Xuất khẩu rau quả tăng tốc đầu năm 2026, sầu riêng tiếp tục giữ vai trò “đầu tàu”

Trung Quốc dẫn đầu, thị trường xuất khẩu mở rộng mạnh mẽ

Trong ba tháng đầu năm 2026, xuất khẩu rau quả của Việt Nam ghi nhận kết quả tích cực khi kim ngạch ước đạt gần 1,48 tỷ USD, tăng 27% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân mỗi tháng đạt khoảng 500 triệu USD, phản ánh xu hướng phục hồi và mở rộng thị trường.

Riêng tháng 3/2026, tính đến ngày 20/3, kim ngạch xuất khẩu đạt gần 483 triệu USD, tăng hơn 37% so với tháng trước và tăng 1,2% so với cùng kỳ năm trước. Nhu cầu thị trường quốc tế gia tăng, cùng với năng lực cung ứng được cải thiện, đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng.

Xuất khẩu rau quả tăng tốc đầu năm 2026, sầu riêng tiếp tục giữ vai trò “đầu tàu”

Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất, với kim ngạch hơn 538 triệu USD trong hai tháng đầu năm, tăng 76% và chiếm hơn 54% thị phần. Việc cải thiện hạ tầng giao thông, đặc biệt là các tuyến kết nối liên vùng, giúp rút ngắn thời gian vận chuyển và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Hoa Kỳ đứng thứ hai với gần 79,5 triệu USD, chiếm khoảng 8% thị phần; tiếp theo là Hàn Quốc và Nhật Bản. Đáng chú ý, nhiều thị trường ngoài châu Á ghi nhận mức tăng trưởng đột biến như Malaysia, Đức và Hà Lan, cho thấy xu hướng đa dạng hóa thị trường ngày càng rõ rệt. Ngược lại, xuất khẩu sang Thái Lan có dấu hiệu sụt giảm.

Ở chiều nhập khẩu, quý I/2026 đạt 761,4 triệu USD, tăng 25,7%, song ngành rau quả vẫn duy trì xuất siêu. Trung Quốc và Hoa Kỳ tiếp tục là hai nguồn cung lớn nhất, bên cạnh việc nhập khẩu từ Ấn Độ và Úc tăng mạnh.

Sầu riêng bứt phá nhưng đối mặt thách thức chất lượng

Sầu riêng tiếp tục là điểm sáng của ngành rau quả, với mức tăng trưởng ấn tượng ngay từ đầu năm. Trong tháng 2/2026, kim ngạch xuất khẩu đạt gần 29 triệu USD, tăng 34% so với cùng kỳ; riêng thị trường Trung Quốc tăng tới 186%.

Tính chung hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu sầu riêng đạt 146 triệu USD, tăng 177%. Trung Quốc chiếm hơn 92% tổng kim ngạch, với 135 triệu USD, tăng gần 400%. Các thị trường khác như Mỹ, Hồng Kông (Trung Quốc) và Canada cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực dù quy mô còn nhỏ.

Bên cạnh đó, nhiều thị trường mới nổi như Hàn Quốc, Papua New Guinea, Úc và Nhật Bản cho thấy tiềm năng tăng trưởng đáng kể.

Tuy nhiên, ngành sầu riêng đang đối mặt với các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe. Các yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, dư lượng hóa chất và kim loại nặng đang trở thành yếu tố quyết định.

Đáng chú ý, nguy cơ nhiễm kim loại nặng như Cadimi (Cd) có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm và khả năng xuất khẩu. Bên cạnh đó, dịch hại và việc lạm dụng hóa chất cũng tạo áp lực lớn lên chuỗi sản xuất.

Các chuyên gia cho rằng, ngành cần chuyển từ mở rộng diện tích sang kiểm soát chất lượng, nâng cao tiêu chuẩn và phát triển bền vững. Việc quy hoạch vùng trồng, giám sát môi trường canh tác và áp dụng các biện pháp sản xuất an toàn sẽ là yếu tố then chốt để duy trì đà tăng trưởng và nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế.