Một cuộc cải cách thuế mang tính nhân văn đang được Bộ Tài chính hiện thực hóa bằng dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) số 109/2025/QH15, mở ra cơ hội giữ lại nguồn thu nhập lớn cho hàng triệu người lao động.
 |
| Bộ Tài chính khẳng định chính sách sẽ góp phần quan trọng trong việc giảm bớt gánh nặng chi tiêu, nâng cao đời sống của người dân và thúc đẩy sự minh bạch trong hệ thống quản lý. |
Điểm cốt lõi nhất trong tờ trình vừa gửi Chính phủ là việc cơ quan soạn thảo kiến nghị áp dụng phương án khấu trừ bổ sung các khoản chi phí thiết yếu về y tế và giáo dục. Theo đó, người nộp thuế được giảm trừ tối đa 23 triệu đồng/năm cho chi phí khám chữa bệnh thuộc danh mục bảo hiểm y tế chi trả, và tối đa 24 triệu đồng/năm cho chi phí giáo dục, đào tạo.
Việc cộng dồn hai danh mục này giúp người nộp thuế có thêm tối đa 47 triệu đồng giảm trừ mỗi năm, vượt trội hơn hẳn so với mức 41 triệu đồng ở phương án tính toán trước đó.
Ngưỡng phát sinh thuế mới: Thu nhập 28 triệu/tháng vẫn được miễn
Sự xuất hiện của các danh mục giảm trừ chi phí thiết yếu này, kết hợp với các quy định mới của Luật Thuế TNCN năm 2025, sẽ làm thay đổi hoàn toàn cục diện bài toán nghĩa vụ tài chính của người lao động.
Cụ thể, mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân đã được chốt ở mức 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm) và mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng (tương đương 74,4 triệu đồng/năm). Cơ quan soạn thảo tính toán, nếu một cá nhân có một người phụ thuộc và phát sinh đầy đủ chi phí y tế, giáo dục ở mức kịch trần, tổng mức giảm trừ tổng hợp có thể đạt tới 307,4 triệu đồng/năm (chưa bao gồm các khoản bảo hiểm bắt buộc).
Mức giảm trừ khổng lồ này tương đương gần 2,45 lần thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam năm 2025. Hệ quả thực tế là một cá nhân nuôi một người phụ thuộc, nếu hưởng đầy đủ các khoản giảm trừ theo dự thảo, sẽ hoàn toàn không phải nộp thuế nếu thu nhập chạm mốc 28 triệu đồng/tháng. Sắc thuế lũy tiến từng phần với mức thuế suất khởi điểm 5% sẽ chỉ bắt đầu bị kích hoạt khi thu nhập vượt qua ngưỡng 28,63 triệu đồng/tháng.
Chấp nhận hụt thu ngân sách gần 7.700 tỷ để khoan thư sức dân
Để chính sách nhân văn này đi vào đời sống một cách minh bạch và tuyệt đối không bị trục lợi, Bộ Tài chính đưa ra những rào cản kỹ thuật rất chặt chẽ về mặt quản lý.
Toàn bộ các khoản chi y tế, giáo dục muốn được khấu trừ bắt buộc phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ theo quy định. Riêng đối với chi phí y tế, các khoản chi phải nằm trong danh mục do Bộ Y tế ban hành, đồng thời không được trùng lắp với các nguồn hỗ trợ khác như bảo hiểm chi trả hay cơ quan chi trả thay. Quy định mới cũng loại trừ thẳng tay các trường hợp người nộp thuế đã được hưởng các cơ chế ưu đãi thuế khác đối với cùng một loại chi phí.
Lộ trình áp dụng thực tế: Mặc dù việc nới rộng hầu bao cho người dân sẽ khiến ngân sách Nhà nước dự kiến giảm thu khoảng 7.697 tỷ đồng mỗi năm, nhưng đây là bước đi bắt buộc để đồng bộ hóa hệ thống pháp luật. Theo lộ trình, Nghị định sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Riêng các quy định liên quan trực tiếp đến thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú sẽ được bắt đầu áp dụng ngay từ kỳ tính thuế năm 2026, tạo điều kiện tối đa cho công tác quyết toán thuế của người dân.
