Thủ tướng ban hành quy định mới về phí cho vay lại tại Bộ Tài chính giai đoạn 2026-2030

Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 15/2026/QĐ-TTg ngày 6/4/2026 về quản lý sử dụng phí cho vay lại và phần trích phí bảo lãnh tại Bộ Tài chính giai đoạn 2026-2030. Quyết định có hiệu lực ngay từ ngày ký và áp dụng cho giai đoạn từ năm tài chính 2026 đến 2030.

Theo quy định, quyết định này điều chỉnh việc quản lý, sử dụng khoản phí cho vay lại và phần trích phí bảo lãnh do Bộ Tài chính thu theo pháp luật về quản lý nợ công. Đối tượng áp dụng gồm đơn vị trực tiếp thực hiện công tác quản lý nợ công và kinh tế đối ngoại tại Bộ Tài chính, cùng các đơn vị tham gia trực tiếp hoặc có đóng góp cho một số hoạt động liên quan được nêu trong quyết định.

Quỹ tích lũy trả nợ được Chính phủ thành lập nhằm bảo đảm khả năng thanh toán nghĩa vụ nợ của các khoản vay về cho vay lại và dự phòng rủi ro phát sinh từ việc cho vay lại, bảo lãnh Chính phủ (ảnh minh họa).

Về mục tiêu, văn bản nhấn mạnh việc quản lý sử dụng nguồn phí này phải phục vụ huy động vốn vay với chi phí và mức độ rủi ro phù hợp; đáp ứng yêu cầu cân đối ngân sách hà nước và đầu tư phát triển kinh tế - xã hội; phân bổ vốn vay đúng mục đích, có hiệu quả và bảo đảm khả năng trả nợ. Cùng với đó là yêu cầu duy trì các chỉ số nợ công, nợ Chính phủ và nợ nước ngoài của quốc gia trong ngưỡng an toàn, góp phần giữ vững an ninh tài chính quốc gia và phù hợp với điều kiện của Việt Nam cũng như thông lệ quốc tế.

Một điểm quan trọng của quyết định là nguyên tắc phân bổ nguồn thu. Theo đó, 40% số tiền thu được từ phí cho vay lại và phần trích phí bảo lãnh sẽ được đưa vào Quỹ Tích lũy trả nợ. 60% còn lại được dùng để bổ sung kinh phí cho đơn vị trực tiếp thực hiện công tác quản lý nợ công và kinh tế đối ngoại tại Bộ Tài chính, ngoài phần ngân sách nhà nước bảo đảm hoạt động thường xuyên theo quy định hiện hành.

Khoản kinh phí được giữ lại này được sử dụng cho nhiều nhóm nhiệm vụ nhằm tăng hiệu quả quản lý nợ công và kinh tế đối ngoại. Trong đó có việc xây dựng, duy trì, nâng cấp cơ sở dữ liệu nợ công và các phần mềm phục vụ quản lý; tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật; vận hành chuyên trang thông tin điện tử; xuất bản Bản tin nợ công và các ấn phẩm chuyên môn; trang bị cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ công tác quản lý.

Quyết định cũng cho phép chi cho các hoạt động nghiệp vụ như hỗ trợ thực hiện nghiệp vụ quản lý nợ công và kinh tế đối ngoại; kiểm tra, giám sát dự án; tổ chức hội thảo, hội nghị; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; nghiên cứu, khảo sát, học tập kinh nghiệm trong và ngoài nước; nghiên cứu khoa học và xây dựng các chuyên đề, đề án cơ chế, chính sách, chuyên môn. Đây là nhóm nội dung cho thấy định hướng không chỉ quản lý nguồn thu, mà còn đầu tư trở lại cho năng lực điều hành và tham mưu chính sách trong lĩnh vực nợ công.

Ở mảng hợp tác quốc tế, văn bản mở rộng phạm vi chi cho nghiên cứu, phân tích thông tin quốc tế phục vụ tham mưu; triển khai hợp tác trên môi trường số và trong các cơ chế đa phương, song phương; xử lý các vấn đề tài chính xuyên biên giới theo chuẩn mực quốc tế; tổ chức đón tiếp, trao đổi đoàn, hội thảo chuyên đề; đào tạo ngoại ngữ, kỹ năng đàm phán, kiến thức kinh tế - tài chính quốc tế cho công chức. Chi tiết này phản ánh áp lực ngày càng lớn với công tác nợ công và kinh tế đối ngoại trong bối cảnh hội nhập sâu hơn và yêu cầu xử lý vấn đề tài chính xuyên biên giới ngày càng phức tạp. Nhận định này là suy luận từ phạm vi chi được quy định trong quyết định.

Đáng chú ý, quyết định cho phép chi thưởng cho công tác phối hợp đối với các tập thể ngoài đơn vị trực tiếp thực hiện công tác quản lý nợ công và kinh tế đối ngoại tại Bộ Tài chính nếu có thành tích đóng góp trực tiếp. Tổng mức chi tối đa bằng một tháng tiền lương thực tế trong năm của đơn vị trực tiếp thực hiện công tác này. Sau khi hoàn thành các nhiệm vụ chi, phần kinh phí tiết kiệm được, nếu có, được sử dụng theo cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính theo các nghị định liên quan; số kinh phí còn lại hằng năm sau đó tiếp tục được chuyển về Quỹ Tích lũy trả nợ.

Về tổ chức thực hiện, Bộ Tài chính có trách nhiệm hướng dẫn cụ thể việc quản lý và nội dung sử dụng kinh phí; chỉ đạo đơn vị trực tiếp triển khai, định kỳ đánh giá, kiểm tra việc thực hiện để bảo đảm công khai, minh bạch, đúng mục đích. Bộ này cũng sẽ tổ chức tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện vào quý III/2030, làm cơ sở phối hợp với các cơ quan liên quan trình Thủ tướng xem xét cơ chế cho giai đoạn tiếp theo.

Quyết định 15/2026/QĐ-TTg đồng thời thay thế Quyết định số 05/2016/QĐ-TTg và khoản 3 Điều 1 Quyết định số 11/2021/QĐ-TTg trong phạm vi áp dụng cho các năm ngân sách 2026-2030. Đây là bước nối tiếp cơ chế quản lý nguồn phí gắn với quản lý nợ công, nhưng theo hướng cập nhật hơn với bối cảnh pháp lý mới và yêu cầu kiểm soát an toàn tài chính quốc gia trong giai đoạn tới.