Tuyên Quang kiểm soát thị trường bằng dữ liệu, tăng trách nhiệm của doanh nghiệp

Trong 9 tháng năm 2026, thị trường hàng hóa trên địa bàn tỉnh cơ bản ổn định, nguồn cung các mặt hàng thiết yếu được bảo đảm. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của kinh tế số, buôn lậu, gian lận thương mại và kinh doanh hàng giả đang có xu hướng dịch chuyển lên môi trường mạng.

Mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử giúp người bán tiếp cận khách hàng nhanh hơn, nhưng cũng tạo thêm thách thức cho cơ quan quản lý trong việc xác định người bán, nguồn hàng và nguồn gốc sản phẩm.

Trong 9 tháng, lực lượng Quản lý thị trường thuộc Sở Công Thương tỉnh Tuyên Quang đã thực hiện 617 vụ kiểm tra, xử lý hành chính 535 vụ với 549 hành vi vi phạm; số tiền nộp ngân sách nhà nước hơn 3,85 tỷ đồng.

Tuy nhiên, hiệu quả quản lý thị trường không chỉ nằm ở số vụ kiểm tra hay số tiền xử phạt. Quan trọng hơn là khả năng nhận diện sớm nguy cơ và tạo ra môi trường trong đó hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng, doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và người tiêu dùng có đủ thông tin để lựa chọn.

Tuyên Quang kiểm soát thị trường bằng dữ liệu, tăng trách nhiệm của doanh nghiệp (Ảnh minh họa)

Quyền Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Lê Mạnh Thao cho biết, thời gian tới đơn vị tiếp tục đổi mới phương thức kiểm soát theo hướng chủ động, tăng cường phân tích dữ liệu, nhận diện sớm những lĩnh vực, mặt hàng và phương thức kinh doanh có nguy cơ vi phạm.

Cùng với đó, lực lượng Quản lý thị trường đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác hiệu quả hệ thống INS và nâng cao kỹ năng giám sát hoạt động thương mại điện tử cho đội ngũ công chức.

Sự thay đổi này cho thấy quản lý thị trường đang đứng trước yêu cầu phải theo kịp cách thức vận hành mới của thị trường. Nếu trước đây việc kiểm tra chủ yếu tập trung tại cửa hàng, kho hàng hoặc các điểm kinh doanh trực tiếp, thì nay thông tin trên môi trường mạng cũng trở thành một nguồn dữ liệu quan trọng để nhận diện rủi ro.

Khi dữ liệu được khai thác tốt, cơ quan quản lý có thể tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực, mặt hàng và phương thức kinh doanh có dấu hiệu bất thường thay vì kiểm tra dàn trải.

Ở phía doanh nghiệp, yêu cầu kiểm soát thị trường ngày càng gắn chặt với câu chuyện minh bạch nguồn gốc sản phẩm.

Ông Nguyễn Đình Tâm, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thương mại và Du lịch Tâm Hương cho biết, bảo đảm an toàn thực phẩm và minh bạch nguồn gốc là những yếu tố quan trọng để doanh nghiệp phát triển bền vững.

Công ty đã xây dựng chuỗi giá trị nông sản sạch, đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, giúp khách hàng kiểm tra thông tin từ vùng trồng đến quá trình chăm sóc, sản xuất.

Với doanh nghiệp, truy xuất nguồn gốc không chỉ là yêu cầu để đáp ứng công tác quản lý. Khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm sản phẩm được sản xuất ở đâu, quy trình như thế nào và ai chịu trách nhiệm, minh bạch thông tin trở thành một phần của năng lực cạnh tranh.

Doanh nghiệp làm tốt việc này sẽ có thêm cơ sở xây dựng thương hiệu, tạo niềm tin và giữ khách hàng. Ngược lại, sản phẩm thiếu thông tin hoặc không rõ nguồn gốc sẽ ngày càng khó thuyết phục người mua.

Cùng với cơ quan quản lý và doanh nghiệp, người tiêu dùng cũng giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành thị trường hàng hóa an toàn.

Bà Phạm Thị Hằng, Tổ dân phố 22, phường An Tường cho rằng trước sự đa dạng của hàng hóa và phương thức mua bán hiện nay, người dân cần thận trọng ngay từ khâu lựa chọn sản phẩm; ưu tiên những cơ sở kinh doanh uy tín, kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ, nhãn mác và hạn sử dụng.

Một thị trường lành mạnh vì thế không thể chỉ dựa vào hoạt động kiểm tra, xử lý của cơ quan chức năng. Khi người mua coi trọng nguồn gốc và chất lượng, doanh nghiệp cũng có thêm động lực để đầu tư vào quy trình sản xuất, truy xuất và xây dựng thương hiệu.

Cùng với việc đổi mới phương thức kiểm tra, công tác phối hợp giữa lực lượng Quản lý thị trường với Công an, cơ quan Thuế và chính quyền địa phương tiếp tục được tăng cường, nhất là trong trao đổi thông tin, xác minh nguồn hàng và xử lý các vụ việc phát sinh.

Cách làm này càng cần thiết trong những tháng cuối năm, khi nhu cầu mua sắm tăng cao và hoạt động kinh doanh trực tuyến diễn ra sôi động hơn.

Kiểm soát thị trường hiệu quả vì vậy không nên chỉ được nhìn qua số vụ phát hiện, xử lý. Mục tiêu lớn hơn là xây dựng một cơ chế quản lý có khả năng nhận diện rủi ro sớm, doanh nghiệp chủ động minh bạch sản phẩm và người tiêu dùng có đủ thông tin để đưa ra lựa chọn.

Khi dữ liệu trở thành công cụ quản lý, truy xuất nguồn gốc trở thành một phần của năng lực cạnh tranh và tuân thủ pháp luật trở thành trách nhiệm của doanh nghiệp, thị trường sẽ có thêm nền tảng để vận hành minh bạch, an toàn và bền vững.