Nghệ An: Kiến nghị “gỡ vướng” cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn phục vụ đầu tư, phát triển

Trong Phiên thảo luận tại hội trường của Kỳ họp thứ 4 (kỳ họp thường lệ giữa năm) HĐND tỉnh Nghệ An khóa XIX, nhiệm kỳ 2026 – 2031, đại biểu Trần Anh Sơn - Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Tiêu biểu Nghệ An, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Nghệ An kiến nghị tỉnh tổng hợp, báo cáo các bộ, ngành Trung ương xem xét tháo gỡ những vướng mắc vượt thẩm quyền của địa phương nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn phục vụ đầu tư, phát triển.

Phiên thảo luận tại hội trường của Kỳ họp thứ 4 (kỳ họp thường lệ giữa năm) HĐND tỉnh Nghệ An khóa XIX, nhiệm kỳ 2026 – 2031.

Đại biểu Sơn đề xuất nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp được thế chấp khoản tiền đã chi trả cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại ngân hàng. Theo đại biểu, đối với đất thuê của Nhà nước, doanh nghiệp không được thế chấp quyền sử dụng đất để vay vốn, trong khi phải bỏ ra nguồn kinh phí lớn để bồi thường, giải phóng mặt bằng. Khoản kinh phí này sẽ được Nhà nước hoàn trả khi thu hồi đất thực hiện các công trình công cộng, song hiện chưa thể sử dụng làm tài sản bảo đảm, gây lãng phí nguồn lực.

Bên cạnh đó, đại biểu Sơn cũng phản ánh những bất cập trong cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các doanh nghiệp cổ phần hóa từ doanh nghiệp nhà nước. Nhiều doanh nghiệp không có quy hoạch chi tiết 1/500 hoặc hồ sơ thiết kế được phê duyệt từ trước nên tài sản trên đất không được ghi nhận trong Giấy chứng nhận, dẫn đến không thể sử dụng làm tài sản thế chấp để vay vốn.

Đại biểu Trần Anh Sơn - Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Tiêu biểu Nghệ An, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Nghệ An nêu kiến nghị tại Phiên thảo luận.

Đại biểu Sơn đề nghị các sở, ngành liên quan, đặc biệt là Sở Nông nghiệp và Môi trường, phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương và Văn phòng Chính phủ nghiên cứu, hướng dẫn tháo gỡ các vướng mắc, tạo điều kiện để doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đầy đủ và mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Trả lời kiến nghị của đại biểu Sơn, ông Hoàng Quốc Việt - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An cho biết, theo quy định hiện hành, doanh nghiệp thuê đất trả tiền hằng năm không được thế chấp quyền sử dụng đất. Bên cạnh đó, nhiều tài sản được xây dựng trên đất từ nhiều năm trước nhưng không còn đầy đủ hồ sơ pháp lý nên chưa được chứng nhận trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, dẫn đến không đủ điều kiện thế chấp vay vốn ngân hàng.

Ông Hoàng Quốc Việt - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An trả lời kiến nghị của đại biểu Trần Anh Sơn tại Phiên thảo luận

Theo quy định của Luật Đất đai năm 2013, đối với tài sản của doanh nghiệp nhà nước xây dựng trên đất thuê trả tiền hằng năm, dù không có giấy tờ chứng nhận trước đây, nếu được Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Xây dựng xác định phù hợp quy hoạch, bảo đảm điều kiện về phòng cháy, chữa cháy và đủ điều kiện tồn tại thì có thể được ghi nhận tài sản trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đây là cơ sở để doanh nghiệp thế chấp tài sản, vay vốn phục vụ đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, Luật Đất đai năm 2024 không còn quy định nội dung này. Qua rà soát, số lượng doanh nghiệp gặp trường hợp này không còn nhiều. Vì vậy, đề nghị các doanh nghiệp có vướng mắc báo cáo qua Sở Nông nghiệp và Môi trường để đơn vị tham mưu UBND tỉnh xem xét, xử lý đối với các trường hợp cụ thể trong phạm vi thẩm quyền, đồng thời báo cáo, xin ý kiến HĐND tỉnh khi cần thiết nhằm tháo gỡ khó khăn, giải phóng nguồn lực cho doanh nghiệp đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Cùng với đó, tỉnh sẽ kiến nghị Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu bổ sung, tháo gỡ nội dung này trong quá trình sửa đổi, hoàn thiện Luật Đất đai năm 2024.