đường ngắn để bước ra thế giới vừa đạt giải sách hay quản trị 2019, Quảy gánh băng đồng ra thế giới, Go Global - An MSME Guide to Global Franchising, Tôi Tương Lai & Thế giới, Tôi đi tìm tôi, Nym - Tôi của tương lai, và gần đây nhất là Mở cửa tương lai.

Bài liên quan
Tin bài khác
Đề xuất làm rõ chứng từ thanh toán khi doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh

Đề xuất làm rõ chứng từ thanh toán khi doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh

Dự thảo sửa đổi quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp đang được hoàn thiện theo hướng làm rõ điều kiện chứng từ đối với hàng hóa, dịch vụ mua từ hộ kinh doanh và cá nhân. Đáng chú ý là yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt đối với một số giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên.
Minh bạch dòng tiền để mở cơ hội vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Minh bạch dòng tiền để mở cơ hội vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Dữ liệu tài chính minh bạch và hồ sơ tín nhiệm được chuẩn hóa đang được đặt vào trọng tâm kết nối vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đại diện NHNN và Công ty Cổ phần Xếp hạng tín nhiệm Thiên Minh cùng nhấn mạnh yêu cầu nâng chất lượng thông tin, giúp ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ và doanh nghiệp giảm trở ngại khi tiếp cận tín dụng.
Giải pháp năng lượng xanh, tối ưu chi phí doanh nghiệp công nghiệp

Giải pháp năng lượng xanh, tối ưu chi phí doanh nghiệp công nghiệp

Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập phối hợp cùng Huawei Digital Power và Hoa Nam Energy đồng tổ chức hội thảo “Giải pháp năng lượng xanh và tối ưu chi phí doanh nghiệp công nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh”, nhằm kết nối doanh nghiệp với chuyên gia, giải pháp công nghệ và các đối tác trong hành trình chuyển đổi xanh.
Đưa văn hóa kinh doanh thành sức cạnh tranh của doanh nghiệp

Đưa văn hóa kinh doanh thành sức cạnh tranh của doanh nghiệp

Khung hành động phát triển Văn hóa kinh doanh Việt Nam giai đoạn 2026–2035 vừa được công bố, đặt trọng tâm vào công cụ thực thi và đo lường kết quả. Doanh nghiệp được kỳ vọng chuyển các chuẩn mực văn hóa thành chất lượng sản phẩm, uy tín thương hiệu và trách nhiệm với người lao động.
Vistage China 2026 CEO Summit: Tư duy mới trước những chuyển dịch toàn cầu

Vistage China 2026 CEO Summit: Tư duy mới trước những chuyển dịch toàn cầu

Với chủ đề “Flourish – New World, New Logic, New Choices” (Phát triển thịnh vượng – Thế giới mới, Tư duy mới, Lựa chọn mới), Hội nghị Vistage China 2026 CEO Summit diễn ra ngày 08/11 tại Thượng Hải, Trung Quốc, quy tụ hơn 200 giám đốc điều hành (CEO) trong và ngoài Trung Quốc để trao đổi về những biến động toàn cầu, lựa chọn lãnh đạo và cơ hội phát triển doanh nghiệp trong thập kỷ tới.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần làm gì để chuyển đổi số hiệu quả và phòng ngừa rủi ro pháp lý?

Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần làm gì để chuyển đổi số hiệu quả và phòng ngừa rủi ro pháp lý?

Tại Diễn đàn: “Doanh nghiệp chuyển đổi số để tăng trưởng- Pháp lý để an toàn” trong khuôn khổ lễ kỷ niệm một năm thành lập Hội Doanh nghiệp Nam TP. Hồ Chí Minh (SHBA), hai vấn đề được đặt ra đối với cộng đồng doanh nghiệp là nâng cao hiệu quả chuyển đổi số và chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý. Đây được xem là những nền tảng quan trọng để doanh nghiệp phát triển ổn định, bền vững.
TP. Hồ Chí Minh khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh Tài chính số Việt Nam 2026

TP. Hồ Chí Minh khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh Tài chính số Việt Nam 2026

Diễn đàn và Triển lãm An ninh Tài chính số Việt Nam 2026 khai mạc sáng 6/11 tại TP. Hồ Chí Minh, dự kiến thu hút 10.000-20.000 lượt khách tham quan mỗi ngày tại khu vực triển lãm.
Doanh nghiệp Việt trước sức ép xanh hóa chuỗi cung ứng vào EU

Doanh nghiệp Việt trước sức ép xanh hóa chuỗi cung ứng vào EU

Diễn đàn Hợp tác kinh tế và thương mại Việt Nam – EU 2026 khai mạc tại Hà Nội ngày 4/11, trong bối cảnh quan hệ hai bên bước vào giai đoạn phát triển mới. Bên cạnh dư địa từ EVFTA, yêu cầu giảm phát thải, minh bạch chuỗi cung ứng và chuyển giao công nghệ đang trở thành những điều kiện quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh tại thị trường châu Âu.
178 tỷ USD doanh thu và bài toán nâng tầm doanh nghiệp Việt

178 tỷ USD doanh thu và bài toán nâng tầm doanh nghiệp Việt

Tại Hội nghị Thượng đỉnh Fortune Southeast Asia 500 ngày 3/11, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận gửi thông điệp tới các nhà đầu tư nước ngoài: Việt Nam không chỉ muốn trở thành địa điểm sản xuất hay thị trường tiêu thụ, mà cần những đối tác cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ và sản phẩm hướng tới làm chủ chuỗi giá trị. Thông điệp này được đưa ra khi 72 doanh nghiệp Việt Nam góp mặt trong bảng xếp hạng 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á, với tốc độ tăng doanh thu cao gấp khoảng ba lần mức bình quân khu vực.
Uy tín doanh nghiệp được tạo dựng từ văn hóa kinh doanh

Uy tín doanh nghiệp được tạo dựng từ văn hóa kinh doanh

Uy tín không chỉ được đo bằng doanh thu, lợi nhuận hay quy mô thị trường, mà còn được hình thành từ cách doanh nghiệp giữ cam kết với khách hàng, đối xử với người lao động và thực hiện trách nhiệm với cộng đồng. Việc VCCI vinh danh 100 doanh nghiệp văn hóa, uy tín năm 2026 tiếp tục đặt ra yêu cầu đưa các chuẩn mực đạo đức vào hoạt động quản trị và kinh doanh hằng ngày.
Bài 22: Minh bạch tài chính là chìa khóa để doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn

Bài 22: Minh bạch tài chính là chìa khóa để doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn

Dư nợ tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đã vượt 4 triệu tỷ đồng, nhưng khả năng tiếp cận vốn vẫn là bài toán không dễ giải. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho rằng, bên cạnh chính sách hỗ trợ từ ngân hàng, doanh nghiệp cần thay đổi cách quản trị tài chính, minh bạch sổ sách và chứng minh năng lực trả nợ.
Thợ khắc gỗ phố Hàng Quạt tìm cách giữ nghề giữa sức ép thị trường

Thợ khắc gỗ phố Hàng Quạt tìm cách giữ nghề giữa sức ép thị trường

Trước sự cạnh tranh của các sản phẩm công nghiệp, những người thợ khắc gỗ trên phố Hàng Quạt (Hà Nội) đang tìm hướng đi riêng bằng các sản phẩm thủ công mang dấu ấn cá nhân. Tuy nhiên, bên cạnh bài toán thích ứng với thị trường, việc tìm người kế nghiệp vẫn là nỗi trăn trở của những người gắn bó lâu năm với nghề.
Mốc 1.000 tỷ USD đặt lại bài toán vị thế doanh nghiệp Việt

Mốc 1.000 tỷ USD đặt lại bài toán vị thế doanh nghiệp Việt

Kim ngạch xuất nhập khẩu liên tục tăng trưởng, đưa Việt Nam vượt mốc 1.000 tỷ USD chỉ sau 10 tháng. Tuy nhiên, mục tiêu nâng tỷ trọng xuất khẩu của doanh nghiệp trong nước lên 28–30% vào năm 2030 cho thấy yêu cầu chuyển dịch từ tăng quy mô thương mại sang củng cố năng lực nội tại.
Miễn thuế 3 năm: Doanh nghiệp nhỏ cần lưu ý thời điểm tính ưu đãi

Miễn thuế 3 năm: Doanh nghiệp nhỏ cần lưu ý thời điểm tính ưu đãi

Chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm được kỳ vọng giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập. Tuy nhiên, thời gian ưu đãi hiện được tính liên tục từ năm đầu tiên cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, khiến những doanh nghiệp mất nhiều thời gian chuẩn bị đầu tư, chưa sớm có thu nhập chịu thuế đặt vấn đề về hiệu quả thụ hưởng.
10 doanh nghiệp tiếp tục giữ 100% vốn nhà nước

10 doanh nghiệp tiếp tục giữ 100% vốn nhà nước

Kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước giai đoạn 2026–2030 xác định 15 doanh nghiệp giữ nguyên tỷ lệ sở hữu hiện tại và 6 doanh nghiệp thực hiện sắp xếp, cơ cấu lại. Tỷ lệ vốn nhà nước sau cơ cấu tại nhóm thứ hai được xác định theo từng đơn vị, trong đó có doanh nghiệp duy trì mức từ 65% trở lên.