Vì sao VND đi ngược xu hướng phục hồi của nhiều đồng tiền?

Trong khi nhiều đồng tiền châu Á phục hồi mạnh nhờ đà suy yếu của USD, đồng Việt Nam (VND) lại đi ngược xu hướng. Áp lực lên tỷ giá không chỉ xuất phát từ các yếu tố bên ngoài như chính sách lãi suất của Mỹ hay rủi ro thuế quan toàn cầu, mà còn đến từ chính sách điều hành trong nước và sự suy yếu nội tại của nền kinh tế.

Chính sách tiền tệ nới lỏng và hệ quả lên tỷ giá

Tại buổi họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2025 sáng ngày 8/7 do Ngân hàng Nhà nước tổ chức, ông Phạm Chí Quang – Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN), cho biết, việc duy trì mặt bằng lãi suất thấp từ năm 2022 là một trong những công cụ nhằm hỗ trợ tăng trưởng, đặc biệt hướng tới mục tiêu GDP tăng 8% trong năm 2025. Tuy nhiên, điều này kéo theo hệ quả là giảm sức hấp dẫn của đồng VND so với các đồng tiền có lãi suất cao hơn, từ đó làm gia tăng áp lực lên tỷ giá và gây rủi ro dịch chuyển dòng vốn.

Ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ trả lời phóng viên về biến động tỷ giá. Ảnh: Ngân hàng Nhà nước.

Từ cuối năm 2022 đến nay, mặt bằng lãi suất cho vay đã giảm khoảng 0,6 điểm phần trăm. Trong khi đó, chính sách tiền tệ của Mỹ vẫn duy trì mức lãi suất cao, khiến chênh lệch lãi suất giữa USD và VND bị thu hẹp, thậm chí chuyển sang âm – thúc đẩy nhu cầu nắm giữ USD trong nền kinh tế. Đây là yếu tố khiến VND mất giá mạnh hơn nhiều đồng tiền châu Á khác trong nửa đầu năm 2025.

Theo Ngân hàng UOB (Singapore), VND là đồng tiền mất giá mạnh nhất khu vực, giảm khoảng 2,5% so với USD – trái ngược với xu hướng tăng từ 2,5% đến hơn 12% của nhiều đồng tiền châu Á khác.

Dòng vốn rút ròng và áp lực ngoại hối gia tăng

Một trong những vấn đề đáng lo ngại hiện nay là tình trạng rút ròng liên tục của dòng vốn gián tiếp (FII), đặc biệt trên thị trường chứng khoán. Dù Việt Nam vẫn duy trì cán cân thanh toán ở trạng thái thặng dư nhờ xuất siêu, nhưng theo ông Quang, vấn đề nằm ở “lượng” – tức dòng tiền thực tế vào thị trường.

Tình trạng dòng vốn rút ròng kéo dài làm suy giảm thanh khoản, gây áp lực trực tiếp lên tỷ giá và ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của nền kinh tế. Trong khi các quốc gia châu Á khác đang thu hút dòng tiền quốc tế trở lại khi USD suy yếu, thì Việt Nam lại chứng kiến điều ngược lại – cho thấy các vấn đề nội tại cần được giải quyết một cách thực chất.

Ngoài ra, sự bất định từ bên ngoài cũng đang tạo áp lực kép lên thị trường tài chính. Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố kế hoạch áp thuế nhập khẩu từ 25% đến 40% đối với nhiều quốc gia khiến chuỗi cung ứng toàn cầu có nguy cơ gián đoạn. Với kim ngạch xuất nhập khẩu tương đương gần 200% GDP và thị trường Mỹ là đối tác chủ lực, nền kinh tế Việt Nam có thể đối mặt với nguy cơ sụt giảm dòng vốn FDI và áp lực tỷ giá lớn hơn trong thời gian tới.

Doanh nghiệp suy yếu và thách thức tăng trưởng bền vững

Bên cạnh những áp lực từ bên ngoài, nội tại nền kinh tế cũng đang phát tín hiệu cảnh báo. Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn duy trì ở mức cao – phản ánh khó khăn kéo dài trong khu vực sản xuất – kinh doanh.

Nếu xu hướng này tiếp diễn, sức chống chịu của nền kinh tế sẽ tiếp tục suy giảm, làm ảnh hưởng đến triển vọng phục hồi trung và dài hạn. Trong bối cảnh đó, việc kết hợp chính sách tiền tệ linh hoạt với các giải pháp tài khóa hỗ trợ doanh nghiệp – đặc biệt là khu vực tư nhân – trở thành ưu tiên hàng đầu.

Ngày 8/7, NHNN công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.121 VND/USD – mức cao nhất từ trước đến nay. Trong khi đó, giá USD tại các ngân hàng thương mại lại điều chỉnh giảm nhẹ, phản ánh trạng thái giằng co giữa điều hành tỷ giá và thực tế cung – cầu thị trường.

Áp lực tỷ giá hiện nay là hệ quả tổng hợp của chính sách hỗ trợ tăng trưởng, sự dịch chuyển của dòng vốn toàn cầu, cũng như những biến động từ môi trường kinh tế – chính trị quốc tế. Trong nửa cuối năm 2025, Việt Nam cần tăng cường phối hợp chính sách vĩ mô, không chỉ để giữ ổn định tỷ giá, mà còn củng cố lòng tin thị trường, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.