Trung tâm tài chính quốc tế: Chìa khóa thu hút vốn dài hạn cho tăng trưởng

Trung tâm tài chính quốc tế – nền tảng thu hút vốn toàn cầu

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026–2030, bài toán huy động và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đang trở thành một trong những vấn đề trọng tâm của nền kinh tế. Theo ông Dương Thanh Tùng, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Dịch vụ Tư vấn Chiến lược, Rủi ro và Giao dịch của Deloitte Việt Nam, “vốn” đang được xem là từ khóa then chốt vừa là thách thức vừa là động lực thúc đẩy tăng trưởng của đất nước trong giai đoạn tới.

Theo ông Tùng, qua quá trình làm việc với các nhà đầu tư chiến lược, các quỹ đầu tư dài hạn và các tập đoàn đa quốc gia, vấn đề của Việt Nam hiện nay không phải là thiếu nguồn vốn trên thế giới. Thực tế, dòng vốn toàn cầu vẫn rất dồi dào và luôn tìm kiếm các cơ hội đầu tư tiềm năng tại những nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh.

Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nằm ở khả năng hấp thụ vốn. Nói cách khác, Việt Nam đang thiếu một cấu trúc thị trường tài chính đủ sâu và đủ tin cậy để thu hút và giữ chân các dòng vốn dài hạn.

Ông Dương Thanh Tùng, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Dịch vụ Tư vấn Chiến lược, Rủi ro và Giao dịch của Deloitte Việt Nam.

Ông Tùng cho rằng cần phân biệt rõ giữa các dòng vốn ngắn hạn và dài hạn. Vốn dài hạn thường gắn với năng lực tạo ra dòng tiền bền vững và ít bị ảnh hưởng bởi các biến động ngắn hạn của thị trường. Nguồn vốn này chủ yếu đến từ khu vực tư nhân, thông qua các hình thức như mua cổ phần chiến lược, phát hành công cụ nợ, hoạt động sáp nhập và mua lại (M&A) hoặc tái cấu trúc doanh nghiệp.

Các lĩnh vực thường thu hút vốn dài hạn bao gồm tài chính, năng lượng, hạ tầng, công nghệ và tiêu dùng – những lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng lớn và khả năng tạo dòng tiền ổn định trong dài hạn.

Tuy nhiên, các nhà đầu tư dài hạn luôn yêu cầu một yếu tố quan trọng: “cửa ra” cho khoản đầu tư của họ. Điều này có thể thông qua phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), chuyển nhượng cổ phần cho nhà đầu tư khác hoặc tái cấp vốn thông qua thị trường vốn.

Trong khi đó, hệ sinh thái thị trường vốn của Việt Nam hiện vẫn còn hạn chế về chiều sâu và độ tin cậy, khiến việc nâng định giá doanh nghiệp cũng như kéo dài kỳ hạn vốn trở nên khó khăn.

Theo ông Tùng, một trong những giải pháp mang tính chiến lược là xây dựng trung tâm tài chính quốc tế – một cấu trúc giúp nâng cấp toàn bộ hệ sinh thái tài chính của quốc gia.

Khái niệm trung tâm tài chính quốc tế không đơn thuần là một khu vực địa lý hay một cụm tòa nhà hiện đại, mà là một “hệ điều hành” cho các hoạt động tài chính quốc tế. Khi vận hành hiệu quả, trung tâm này có thể giúp tăng cường niềm tin của nhà đầu tư, nâng cao vị thế của Việt Nam trong các giao dịch tài chính toàn cầu, đồng thời hỗ trợ quản trị các rủi ro về tỷ giá, pháp lý và thuế.

Trên thế giới, nhiều mô hình trung tâm tài chính quốc tế đã thành công như Dubai International Financial Centre, Abu Dhabi Global Market hay Astana International Financial Centre. Điểm chung của các mô hình này không chỉ nằm ở hạ tầng hiện đại hay ưu đãi thuế mà còn ở một hệ sinh thái thể chế hoàn chỉnh.

Trong đó, khung pháp lý minh bạch, cơ chế thực thi hợp đồng đáng tin cậy và hệ thống giải quyết tranh chấp rõ ràng là những yếu tố cốt lõi giúp nhà đầu tư yên tâm khi tham gia thị trường.

Ngoài ra, quyền lợi và nghĩa vụ của nhà đầu tư cần được xác định rõ ràng, đi kèm với yêu cầu công bố thông tin minh bạch theo chuẩn quốc tế và cơ chế xử lý vi phạm nghiêm minh.

Xây dựng hệ sinh thái thị trường vốn đủ sâu và minh bạch

Theo ông Dương Thanh Tùng, để một trung tâm tài chính quốc tế vận hành hiệu quả, thị trường vốn cần đạt được độ sâu và chất lượng nhất định.

Điều này đồng nghĩa với việc phải có các sản phẩm đầu tư đủ tiêu chuẩn, có tính thanh khoản cao và được hỗ trợ bởi hệ thống xếp hạng tín nhiệm minh bạch. Bên cạnh đó, thị trường cần thu hút sự tham gia của nhiều nhà đầu tư tổ chức, từ các quỹ đầu tư, công ty bảo hiểm đến các định chế tài chính quốc tế.

Trung tâm Tài chính quốc tế sẽ giúp Việt Nam tăng trưởng hai con số.

Trong công tác quản trị, trung tâm tài chính quốc tế cũng cần áp dụng mô hình mở cửa có kiểm soát. Điều này bao gồm việc tăng cường các cơ chế phòng chống rửa tiền, kiểm soát dòng vốn, bảo vệ an ninh dữ liệu và đảm bảo an toàn cho hệ thống tài chính.

Song song với đó, việc phát triển nguồn nhân lực và hệ sinh thái dịch vụ tài chính là yếu tố không thể thiếu. Các dịch vụ như pháp lý, kiểm toán, định giá, ngân hàng đầu tư, tư vấn M&A hay tư vấn công nghệ dữ liệu sẽ tạo nên một “chuỗi cung ứng vô hình” cho toàn bộ hệ thống tài chính.

Về lộ trình phát triển trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, ông Tùng đề xuất triển khai theo ba giai đoạn.

Ở giai đoạn đầu, cần tập trung xây dựng các nền tảng cơ bản như cơ chế cấp phép, hệ thống giám sát, quy trình giải quyết tranh chấp và các tiêu chuẩn tuân thủ về phòng chống rửa tiền. Đây được xem là giai đoạn xây dựng “khả thi cơ bản”, tạo nền tảng cho hệ thống vận hành.

Đồng thời, trong giai đoạn này cần thu hút các đối tác chiến lược có kinh nghiệm quốc tế để đóng vai trò “hạt giống”, giúp kết nối thị trường trong nước với thị trường tài chính toàn cầu.

Giai đoạn thứ hai sẽ tập trung mở rộng sản phẩm và phát triển thị trường vốn. Điều này bao gồm việc chuẩn hóa thị trường trái phiếu, phát triển các quỹ đầu tư và các công cụ bảo hiểm – đánh giá rủi ro.

Đây cũng là giai đoạn tăng cường vai trò của các nhà đầu tư tổ chức và xây dựng các kênh huy động vốn cho các dự án hạ tầng, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi kinh tế.

Ở giai đoạn cuối, khi nền tảng đã được thiết lập vững chắc, trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam có thể mở rộng kết nối sâu hơn với các thị trường trong khu vực và toàn cầu. Khi đó, việc thu hút các định chế tài chính quốc tế và đa dạng hóa các sản phẩm quản lý tài sản, quản trị rủi ro sẽ trở nên khả thi hơn.

Theo ông Tùng, tăng trưởng kinh tế cao luôn cần nguồn vốn dài hạn ổn định. Nhưng để có vốn dài hạn, điều quan trọng nhất là niềm tin của nhà đầu tư.

Trung tâm tài chính quốc tế chính là công cụ để “thể chế hóa” niềm tin đó thông qua khung pháp lý rõ ràng, hạ tầng tài chính hiện đại và kỷ luật thực thi nghiêm túc.

Với kinh nghiệm hoạt động hơn ba thập kỷ tại Việt Nam, Deloitte cam kết sẵn sàng đồng hành cùng các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp trong việc phát triển thị trường vốn, tư vấn M&A, định giá doanh nghiệp và chuẩn mực quản trị.

Nếu được thiết kế và vận hành đúng hướng, trung tâm tài chính quốc tế không chỉ giúp Việt Nam thu hút nhiều vốn hơn mà quan trọng hơn là thu hút đúng loại vốn – nguồn vốn dài hạn phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng bền vững của nền kinh tế trong tương lai.