Việt Nam có tiềm năng và triển vọng đầu tư năng lượng tái tạo thế nào?

Tiềm năng của lĩnh vực năng lượng tái tạo

Việt Nam có một tiềm năng lớn để phát triển năng lượng tái tạo do vị trí địa lý thuận lợi và điều kiện tự nhiên. Với đường bờ biển dài hơn 3.200 km, Việt Nam có tiềm năng phát triển điện gió và điện mặt trời lớn. Ngoài ra, nước ta cũng có tiềm năng phát triển các nguồn năng lượng khác như thủy điện, sinh khối và năng lượng biogas từ chất thải.

Đáng chú ý, là quốc gia nằm trong vùng nhiệt đới và có lượng ánh sáng mặt trời phong phú quanh năm. Điều này tạo ra một tiềm năng lớn để phát triển năng lượng mặt trời, đặc biệt là trong việc lắp đặt các hệ thống điện mặt trời. Ngoài ra, Việt Nam có nhiều sông lớn và dòng chảy nước mạnh, cung cấp tiềm năng lớn cho năng lượng thủy điện. Hiện nay, đã có nhiều nhà máy thủy điện hoạt động và còn nhiều dự án khác đang được đề xuất.

Bên cạnh đó, Việt Nam là một quốc gia nông nghiệp, có nguồn tài nguyên sinh học dồi dào từ các loại cây trồng, rừng và chất thải hữu cơ. Các nguồn tài nguyên này có thể được sử dụng để sản xuất năng lượng sinh học, như nhiên liệu sinh học và khí sinh học.

Theo các chuyên gia, hiện tại chúng ta đang có mức tăng trưởng kinh tế rất nhanh và nhu cầu về năng lượng ngày càng tăng. Phát triển năng lượng tái tạo giúp đáp ứng nhu cầu năng lượng mà không gây tác động tiêu cực đến môi trường.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, Việt Nam là quốc gia sử dụng điện nhiều thứ hai trong khu vực Đông Nam Á. Điều này mở ra cơ hội lớn cho các tập đoàn nước ngoài đầu tư vào ngành năng lượng tại Việt Nam nói chung hay năng lượng tái tạo nói riêng.

Chính phủ Việt Nam đã đưa ra các chính sách và quy định khuyến khích đầu tư vào năng lượng tái tạo, bao gồm các chế độ khuyến mãi và giảm thuế. Điều này đã tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi và hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc đầu tư và phát triển năng lượng tái tạo cần có sự đầu tư vốn lớn và công nghệ hiện đại. Hơn nữa, việc giải quyết các thách thức về hạ tầng, lưu trữ năng lượng và kết nối lưới cũng là những yếu tố quan trọng cần được xem xét.

Có thể khẳng định, Việt Nam có tiềm năng lớn để phát triển năng lượng tái tạo và chính phủ đang tạo điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, việc đầu tư và phát triển cần được thực hiện một cách cẩn thận và bền vững để đảm bảo hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.

Ông Phạm Bình An - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển TP.HCM cho biết, năng lượng tái tạo đang trở thành một phần quan trọng của chiến lược phát triển năng lượng và bảo vệ môi trường. Chính quyền TP.HCM đã đưa ra nhiều chính sách khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo, đáng chú ý là TP đang triển khai Đề án Đô thị thông minh trong đó năng lượng tái tạo và tiết kiệm năng lượng là một phần quan trọng. TP đã triển khai nhiều dự án liên quan đến năng lượng tái tạo như hệ thống đèn đường LED tiết kiệm năng lượng, điện mặt trời trên các tòa nhà công cộng và các công trình tiết kiệm năng lượng.

“Bên cạnh các tiềm năng tự nhiên nhằm phát triển năng lượng tái tạo và tiềm lực xã hội trên địa bàn TP, Nghị quyết số 98/2023/QH15 được Quốc hội thông qua với nhiều cơ chế đặc thù được kỳ vọng mang lại nhiều cơ hội, thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng - tăng dần việc cung cấp năng lượng xanh và tiến đến thay thế các nguồn năng lượng dựa vào hóa thạch dựa trên điều kiện và tiềm năng của TP. HCM”, ông An nói.

Ông An cho biết thêm, Việt Nam đã tham gia và ký kết nhiều Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với nhiều quốc gia và khu vực trên thế giới, và trong một số các FTA này, có những quy định và cam kết liên quan đến năng lượng tái tạo như Quy định về giảm thuế nhập khẩu cho sản phẩm và thiết bị năng lượng tái tạo trong Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP); Quy định về các rào cản phi thuế quan đối với thương mại và đầu tư trong sản xuất năng lượng tái tạo trong Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu-Việt Nam (EVFTA). Chính vì thế, phát triển NLTT, năng lượng sạch ở Việt Nam là vấn đề cần lưu tâm, mang tính quyết định cho tương lai phát triển cho nhiều ngành kinh tế.

Chính sách hỗ trợ và khung pháp lý

Chính phủ Việt Nam đã thúc đẩy đầu tư vào năng lượng tái tạo thông qua việc áp dụng các chính sách khuyến khích và cung cấp các ưu đãi thuế và tài chính cho các dự án năng lượng tái tạo.

Bên cạnh đó, việc ban hành các quy định pháp lý như Luật Đầu tư và Luật Năng lượng tái tạo cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực này. Từ đó, nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước đã thể hiện sự quan tâm và sẵn lòng đầu tư vào năng lượng tái tạo tại Việt Nam.

Với sự phát triển ngày càng nhanh chóng của năng lượng tái tạo, ông Nguyễn Anh Sơn – Vụ trưởng Vụ pháp chế, Bộ Công Thương nhấn mạnh, khung pháp lý điều chỉnh các dự án này cũng cần thiết phải hoàn thiện đầy đủ và nhanh chóng hơn để thuận lợi hóa cho quá trình triển khai của doanh nghiệp, hạn chế rủi ro, thiệt hại phát sinh.

Trong khi đó, ông Nguyễn Hồng Hải - Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cho rằng, năng lượng có vai trò rất quan trọng cho tăng trưởng kinh tế, các nỗ lực phát triển bền vững tổng thể của quốc gia không thể tách rời sự phát triển bền vững của ngành năng lượng.

“Tuy vậy, thực tế cho thấy, việc phát triển năng lượng tái tạo đang gặp nhiều vướng mắc do khung pháp lý còn nhiều hạn chế, tồn tại nhiều thiếu sót. Các khó khăn này liên quan đến việc thiếu các quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng cho các công nghệ năng lượng tái tạo, việc sử dụng đất triển khai các dự án năng lượng còn nhiều đặc thù, chưa kể còn nhiều vướng mắc khác về mặt kỹ thuật, thu xếp tài chính”, ông Hải chia sẻ.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam đề xuất, các cơ quan nhà nước cần đưa ra các định hướng, chính sách thông thoáng hơn, đầu đủ hơn để tạo môi trường đầu tư ổn định đối với nguồn năng lượng tái tạo. Không chỉ vậy cần có giải pháp và cơ chế phù hợp hơn trong việc phát triển các dự án năng lượng tái tạo và hạn chế ảnh hưởng của các dự án năng lượng tái tạo biến đổi (điện gió, điện mặt trời).

Triển vọng đầu tư năng lượng tái tạo

Việt Nam đã thể hiện cam kết mạnh mẽ về việc tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính. Kế hoạch phát triển năng lượng tái tạo của Việt Nam đặt mục tiêu đạt 15-20% tổng sản lượng điện từ nguồn năng lượng tái tạo vào năm 2030 và 25-30% vào năm 2045. Điều này tạo ra một cơ hội lớn cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.

Ngoài ra, Việt Nam cũng đã thu hút sự quan tâm của các công ty năng lượng quốc tế hàng đầu. Các hãng điện lực và công ty công nghệ lớn như Siemens, General Electric và Trina Solar đã có mặt và đầu tư vào các dự án năng lượng tái tạo tại Việt Nam.

Tuy nhiên, còn một số thách thức đối với việc phát triển năng lượng tái tạo ở Việt Nam, bao gồm kỹ thuật, hạ tầng và vấn đề tài chính. Để thúc đẩy tiến trình này, cần có sự tham gia chặt chẽ giữa chính phủ, các tổ chức quốc tế và các nhà đầu tư để xây dựng môi trường đầu tư năng lượng tái tạo ổn định và hấp dẫn.

Như vậy, về tình hình đầu tư năng lượng tái tạo ở Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ và hứa hẹn mang lại nhiều triển vọng. Với tiềm năng tự nhiên và chính sách hỗ trợ từ chính phủ, Việt Nam đã thu hút được sự quan tâm và đầu tư từ các công ty năng lượng hàng đầu trong khu vực và trên thế giới. Tuy nhiên, cần tiếp tục đẩy mạnh hợp tác và đầu tư để vượt qua các thách thức còn lại và tạo ra một tương lai năng lượng sạch và bền vững cho Việt Nam.

Việc đầu tư vào năng lượng tái tạo không chỉ giúp giải quyết vấn đề an ninh năng lượng và ô nhiễm môi trường, mà còn tạo ra cơ hội kinh tế và tạo việc làm cho người dân. Việc phát triển năng lượng tái tạo sẽ đóng góp tích cực vào việc xây dựng một xã hội xanh, bền vững và thúc đẩy sự phát triển kinh tế của Việt Nam trong tương lai.

Nghệ Nhân