Điện mặt trời mái nhà: Lựa chọn thiết thực của người dân, doanh nghiệp Nghệ An

Từ mái nhà của các hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh đến trụ sở làm việc của ngành điện, điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN) đang ngày càng hiện diện rõ nét trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Không chỉ khai thác nguồn năng lượng tái tạo, mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ còn mở ra thêm lựa chọn trong sử dụng năng lượng, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác điện và hướng tới mô hình phát triển xanh, bền vững.

Khi mái nhà trở thành nguồn năng lượng hữu ích

Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng, việc tận dụng diện tích mái nhà để sản xuất điện phục vụ nhu cầu sử dụng đang trở thành lựa chọn phù hợp đối với nhiều hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh và đơn vị hành chính, sự nghiệp.

Công ty Điện lực Nghệ An thực hiện lắp đặt hề thống ĐMTMN cho các hộ dân trên địa bàn đảm bảo đúng kỹ thuật, chất lượng

Điểm đáng chú ý của ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ là nguồn điện được tạo ra ngay tại nơi sử dụng. Với những khách hàng có nhu cầu sử dụng điện vào ban ngày, sản lượng từ hệ thống có thể được khai thác trực tiếp cho sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, qua đó giảm lượng điện phải nhận từ lưới trong cùng thời điểm.

Tại Nghệ An, xu hướng này đang có bước phát triển rõ rệt. Riêng tháng 8/2026, Công ty Điện lực Nghệ An đã thực hiện phát triển nguồn ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ cho 262 khách hàng, với tổng công suất 6,519 MW, đạt 200,6% kế hoạch do Tổng công ty Điện lực miền Bắc giao. Lũy kế 8 tháng đầu năm, đã thực hiện phát triển nguồn ĐMTMN đấu nối lưới điện cho 1.608 khách hàng, với tổng công suất 40,504 MW, tương đương 103,86% kế hoạch giao. Tính đến ngày 30/8/2026, toàn Công ty có 1.769 khách hàng phát triển ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ, với tổng công suất 66,388 MW.

Những con số này cho thấy ĐMTMN đang dần trở thành một phương án được người dân, doanh nghiệp quan tâm khi tính toán nhu cầu năng lượng. Từ những diện tích mái nhà vốn chủ yếu phục vụ công năng của công trình, nguồn năng lượng mặt trời đang được khai thác để tạo thêm giá trị ngay tại nơi sử dụng.

Ông Phạm Công Thành, Giám đốc Công ty Điện lực Nghệ An, cho biết: “ĐMTMN đang mở thêm một hướng khai thác nguồn năng lượng tái tạo ngay tại nơi sử dụng. Điều quan trọng là mỗi hệ thống phải được đầu tư phù hợp với nhu cầu, điều kiện công trình, bảo đảm an toàn và tuân thủ quy định. Công ty Điện lực Nghệ An sẽ tiếp tục đồng hành, hướng dẫn khách hàng để nguồn điện từ mỗi mái nhà được khai thác hiệu quả, không chỉ mang lại lợi ích cho từng hộ gia đình, doanh nghiệp mà còn góp phần thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và phát triển xanh trên địa bàn tỉnh”.

Người dân, doanh nghiệp nhìn thấy hiệu quả từ chính mái nhà của mình

Không chỉ bổ sung nguồn điện phục vụ nhu cầu sử dụng, ĐMTMN đang mang lại những giá trị cụ thể đối với người dân và doanh nghiệp. Với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, việc lựa chọn nguồn năng lượng tái tạo là một trong những giải pháp được cân nhắc trong bài toán sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và kiểm soát chi phí.

Nhân viên Công ty Điện lực Nghệ An hướng dẫn khách hàng vận hành, sử dụng hệ thống ĐMTMN an toàn, hiệu quả sau khi lắp đặt hoàn chỉnh

Đối với doanh nghiệp, lợi ích của ĐMTMN không chỉ được nhìn từ hiệu quả kinh tế. Việc khai thác nguồn năng lượng tái tạo còn phù hợp với xu hướng chuyển đổi xanh, sử dụng năng lượng sạch và nâng cao trách nhiệm môi trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là yếu tố ngày càng được quan tâm khi doanh nghiệp hướng tới mô hình sản xuất bền vững.

Với hộ gia đình, việc đầu tư hệ thống được cân nhắc dựa trên nhu cầu sinh hoạt, khả năng sử dụng điện, diện tích và điều kiện mái nhà. Mỗi công trình có một đặc điểm riêng, vì vậy hiệu quả chỉ thực sự phát huy khi quy mô hệ thống phù hợp với nhu cầu và điều kiện sử dụng thực tế.

Xu hướng sử dụng nguồn ĐMTMN cũng được thể hiện ngay trong chính ngành điện. Công ty Điện lực Nghệ An đã đầu tư hệ thống ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ kết hợp bộ lưu trữ năng lượng (BESS) tại trụ sở Công ty và các đơn vị Điện lực trực thuộc. Đây không chỉ là giải pháp khai thác hiệu quả diện tích mái mà còn là mô hình thực tế để ngành điện chủ động sử dụng nguồn năng lượng tái tạo và thực hành tiết kiệm điện.

Cùng với đó, Công ty Điện lực Nghệ An đặt mục tiêu trong năm 2026 có khoảng 30% số hộ gia đình cán bộ, công nhân viên lắp đặt, sử dụng ĐMTMN. Đến nay, lãnh đạo Công ty và nhiều CBCNV đã chủ động lựa chọn lắp đặt hệ thống cho gia đình.

Tại trụ sở làm việc Công ty Điện lực Nghệ An đã lắp đặt hệ thống pin năng lượng mặt trời kết hợp bộ lưu trữ BESS, góp phần khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo

Từ trụ sở làm việc đến mái nhà của CBCNV, việc khai thác năng lượng mặt trời đang được cụ thể hóa bằng những mô hình thiết thực, góp phần đưa chủ trương sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và phát triển năng lượng xanh vào đời sống.

Thêm hành lang pháp lý, thêm động lực phát triển

Sự phát triển của ĐMTMN diễn ra trong bối cảnh cơ chế, chính sách liên quan ngày càng được hoàn thiện, tạo cơ sở để người dân, doanh nghiệp chủ động tìm hiểu và triển khai mô hình phù hợp.

Nghị định số 243/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến phát triển điện năng lượng tái tạo, trong đó có ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ, góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc phát triển loại hình nguồn điện này.

Trên cơ sở các quy định mới, Tổng công ty Điện lực miền Bắc đã tổ chức phổ biến, hướng dẫn triển khai đến các Công ty Điện lực và đơn vị trực thuộc. Tại Nghệ An, Công ty Điện lực Nghệ An cũng đã hướng dẫn các đơn vị thực hiện, hỗ trợ khách hàng tiếp cận thông tin và hoàn thiện các thủ tục theo quy định.

Ngày 15/7/2026, UBND tỉnh Nghệ An ban hành Quyết định số 3138/QĐ-UBND công bố các thủ tục hành chính mới, được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực điện lực. Trong đó có các thủ tục liên quan đến đăng ký phát triển nguồn ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ có đấu nối với hệ thống điện quốc gia và thủ tục thông báo phát triển nguồn điện ở các cấp điện áp.

Ngày 18/9/2026, UBND tỉnh Nghệ An ban hành Công văn số 11953/UBND-CN yêu cầu các sở, ban, ngành, đơn vị cấp tỉnh, UBND các xã, phường và Công ty Điện lực Nghệ An triển khai chương trình lắp đặt ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ tại các tòa nhà cơ quan công sở, trường học, bệnh viện.

Toàn cảnh hệ thống ĐMTMN của Công ty TNHH Luxshare – ICT (Nghệ An)

Hành lang pháp lý ngày càng rõ ràng cùng nhu cầu sử dụng năng lượng hiệu quả đang tạo thêm điều kiện để ĐMTMN phát triển theo hướng đúng quy định, an toàn và phù hợp với nhu cầu thực tế.

ĐMTMN không phải là lời giải duy nhất cho bài toán năng lượng, nhưng đang cho thấy những giá trị thiết thực khi được đầu tư phù hợp với nhu cầu và điều kiện của từng công trình. Mỗi mái nhà có thể tạo ra một phần nguồn điện phục vụ chính nơi đó; khi nhiều công trình cùng khai thác hiệu quả nguồn năng lượng này, những nguồn điện nhỏ sẽ góp phần tạo thêm giá trị cho hệ thống năng lượng.

Với vai trò quản lý, vận hành lưới điện trên địa bàn, Công ty Điện lực Nghệ An tiếp tục đồng hành, hướng dẫn khách hàng phát triển ĐMTMN đúng quy định, an toàn và hiệu quả. Từ những mái nhà, một cách tiếp cận chủ động hơn trong sử dụng năng lượng đang từng bước hình thành, góp phần hướng tới một tương lai năng lượng xanh, bền vững.