Xã Bình Minh (Nghệ An): Vùng đất lưu giữ nhiều giá trị lịch sử – văn hóa với khát vọng vươn lên

Xã Bình Minh được thành lập trên cơ sở hợp nhất 4 xã Mã Thành, Đức Thành, Tân Thành và Tiến Thành của huyện Yên Thành cũ. Mỗi làng quê mang một trầm tích văn hóa, một dấu ấn lịch sử… khi cộng hưởng đã tạo nên một Bình Minh năng động, giàu bản sắc và khát vọng vươn lên. Xã Bình Minh hiện có diện tích tự nhiên 91,08 km², dân số 37.031 người, có 42 xóm. Đảng bộ xã có 63 chi bộ trực thuộc, 1.009 đảng viên. Đây là vùng đất bán sơn địa trù phú với nhiều danh lam thắng cảnh. Cùng với đó, theo thống kê, xã Bình Minh hiện có 7 di tích đã được xếp hạng, trong đó: 2 Di tích lịch sử Quốc gia là mộ và đền thờ Hồ Đình Trung; Nhà thờ và bia mộ Tiến sĩ Trần Đình Phong.

Mộ và đền thờ Hồ Đình Trung (xóm Đồng Nhân, xã Bình Minh) được công nhận Di tích Lịch sử cấp Quốc gia vào tháng 5 năm 2014.

Di tích nổi bật nhất là đền thờ và bia mộ Tiến sĩ Trần Đình Phong (xóm Lũy, xã Bình Minh) được công nhận Di tích Lịch sử cấp Quốc gia vào tháng 10 năm 1993. Tiến sĩ Trần Đình Phong được đánh giá một người thầy giáo mẫu mực, một nhà nho yêu nước thương dân, có nhiều công lao trong việc quản lý giáo dục và truyền thụ học vấn cho tầng lớp nho sĩ, trí thức thời Vua Tự Đức. Bên cạnh đó, mộ và đền thờ Hồ Đình Trung (xóm Đồng Nhân, xã Bình Minh) được công nhận Di tích Lịch sử cấp Quốc gia vào tháng 5 năm 2014. Đây là công trình kiến trúc cổ kính được xây dựng từ thời Hậu Lê để thờ tự cụ Hồ Đình Trung, một vị tướng giỏi thời nhà Trần có công với dân với nước. Cụ sinh vào khoảng đầu thế kỷ thứ XV, trong một gia đình có truyền thống khoa bảng tại làng Kẻ Cuồi, xã Quỳ Trạch, tổng Quỳ Trạch, huyện Đông Thành (nay là xã Bình Minh). Cụ là hậu duệ đời thứ 4 của Trạng nguyên Hồ Tông Thốc. Ông nội là Hồ Tông Đốn đậu Trạng nguyên đời Trần, thân phụ là Hồ Tông Thành đậu Trạng nguyên cuối đời Trần.

Thêm vào đó, xã Bình Minh còn có 5 di tích cấp tỉnh, bao gồm: Đền Thánh Mẫu, đền Canh, đình Sàng, nhà thờ Trần Hữu Đại tôn và di tích mộ tổ Phan Đức Môn và nhà thờ Họ Phan. Ngoài ra, xã Bình Minh còn có di tích là mộ và nhà thờ Trạng nguyên Bạch Liêu tại xóm Thanh Đà. Tuy chưa được xếp hạng nhưng đây là công trình có giá trị lịch sử - văn hóa, được nhân dân trân trọng gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Đền Thánh Mẫu thuộc làng Yên Mã, xóm Chùa Sơn, xã Bình Minh

Đáng chú ý, nhiều di tích trên địa bàn gắn liền với các lễ hội đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân tham gia. Tiêu biểu như đền Thánh Mẫu thuộc làng Yên Mã, xã Mã Thành (cũ), nay là xóm Chùa Sơn, xã Bình Minh. Đền được xây dựng từ thời Lê, niên hiệu Vĩnh Hựu (1735 -1740) dưới triều Vua Lê Ý Tông để thờ phụng thánh mẫu Liễu Hạnh và 2 vị tiên nương tùy tùng là Quế Hoa và Thụy Hoa. Ngôi đền đã được UBND tỉnh Nghệ An công nhận là Di tích Lịch sử, Văn hóa cấp tỉnh vào tháng 12 năm 2014 gắn với Lễ hội Đền Thánh Mẫu diễn ra từ mùng 1 - 3 tháng 3 âm lịch hàng năm. Lễ hội được tổ chức với nhiều hoạt động như rước kiệu, hát chầu văn, trò chơi dân gian như vật, cờ người… thu hút hàng nghìn du khách. Đây là những nét đẹp văn hóa truyền thống của người dân nơi đây.

Một góc xã Bình Minh nhìn từ trên cao

Xã Bình Minh còn có 2 công trình được nhiều người dân quan tâm là đền Canh và đình Sàng, cả hai đều được công nhận là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp tỉnh vào năm 2017. Trong đó, đền Canh là công trình kiến trúc cổ, được xây dựng để thờ các vị thần có công hộ quốc bảo dân như Đức Thánh Canh - một vị thần rắn mà dân gian quen gọi là ông Cụt. Phối thờ là thần Cao Sơn, Cao Các và Đức ông Lê Biển Chiếu. Còn đình Sàng gồm 2 tòa, trước đây là nơi chiêu tập các văn nhân tài tử trong vùng, là địa điểm hội họp của các đảng viên Đảng Cộng sản và nay là trụ sở làm việc của Đảng ủy xã Bình Minh.

Có thế nói, sự cộng hưởng giữa các di tích nổi bật và nhiều danh lam thắng cảnh như lèn Đốc Đạo, đập Mả Tổ, đập Sặt, đập Nhà Trò... cùng với những giá trị văn hoá truyền thống đặc sắc ở nơi đây đã mở ra triển vọng cho xã Bình Minh hình thành các điểm du lịch hấp dẫn du khách trong tương lai.

HĐND xã Bình Minh khóa I, nhiệm kỳ 2021-2026 khai mạc kỳ họp thứ Ba (kỳ họp thường lệ cuối năm) nhằm đánh giá toàn diện tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh năm 2025; quyết định phương hướng, nhiệm vụ năm 2026 và xem xét, thông qua một số tờ trình, nội dung quan trọng theo thẩm quyền

Nhìn lại năm 2025, mặc dù trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, thách thức nhưng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Bình Minh đã phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo, nỗ lực phấn đấu thực hiện nhiệm vụ và đã đạt được những kết quả quan trọng, khá toàn diện trên các lĩnh vực. Kinh tế tăng trưởng khá, đạt 8,43%. Thu nhập bình quân đầu người đạt 72,3 triệu đồng/người/năm.

Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị được chú trọng toàn diện: Sắp xếp tổ chức bộ máy, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức; công tác phát triển đảng viên vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra; kiểm tra, giám sát được thực hiện nghiêm túc; hoạt động của HĐND, UBND, MTTQ và các tổ chức chính trị – xã hội có nhiều đổi mới, phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội và khối đại đoàn kết toàn dân…

Xã Bình Minh tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số quốc gia

Những kết quả đạt được trong năm 2025 sẽ là nền tảng quan trọng để xã Bình Minh tiếp tục phát triển nhanh và bền vững, đồng thời tạo tiền đề vững chắc để triển khai thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Tin rằng, vùng đất bán sơn địa trù phú, lưu giữ nhiều giá trị lịch sử – văn hóa này sẽ tạo nên một Bình Minh năng động, giàu bản sắc và khát vọng vươn lên.