Xuất khẩu Việt Nam năm 2025 đối mặt nguy cơ thương chiến toàn cầu

Chủ động tăng trưởng xuất khẩu từ thương chiến

Trong buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 1/2025 diễn ra chiều 05/02/2025, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương cho biết, Thủ tướng Chính phủ nhận định xuất khẩu trong năm 2025 có thể đối mặt với nhiều thách thức lớn, đặc biệt là từ các chính sách bảo hộ thương mại và chính sách thuế của Hoa Kỳ, một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng của Việt Nam.

Ngoài ra, nguy cơ gia tăng căng thẳng thương mại toàn cầu do các biện pháp trả đũa lẫn nhau về thuế quan giữa các nền kinh tế lớn cũng có thể tác động tiêu cực đến hoạt động xuất khẩu của Việt Nam.

Trước tình hình đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành cần theo dõi sát diễn biến thị trường, tiến hành phân tích kỹ lưỡng để có biện pháp ứng phó kịp thời, hạn chế thấp nhất tác động tiêu cực từ những biến động của thương mại thế giới.

Bên cạnh đó, Thủ tướng Chính phủ cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tận dụng tối đa các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết, đồng thời đẩy mạnh việc khai thác các hiệp định thương mại mới. Trong đó, đáng chú ý là các hiệp định với khu vực Trung Đông, cùng một số FTA khác đang trong quá trình đàm phán.

Đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, phải đảm bảo sự kết nối chặt chẽ giữa đầu vào và đầu ra của sản xuất. Nếu không duy trì được đầu ra ổn định, sản xuất trong nước sẽ gặp khó khăn. Do đó, việc tìm kiếm, mở rộng thị trường tiêu thụ là yếu tố then chốt để thúc đẩy sản xuất, ổn định tăng trưởng trong thời gian tới.

Về tiêu dùng trong nước, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo cụ thể, trong đó nhấn mạnh việc thúc đẩy tổng cầu và nâng cao sức mua của thị trường nội địa.

Theo số liệu thống kê, trong tháng 01/2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đã tăng 9,5% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, đây là tháng 1 trùng với dịp Tết Nguyên đán, nên mức tiêu dùng của người dân trong giai đoạn này có xu hướng tăng cao.

Dù vậy, mức tăng trưởng tiêu dùng trong tháng 1 cũng tạo ra nền tảng quan trọng để chúng ta tiếp tục khai thác và phát huy trong những tháng tiếp theo của năm 2025.

Mục tiêu tăng trưởng GDP 8%

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng cho biết tại hội nghị Trung ương tháng 01/2025, Trung ương đã quyết nghị và chỉ đạo điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng năm 2025, đặt ra yêu cầu phải đạt từ 8% trở lên, cao hơn so với mức đặt ra từ 6,5-7%, với định hướng phấn đấu đạt 7-7,5%, theo nghị quyết của Quốc hội trước đó.

Mục tiêu này không chỉ giúp hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế của cả giai đoạn 5 năm mà còn tạo nền tảng vững chắc để bước vào một giai đoạn phát triển mới. Việc đạt được mức tăng trưởng từ 8% trở lên trong năm 2025 sẽ là tiền đề để hướng đến tốc độ tăng trưởng cao hơn trong những năm tiếp theo, với kỳ vọng đạt mức hai con số, tức trên 10%.

Ông Trần Quốc Phương, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 1/2025 diễn ra chiều 05/02/2025.

Để triển khai các nghị quyết của Trung ương với mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2025 đạt từ 8% trở lên, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã chuẩn bị đầy đủ các nội dung và hồ sơ cần thiết.

Trước tiên, Chính phủ sẽ trình Tờ trình lên Quốc hội tại kỳ họp bất thường sắp tới, trong đó đề xuất điều chỉnh một số chỉ tiêu kinh tế quan trọng. Tại kỳ họp thứ tám, Quốc hội cũng đã giao nhiệm vụ rà soát, điều chỉnh các chỉ tiêu tương ứng để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng trên 8%, đồng thời cân đối các yếu tố quan trọng như đầu tư, ngân sách, lạm phát và các chỉ số kinh tế vĩ mô khác. Về hồ sơ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ trình Chính phủ trước khi đưa ra kỳ họp bất thường của Quốc hội để xem xét thông qua.

Thứ hai, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã chuẩn bị một dự thảo nghị quyết riêng của Chính phủ nhằm triển khai nhiệm vụ quan trọng này. Mục tiêu cốt lõi là cụ thể hóa nhiệm vụ tăng trưởng từ 8% trở lên.

Theo đó, Chính phủ sẽ giao chỉ tiêu tăng trưởng cụ thể cho từng địa phương trên cả nước, đảm bảo tính khả thi thay vì áp đặt cứng nhắc, đồng thời xác định một số chỉ tiêu chính dành cho các bộ, ngành ở Trung ương.

Với yêu cầu tăng trưởng cao hơn, cường độ thực hiện các giải pháp này cũng phải được nâng lên tương ứng. Điều này đòi hỏi tất cả các bộ, ngành, địa phương phải quyết tâm triển khai ở mức độ cao hơn, thậm chí gấp đôi so với trước đây.

Về các giải pháp cụ thể, Bộ Kế hoạch và Đầu tư kiến nghị tập trung vào một số lĩnh vực trọng tâm sau: Trước hết, hoàn thiện thể chế pháp luật là yêu cầu cấp thiết. Chúng ta cần bám sát quan điểm chỉ đạo của Trung ương và Thủ tướng Chính phủ, trong đó xác định thể chế là một nguồn lực quan trọng cho phát triển và được coi là “đột phá của đột phá”.

Về các giải pháp từ phía cầu, trong đó đẩy mạnh đầu tư là ưu tiên hàng đầu. Đầu tư từ lâu đã được xác định là động lực quan trọng, có tác động ngay lập tức đến tăng trưởng kinh tế. Trong đó, một số lĩnh vực trọng tâm cần tập trung bao gồm:

Thứ nhất, đầu tư công. Sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư công, đảm bảo các dự án được triển khai nhanh chóng, đúng tiến độ và mang lại giá trị thực tiễn. Thủ tướng Chính phủ cũng đã có chỉ đạo cắt giảm các khoản chi không cần thiết, phấn đấu đưa tỉ trọng chi thường xuyên xuống dưới 60% ngân sách nhà nước, nhằm dành nhiều nguồn lực hơn cho đầu tư phát triển.

Bên cạnh đó, đầu tư công cũng cần được đẩy mạnh thông qua việc triển khai sớm một số dự án quan trọng, tiêu biểu là tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn, kết nối quốc tế và khu vực phía bắc. Cụ thể, sẽ tập trung vào tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng nhằm tạo trục giao thông huyết mạch kết nối với các tuyến vận tải hàng hóa và hành khách trong nước cũng như quốc tế. Tiếp theo là các tuyến Hà Nội – Lạng Sơn và Hải Phòng – Quảng Ninh – Móng Cái sẽ được xem xét triển khai, nhằm nâng cao khả năng liên kết vùng và thúc đẩy giao thương.

Thứ hai, đầu tư của doanh nghiệp nhà nước. Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết 18 của Trung ương, việc sắp xếp, tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước đang được đẩy mạnh, tạo ra không gian và cơ hội phát triển mới cho khu vực này.

Trong thời gian tới, doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt là các doanh nghiệp đầu đàn, doanh nghiệp dẫn dắt, cần chủ động thực hiện những dự án quy mô lớn, có sức lan tỏa mạnh mẽ, nhằm góp phần thúc đẩy tăng trưởng đầu tư và đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong năm 2025.

Thứ ba, đầu tư tư nhân (bao gồm cả đầu tư trực tiếp nước ngoài - FDI). Trong năm 2025, cần tiếp tục phát huy đà tăng trưởng của dòng vốn FDI. Do đó, cần tập trung vào 02 điểm nhấn quan trọng.

Một là tiếp tục tháo gỡ các vướng mắc về thể chế và pháp luật, tạo thuận lợi hơn để tạo sức hút đối với các nhà đầu tư.

Hai là triển khai ngay một số chính sách quan trọng mà Quốc hội đã thông qua, đặc biệt là chính sách "luồng xanh" nhằm thu hút các dự án đầu tư lớn trong lĩnh vực công nghệ cao. Các khu công nghệ, khu công nghiệp và khu công nghệ cao sẽ là những trọng điểm ưu tiên để đẩy mạnh thu hút đầu tư nước ngoài, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Ba là thu hút đầu tư từ khu vực doanh nghiệp tư nhân trong nước. Trong năm 2025, sẽ triển khai các giải pháp vĩ mô, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.

Bên cạnh đó, khơi thông các thị trường quan trọng, bao gồm bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp, chứng khoán…