Vĩnh Long - cực tăng trưởng mới của Đồng bằng sông Cửu Long

Vĩnh Long mở ra kỳ vọng về một cực tăng trưởng mới của Đồng bằng sông Cửu Long.

Từ góc nhìn chiến lược, việc hợp nhất không đơn thuần là thay đổi địa giới hành chính mà là sự tái cấu trúc toàn diện mô hình phát triển vùng. Với quy mô mới hơn 6.296 km², dân số trên 4,2 triệu người và gần 130 km bờ biển, Vĩnh Long trở thành một trong những địa phương có không gian phát triển rộng lớn, hội tụ đủ điều kiện để phát triển kinh tế tổng hợp từ nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ đến kinh tế biển.

Từ “phép cộng hành chính” đến cực tăng trưởng mới của Đồng bằng sông Cửu Long, mở rộng không gian phát triển

Điểm đáng chú ý nhất sau sáp nhập là khả năng liên kết vùng nội tại được nâng lên rõ rệt. Nếu trước đây mỗi địa phương phát triển theo lợi thế riêng thì nay, tỉnh Vĩnh Long mới có điều kiện hình thành chuỗi giá trị liên hoàn.

Vùng ven biển Trà Vinh và Bến Tre trở thành cửa ngõ phát triển kinh tế biển, điện gió, logistics cảng biển và nuôi trồng thủy sản công nghệ cao. Trong khi đó, khu vực trung tâm Vĩnh Long giữ vai trò kết nối giao thương, chế biến nông sản và phát triển đô thị dịch vụ. Mô hình này giúp tỉnh vừa có chiều sâu nội địa vừa có hướng mở ra biển Đông – lợi thế mà không nhiều tỉnh ở Đồng bằng sông Cửu Long sở hữu.

Dự án điện gió Trường Thành Trà Vinh công suất 48M tại Phường Trường Long Hoà - Vĩnh Long

Theo các định hướng phát triển mới, Vĩnh Long đang xây dựng hệ thống đô thị theo hướng đa trung tâm, kết nối chặt với các hành lang kinh tế ven biển và trục giao thông quốc gia. Điều này tạo nền tảng để thu hút các dòng vốn đầu tư lớn trong giai đoạn tới.

Sau sáp nhập, một trong những ưu tiên hàng đầu của tỉnh là đầu tư hạ tầng liên kết vùng. Hàng loạt dự án giao thông chiến lược đang được thúc đẩy nhằm hình thành mạng lưới kết nối xuyên suốt giữa các khu vực trước đây còn phân tán.

Các tuyến cao tốc, cầu kết nối liên tỉnh, hạ tầng logistics và cảng biển được kỳ vọng sẽ tháo gỡ “điểm nghẽn” lớn nhất của khu vực Tây Nam Bộ suốt nhiều năm qua. Đây cũng là cơ sở để Vĩnh Long đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 đạt khoảng 10%, với động lực chính đến từ công nghiệp – xây dựng và dịch vụ.

Cầu Cổ Chiên - Ảnh: VGP/Bá Thi

Giới chuyên gia nhận định, khi không gian phát triển được mở rộng, tỉnh sẽ có thêm dư địa quy hoạch các khu công nghiệp quy mô lớn, khu kinh tế ven biển và trung tâm logistics hiện đại. Điều này không chỉ gia tăng sức cạnh tranh mà còn tạo điều kiện để dịch chuyển cơ cấu kinh tế theo hướng bền vững hơn.

Lâu nay, Đồng bằng sông Cửu Long được xem là “vựa nông sản” của cả nước nhưng vẫn đối mặt bài toán sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết và giá trị gia tăng thấp. Sau sáp nhập, Vĩnh Long đang có cơ hội tái cấu trúc toàn diện ngành nông nghiệp.

Thay vì phát triển riêng lẻ, các vùng chuyên canh cây ăn trái, dừa, lúa chất lượng cao và thủy sản có thể kết nối thành chuỗi sản xuất – chế biến – xuất khẩu quy mô lớn. Điều này giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường quốc tế.

Tỉnh cũng định hướng phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn và ứng dụng công nghệ cao, phù hợp xu hướng chuyển đổi xanh đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu.

Song song với phát triển kinh tế, tỉnh Vĩnh Long mới đang vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo hướng tinh gọn, hiệu quả hơn. Các nghị quyết và chương trình hành động đều nhấn mạnh yêu cầu cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Theo đánh giá của nhiều cơ quan chuyên môn, quá trình vận hành sau hợp nhất bước đầu đạt kết quả tích cực khi bộ máy được tổ chức lại theo hướng đồng bộ, giảm chồng chéo và tăng khả năng điều phối phát triển vùng.

Năm 2025, tỉnh đã hoàn thành và vượt nhiều chỉ tiêu kinh tế - xã hội, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển mới.

Khát vọng trở thành trung tâm động lực mới

Trong bối cảnh Đồng bằng sông Cửu Long đang đứng trước yêu cầu tái cơ cấu mạnh mẽ để thích ứng biến đổi khí hậu và cạnh tranh toàn cầu, sự ra đời của tỉnh Vĩnh Long mới được xem là bước đi chiến lược.

Vĩnh Long mới hội tụ nhiều lợi thế nông nghiệp bậc nhất Đồng bằng sông Cửu Long: đất đai màu mỡ, mạng lưới sông ngòi dày đặc, hệ sinh thái đa dạng. Ảnh- Bá Thi

Từ một địa phương chủ yếu dựa vào nông nghiệp truyền thống, Vĩnh Long đang chuyển mình theo mô hình phát triển đa cực: công nghiệp xanh, kinh tế biển, logistics, năng lượng tái tạo, du lịch sinh thái và nông nghiệp công nghệ cao.

Khát vọng ấy không chỉ đến từ quy mô mới sau sáp nhập mà còn từ tư duy phát triển mới – tư duy liên kết, tích hợp và khai thác tối đa lợi thế vùng.

Nếu tận dụng tốt thời cơ, Vĩnh Long hoàn toàn có thể trở thành trung tâm kinh tế năng động của khu vực hạ lưu Mekong, đóng vai trò cầu nối giữa nội địa Đồng bằng sông Cửu Long với hành lang kinh tế biển phía Đông Nam Bộ trong tương lai gần