Thủ tướng Lê Minh Hưng: Yêu cầu điều hành vĩ mô chủ động, xây dựng kịch bản ứng phó biến động

Ngày 3/6, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5 năm 2026.

Tham dự phiên họp có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, thành viên Chính phủ, Phó Bí thư Đảng ủy Chính phủ. Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, đại diện lãnh đạo các ban, bộ ngành Trung ương cùng dự.

Phiên họp tập trung thảo luận về Tình hình kinh tế - xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026, phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công, triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia; công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao; tình hình triển khai các nhiệm vụ phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, Đề án 06 và cải cách TTHC; nhiệm vụ cần tập trung chỉ đạo tháng 6 và thời gian tới.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Chính phủ (Ảnh: VGP).

Công nghiệp chế biến, chế tạo tăng cao nhất so với cùng kỳ từ năm 2021

Theo các báo cáo, ý kiến tại phiên họp, với tinh thần làm việc khẩn trương, nghiêm túc và hiệu quả thực chất, trong tháng 5 vừa qua Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã bám sát chương trình, kế hoạch vàlãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, đặc biệt là các nhiệm vụ phát triển KTXH, bảo đảm quốc phòng, an ninh và các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền, đạt nhiều kết quả tích cực.

Về thể chế, trong tháng 5, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 32 nghị định, quyết định quy phạm, trong đó có Quy chế làm việc của Chính phủ sớm hơn kế hoạch với rất nhiều đổi mới theo hướng đơn giản hóa thủ tục nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả.

Đồng thời, đã ban hành thêm 03 nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa TTHC, điều kiện kinh doanh, cắt giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện, nâng tổng số nghị quyết đã ban hành đến tháng 5/2026 lên 11. Tính đến nay, đã bãi bỏ 56 ngành nghề, sửa đổi 14 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, phân cấp 362 thủ tục, cắt giảm 697 thủ tục, 1.754 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa 673 thủ tục; qua đó, dự kiến giảm 53% thời gian tuân thủ và trên 54% chi phí tuân thủ so với năm 2024; trong vòng 2 tháng đã đạt và vượt chỉ tiêu theo Kết luận 18 của Trung ương, mang lại thuận lợi rất lớn cho người dân và doanh nghiệp.

Về chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ trên các lĩnh vực, Thường trực Chính phủ, Thủ tướng và các Phó Thủ tướng đã làm việc với nhiều bộ, ngành, cơ quan, tổ chức và địa phương về tình hình phát triển ngành, lĩnh vực, nhất là mục tiêu tăng trưởng "2 con số", triển khai quyết liệt, hiệu quả hơn các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, trong đó có Nghị quyết 57. Đẩy mạnh công tác đối ngoại, ngoại giao kinh tế, ngoại giao năng lượng...

Về kinh tế xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định; chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 tăng 0,3% so với tháng trước, là mức thấp nhất trong 3 tháng gần đây, nhờ giải pháp điều hành rất quyết liệt, linh hoạt về chính sách tài khóa kết hợp với chính sách tiền tệ để kiểm soát được tăng giá do tác động của nhập khẩu và lạm phát do chi phí đẩy trong nước.

Thu ngân sách nhà nước đạt trên 1,34 triệu tỷ đồng, bằng 53% dự toán, tăng 15,3%. Giải ngân vốn đầu tư công hết tháng 5 đạt trên 219 nghìn tỷ, đạt 21,6% kế hoạch Thủ tướng giao; tương đương về tỉ lệ và cao hơn xấp xỉ 35 nghìn tỷ đồng về số tuyệt đối so với cùng kỳ. Thu hút vốn FDI tăng mạnh, vốn đăng ký mới đạt trên 24 tỷ USD, tăng trên 33%, vốn FDI thực hiện đạt 9,75 tỷ USD, tăng 9,6%, nhiều dự án quy mô lớn được triển khai.

Các ngành sản xuất duy trì ổn định; công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 9,5%, cao nhất so với cùng kỳ từ năm 2021. Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) bật tăng lên 52,8 điểm. Tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng hơn 11%; thu hút gần 11 triệu lượt khách quốc tế, tăng gần 15%. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 25% so với cùng kỳ, đạt trên 445 tỷ USD. Nguồn cung điện, xăng dầu được bảo đảm trong bối cảnh rất nhiều biến động và nắng nóng gay gắt trên diện rộng, nhu cầu điện tăng cao nhất từ trước tới nay.

Các lĩnh vực văn hoá, xã hội, môi trường tiếp tục được quan tâm; quốc phòng an ninh, trật tự an toàn xã hội được giữ vững; đối ngoại, hội nhập quốc tế được tăng cường; vị thế, uy tín đất nước được nâng cao.

Tiếp tục đổi mới hơn nữa công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Chính phủ

Phát biểu kết luận, cơ bản đồng tình với các báo cáo và ý kiến, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới hơn nữa trong công tác chuẩn bị báo cáo, lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành chung cũng như các phiên họp thường kỳ của Chính phủ, theo hướng tiếp cận trực diện các vấn đề, nhìn nhận thẳng thắn và không chủ quan trước những khó khăn, thách thức, tồn tại, hạn chế và từ đó có những giải pháp cụ thể, khả thi, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn để triển khai thực hiện bảo đảm hiệu quả.

Thủ tướng chỉ đạo Văn phòng Chính phủ khẩn trương tiếp thu các ý kiến, hoàn thiện, trình ban hành Nghị quyết phiên họp, với các phụ lục đi kèm nêu rõ những vấn đề trọng tâm cần tập trung xử lý, những vấn đề chậm muộn phải khẩn trương hoàn thành. Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, trưởng ngành nghiên cứu kỹ lưỡng các báo cáo để nắm rõ tiến độ công việc, vị trí của bộ mình và việc triển khai trong thời gian tới, phát huy hơn nữa trách nhiệm và chủ động trong việc chỉ đạo các đơn vị chức năng thực hiện và Chính phủ sẽ kiểm điểm, đánh giá.

Các Phó Thủ tướng Chính phủ tham dự phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5/2026 (Ảnh: VGP)

Bên cạnh kết quả đạt được, Thủ tướng chỉ rõ những hạn chế và khó khăn, thách thức: Tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết chưa được khắc phục triệt để trong khi khối lượng văn bản cần ban hành rất lớn; việc thực hiện Nghị quyết 57 còn hạn chế, nhiều nhiệm vụ quá hạn; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài và điều chỉnh các quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch quốc gia chưa đạt tiến độ; áp lực lạm phát; nhiều địa phương và một số lĩnh vực tăng trưởng thấp hơn mục tiêu, kịch bản; nhập siêu có xu hướng gia tăng; giải ngân vốn đầu tư công còn chậm, nhiều bộ, địa phương giải ngân thấp; hoạt động sản xuất kinh doanh còn nhiều khó khăn… Cùng với đó, tình hình thế giới dự báo tiếp tục phức tạp, có thể tác động trực tiếp tới ổn định kinh tế vĩ mô, mục tiêu tăng trưởng 2 con số và trật tự an toàn xã hội.

Chỉ đạo các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu bám sát, triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV, các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, Kết luận số 18 của Trung ương, Nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, chương trình hành động của Chính phủ, nhất là các nhiệm vụ có thời hạn hoàn thành cụ thể.

Thứ nhất, về hoàn thiện thể chế, Thủ tướng nêu rõ, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, các bộ trưởng chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng xây dựng các dự thảo luật, nghị quyết trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các văn bản quy định chi tiết; trong đó đặc biệt lưu ý việc lên kế hoạch chi tiết để xây dựng nội dung chuẩn bị báo cáo Chính phủ để trình Quốc hội, nhất là các các dự thảo luật rất quan trọng: Luật Đất đai, Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đấu thầu, Luật Điện lực, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật… Cùng với đó, tiến hành tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật bảo đảm tiến độ, chất lượng. Làm tốt công tác đánh giá kỹ lưỡng, đầy đủ tác động và lắng nghe, lấy ý kiến khi xây dựng, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật.

Các bộ, cơ quan và địa phương đẩy nhanh tiến độ hướng dẫn thi hành 11 nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa TTHC, đăng ký kinh doanh, cắt giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện; ban hành theo thẩm quyền các văn bản sửa đổi, bổ sung, bảo đảm đồng bộ, thống nhất. Nhanh chóng xây dựng và ban hành các thông tư để phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, điều kiện kinh doanh; tiến hành tái cấu trúc các TTHC phù hợp môi trường số, hoàn thành trong tháng 6/2026.

Về quy hoạch, vừa qua đã phê duyệt điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030; 10 quy hoạch ngành và 06 quy hoạch vùng KTXH, còn quy hoạch đất quốc gia điều chỉnh chuẩn bị báo cáo cấp có thẩm quyền; 25/34 quy hoạch tỉnh/thành đã hoàn thành, còn 8 địa phương phải hoàn thành trong Quý II; riêng quy hoạch tổng thể TPHCM theo Nghị quyết đặc thù được Quốc hội thông qua phải hoàn thành trong tháng 11/2026.

Nhóm nhiệm vụ thứ hai về thúc đẩy tăng trưởng và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành liên quan nắm chắc diễn biến tình hình quốc tế, khu vực, trong nước, xây dựng các kịch bản điều hành vĩ mô chi tiết hơn nữa với từng trường hợp, từng ngành, lĩnh vực, khu vực…; chuẩn bị các giải pháp chính sách với liều lượng cụ thể để có tấm đệm "giảm sốc" tác động từ bên ngoài khi xuất hiện biến động, nỗ lực, kiên định thực hiện các mục tiêu đã đề ra.

Ngân hàng Nhà nước phải sử dụng các công cụ để giữ ổn định thanh khoản của thị trường, đảm bảo giữ ổn định mặt bằng lãi suất; đánh giá kỹ cơ cấu huy động tiền gửi và cho vay để đề xuất, chủ động phối hợp với Bộ Tài chính trong các giải pháp về tiền tệ và ngân sách. Tập trung xử lý nhanh, bố trí tín dụng cho các dự án trọng điểm quốc gia để phục vụ mục tiêu tăng trưởng. Xây dựng phương án cung ứng vốn cho nhà ở cho thuê, bên cạnh nhà ở xã hội. Phối hợp cùng Bộ Tài chính đẩy mạnh phát triển thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp.

Bộ Tài chính điều hành chính sách tài khóa theo hướng mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm; tiếp tục áp dụng các biện pháp miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và lệ phí (như thuế VAT, thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân, tiền thuê đất…) để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp có thêm dòng tiền cho sản xuất, kinh doanh.

"Trong bối cảnh khó khăn, bên cạnh việc đánh giá kỹ tác động với thu ngân sách thì việc khoan sức dân, hỗ trợ doanh nghiệp cũng rất quan trọng; còn trong điều kiện bình thường thì chúng ta áp dụng trở lại", Thủ tướng nêu rõ. Cùng với đó, Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành, địa phương rà soát, tính toán rất kỹ, bảo đảm kiểm soát chặt lộ trình tăng giá với các mặt hàng, dịch vụ trong bối cảnh áp lực lạm phát, nhất là giá dịch vụ y tế, giáo dục, nếu cần thiết thì tạm thời giữ ổn định.

Thủ tướng cũng yêu cầu trong tháng 6, Bộ Tài chính trình đề án phát triển thị trường chứng khoán, huy động các quỹ đầu tư; tiếp tục đẩy mạnh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước; phát triển các sản phẩm chủ chốt cho trung tâm tài chính quốc tế; tháo gỡ vướng mắc, hỗ trợ các địa phương thu hút đầu tư nước ngoài và xử lý vướng mắc cho các dự án lớn. Đề xuất các giải pháp tăng cường giải ngân đầu tư công và triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia; khẩn trương trình Chính phủ phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, hoàn thành trong tháng 6/2026, bảo đảm thực hiện hạch toán KTXH, đánh giá hiệu quả đầu tư. Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương phê duyệt 02 chương trình mục tiêu quốc gia để làm cơ sở phân bổ vốn và tổ chức triển khai thực hiện.

Khắc phục tình trạng cắt khúc, phân mảnh trong quản lý nhà nước

Thứ ba, về nhóm nhiệm vụ hoàn thiện tổ chức bộ máy và phân cấp, phân quyền, Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ hoàn thiện, trình ban hành Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức trong tháng 6; lưu ý tiếp tục tinh gọn bộ máy bên trong, rà soát, sắp xếp lại, tránh chồng chéo chức năng, nhiệm vụ, khắc phục tình trạng cắt khúc, phân mảnh trong quản lý nhà nước. Thủ tướng nêu rõ, về một số chức năng hiện đang giao thoa, việc quản lý tài nguyên khoáng sản sẽ giao Bộ Công Thương, quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm giao Bộ Y tế, quản lý các doanh nghiệp nhà nước theo lĩnh vực chuyên môn… Bộ Nội vụ chủ trì, chuẩn bị tổ chức Hội nghị sơ kết toàn quốc 1 năm triển khai chính quyền địa phương 2 cấp.

Thứ tư, về nhóm nhiệm vụ phát triển các ngành sản xuất, xây dựng kết cấu hạ tầng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương hoàn thiện Đề án sơ kết Nghị quyết số 18-NQ/TW và định hướng sửa Luật Đất đai để trình Trung ương, đồng thời xây dựng Luật Đất đai (sửa đổi) trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2, khóa XVI. Hoàn thiện thể chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn và trực tiếp làm việc với Bộ Công Thương, các hiệp hội, các địa phương thúc đẩy xuất khẩu nông sản; tập trung phát triển các vùng nguyên liệu lớn. Tập trung hướng dẫn, hỗ trợ các địa phương về mã số vùng trồng, xuất xứ, kiểm định nông sản, ứng dụng khoa học công nghệ. Triển khai đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả khuyến nghị của EC để gỡ "thẻ vàng" và hướng tới phát triển thủy sản biển bền vững. Chủ động phòng ngừa, ứng phó thiên tai, điều tiết nước, bảo đảm an toàn hồ đập. Kiên quyết xử lý các vi phạm về môi trường và kiểm soát chặt chẽ các nguồn thải.

Bộ Công Thương tiếp tục có giải pháp hiệu quả nhằm bảo đảm cung ứng điện, xăng dầu. Tập trung triển khai ngay việc rà soát, kiện toàn hệ thống phân phối xăng dầu theo hướng cắt giảm tối đa các khâu trung gian. Đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa các dự án đầu tư lớn của ngành vào hoạt động, nhất là các dự án công nghiệp chế biến chế tạo, năng lượng trọng điểm. Phối hợp với các địa phương thực hiện quyết liệt, hiệu quả Kết luận số 24-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài và các dự án điện gió, điện mặt trời. Mở rộng, đa dạng hoá thị trường, để thúc đẩy xuất khẩu, kiểm soát nhập siêu. Thủ tướng cũng lưu ý Bộ Công Thương phải làm rất tốt công tác truyền thông chính sách.

Bộ Xây dựng tiếp tục chỉ đạo triển khai phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; các dự án trọng điểm như sân bay Long Thành, Gia Bình, các tuyến đường bộ cao tốc, đường sắt, công trình phục vụ năm APEC 2027.

Thứ năm, về khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Thủ tướng yêu cầu các Bộ: Khoa học và Công nghệ, Công an, Tài chính, Xây dựng, Quốc phòng, Giáo dục và Đào tạo, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương ban hành hoặc trình cấp thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành các luật, nghị quyết liên quan có hiệu lực từ 01/7/2026.

Các bộ, ngành, địa phương triển khai quyết liệt các nhiệm vụ được giao; đẩy nhanh tiến độ xây dựng, kết nối, chia sẻ, làm sạch dữ liệu các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành; quyết liệt giải ngân các dự án, chương trình phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Bộ Khoa học và Công nghệ trong tháng 6/2026 hoàn thành rà soát, đề xuất đầu tư nâng cấp, khai thác hiệu quả, liên thông các phòng thí nghiệm trọng điểm phục vụ công nghệ chiến lược; xây dựng cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ, nghiệm thu theo kết quả đầu ra; ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn và định mức kinh tế - kỹ thuật, cơ chế định giá, mua sắm, thuê dịch vụ, lập dự toán, quản lý chi đối với các nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hệ thống truy xuất nguồn gốc. Phối hợp với các bộ ngành hoàn thành cập nhật Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, trình Thủ tướng Chính phủ trước 15/6/2026; đẩy mạnh triển khai cụ thể 10 nhóm công nghệ chiến lược để ra sản phẩm.

Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương đôn đốc việc kết nối, đồng bộ 05/12 cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành trọng yếu còn lại về Trung tâm dữ liệu quốc gia, hoàn thành trong năm 2026; Vận hành thông suốt, hiệu quả hệ thống điều phối chung giải quyết TTHC của các bộ, ngành trên Cổng dịch vụ công quốc gia…

Thứ sáu, về phát triển lĩnh vực văn hóa xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng kế hoạch chuẩn bị tốt năm học 2026-2027; chỉ đạo tổ chức tốt kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học, giáo dục nghề nghiệp năm 2026; sắp xếp, bố trí nhân lực; tập trung cho chương trình đào tạo nhân lực chất lượng cao; phối hợp với Bộ Xây dựng, các địa phương khẩn trương rà soát kỹ lưỡng, hoàn thành các trường nội trú liên cấp biên giới bảo đảm tiết kiệm, phù hợp nhu cầu, tránh lãng phí.

Bộ Y tế sớm đánh giá tình hình khám, chữa bệnh cho Nhân dân hiện nay và việc triển khai chủ trương khám bệnh miễn phí, đề xuất giải pháp điều trị bệnh cho Nhân dân sau khám bệnh. Xây dựng, trình cấp thẩm quyền quy định về quản lý hệ thống phân phối thuốc, hoàn thành trong tháng 6/2026. Giải quyết dứt điểm khó khăn, vướng mắc, cuối Quý II/2026 phải đưa Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức cơ sở 2 đi vào hoạt động.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch triển khai Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, khẩn trương trình Đề án về phát triển công nghiệp nội dung số, Đề án "Phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên phát triển mới"; chuẩn bị tốt cho việc tham dự ASIAD 2026 tại Nhật Bản; phối hợp với các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh công tác truyền thông chính sách tạo sự đồng thuận trong Nhân dân và xã hội về các vấn đề lớn; đẩy mạnh xúc tiến, thu hút khách du lịch châu Á…

Thứ bảy, về quốc phòng, an ninh và đối ngoại, Thủ tướng chỉ đạo các cơ quan chức năng đánh giá tình hình quốc tế và khu vực, đề xuất đối sách phù hợp đối với các vấn đề phát sinh; đánh giá việc triển khai các cam kết, thoả thuận, nhất là các hiệp định kinh tế đã được ký kết với các đối tác lớn; tham mưu tổ chức có hiệu quả, chuẩn bị tốt các hoạt động đối ngoại của lãnh đạo Đảng, Nhà nước.