Thách thức và cơ hội trong chặng đua nước rút giải ngân vốn đầu tư công

Giải ngân vốn đầu tư công luôn là vấn đề nan giải đối với Chính phủ và các cơ quan chức năng. Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng đã thừa nhận rằng, tỷ lệ giải ngân này “chưa đạt kỳ vọng”, đặc biệt khi so sánh với cùng kỳ năm trước. Sự trì trệ trong giải ngân không chỉ ảnh hưởng đến kế hoạch phát triển kinh tế, mà còn tác động đến lòng tin của người dân và các nhà đầu tư vào khả năng điều hành của Chính phủ.

Đáng chú ý, trong số 31 bộ và 23 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức trung bình cả nước, nhiều đơn vị lớn như TP.HCM và Hà Nội cũng nằm trong danh sách này. TP.HCM, với số vốn được giao lên tới 79.263 tỷ đồng (chiếm 11,7% tổng kế hoạch vốn của cả nước), chỉ mới giải ngân được 21,29%. Tương tự, Hà Nội, với hơn 81.033 tỷ đồng (khoảng 12% tổng kế hoạch), cũng chỉ đạt 38,88%. Điều này không chỉ làm giảm tỷ lệ giải ngân chung mà còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến kế hoạch phát triển kinh tế của cả nước.

Giải ngân vốn đầu tư công trong 3 tháng còn lại của năm 2024 đang là thách thức với các bộ ngành, đại phương. (Ảnh: Minh họa).

Nhiều nguyên nhân đã được chỉ ra cho tình trạng này. Các vấn đề liên quan đến giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đầu tư và nguồn thu ngân sách địa phương từ đất đai chưa đảm bảo đều là những yếu tố cản trở. Ngoài ra, thời tiết không thuận lợi cũng góp phần làm chậm tiến độ nhiều dự án.

Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang, ông Nguyễn Văn Sơn, cho biết, tỉnh đã mất đến 4 tháng do mưa, khiến việc triển khai nhiều dự án bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Dù vậy, tỉnh vẫn đang nỗ lực hết sức để hoàn thành các mục tiêu đề ra.

Đồng thời, một số đơn vị còn mắc phải vấn đề lập kế hoạch chưa sát với khả năng thực hiện. TP.HCM, Bộ Tài chính và Đại học Quốc gia TP.HCM là những ví dụ điển hình, khi phải đề xuất “trả lại vốn” vì không thể giải ngân hết trong thời gian quy định. Đây là một điểm yếu cần được khắc phục để không lặp lại tình trạng này trong tương lai.

Với khoảng 350.000 tỷ đồng còn lại cần được giải ngân trong quý cuối năm, áp lực đang ngày càng lớn hơn. Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương đẩy nhanh tiến độ giải ngân, đồng thời yêu cầu thực hiện các giải pháp như giảm 30% thời gian thực hiện thủ tục hành chính liên quan đến giải ngân. Đây là một động thái kịp thời nhằm tháo gỡ những khó khăn mà các đơn vị đang gặp phải.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, việc điều chuyển vốn từ các dự án chậm triển khai sang những dự án khả thi hơn là cần thiết. Đây không chỉ là cách để nâng cao tỷ lệ giải ngân mà còn tạo động lực cho những đơn vị đang nỗ lực làm tốt. Chính phủ cũng đang thúc đẩy những dự án trọng điểm, nhằm bảo đảm tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh hiện nay.

Nhiều địa phương đã bắt đầu có những nỗ lực tích cực trong việc giải ngân vốn đầu tư công. Tỉnh Tuyên Quang, mặc dù gặp khó khăn do thời tiết, nhưng vẫn cam kết sẽ giải ngân được 95% vốn được giao trong năm nay. Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, họ sẽ triển khai 3 ca 4 kịp để đảm bảo tiến độ công việc.

Tương tự, ông Phan Văn Mãi, Chủ tịch UBND TP.HCM, khẳng định, thành phố sẽ đẩy nhanh tiến độ triển khai và giải ngân vốn đầu tư công, đặc biệt là các dự án trọng điểm như đường Vành đai 4. Đây là những nỗ lực cần thiết để không chỉ đạt được mục tiêu giải ngân mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của thành phố.

Giải ngân vốn đầu tư công là một nhiệm vụ quan trọng, không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế mà còn là chỉ số đo lường năng lực điều hành của chính phủ. Trong bối cảnh hiện tại, khi áp lực đang gia tăng, việc dồn lực cho chặng đua nước rút là cần thiết. Các bộ, ngành và địa phương cần phối hợp chặt chẽ, tháo gỡ khó khăn và tạo ra các giải pháp sáng tạo để đảm bảo đạt được mục tiêu giải ngân 95% trong năm 2024. Cùng với những chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ, tinh thần nỗ lực từ các địa phương sẽ là động lực để vượt qua thách thức này, góp phần xây dựng một nền kinh tế vững mạnh và bền vững hơn trong tương lai.