Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, trong 4 tháng đầu năm 2024, lượng xuất khẩu hạt điều đạt 216.000 tấn, đạt kim ngạch 1,16 tỉ USD, tăng 32,4% về khối lượng và 21,2% về giá trị so với cùng kỳ năm 2023. Với việc chế biến và xuất khẩu điều trong những tháng này diễn ra thuận lợi, việc các nhà cung cấp điều thô quyết định nâng giá bán hoặc không giao hàng có thể gây nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam.
Trong khi đó, theo Hiệp hội Điều Việt Nam, mặc dù nước ta là một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về chế biến và xuất khẩu điều, có khả năng chế biến hàng năm từ 3,5 đến 4 triệu tấn điều thô, nhưng nguồn cung trong nước ngày càng giảm đi. Đến thời điểm hiện tại, chỉ có khoảng 10% nhu cầu nguyên liệu chế biến được đáp ứng trong nước, phần còn lại phải nhập khẩu, đặc biệt Tây Phi chiếm tỷ lệ lớn, khoảng từ 70 đến 75% (tương đương khoảng 2,3 triệu tấn/năm). Vì vậy, nếu tình trạng bẻ kèo, làm giá kéo dài, nguy cơ thiếu hụt nguyên liệu chế biến sẽ trở nên rất rõ ràng trong nửa cuối quý 3 và quý 4 của năm nay, và có thể ảnh hưởng đến cả quý I/2025.
Vậy nhưng, nguyên nhân dẫn đến tăng giá hạt điều thô là sự gia tăng trong nhu cầu tiêu thụ toàn cầu. Hạt điều không chỉ được sử dụng làm nguyên liệu trong các ngành thực phẩm và đồ uống, mà còn được sử dụng trong ngành công nghiệp sản xuất dầu và nhiều ngành công nghiệp khác. Sự tăng cường về sức khỏe và ý thức về chế độ ăn uống lành mạnh là một trong những yếu tố chính đẩy mạnh nhu cầu tiêu thụ hạt điều. Điều này đã tạo ra một sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường và làm tăng giá hạt điều thô.
Tăng giá hạt điều thô đã tác động đáng kể đến doanh nghiệp xuất khẩu hạt điều. Một trong những khó khăn chính đối mặt là giá thành sản xuất tăng cao. Các doanh nghiệp phải đối mặt với chi phí nguyên liệu đầu vào cao hơn và đồng thời phải đảm bảo rằng giá bán của họ vẫn cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Điều này đặt ra một thách thức lớn cho các doanh nghiệp xuất khẩu hạt điều, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa có khả năng cạnh tranh hạn chế.
Hơn nữa, tăng giá hạt điều thô cũng có thể gây ra sự thay đổi trong cấu trúc nhu cầu của thị trường. Với giá cả cao hơn, người tiêu dùng có thể chuyển sang sử dụng các loại hạt điều thay thế hoặc giảm lượng tiêu thụ. Điều này có thể làm giảm doanh số bán hàng và ảnh hưởng đến lợi nhuận của các doanh nghiệp xuất khẩu hạt điều. Đồng thời, nếu giá hạt điều tiếp tục tăng mạnh, các doanh nghiệp cần tìm cách tăng năng suất sản xuất hoặc tìm kiếm nguồn cung cấp hạt điều thô từ các nguồn khác nhau, để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ.
Ngoài ra, tăng giá hạt điều thô cũng có thể gây ra các vấn đề về cạnh tranh không lành mạnh. Các doanh nghiệp xuất khẩu hạt điều có thể phải đối mặt với sự cạnh tranh không công bằng từ các nhà sản xuất trong nước hoặc từ các quốc gia khác. Các doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc cạnh tranh với các đối thủ có nguồn cung cấp hạt điều rẻ hơn hoặc hưởng lợi từ các chính sách hỗ trợ của Chính phủ.
Để đối phó với tình hình này, các doanh nghiệp xuất khẩu hạt điều cần tìm kiếm các giải pháp để giảm chi phí sản xuất và tăng cường năng suất. Điều này có thể bao gồm sử dụng công nghệ hiện đại để tối ưu hóa quy trình sản xuất, đầu tư vào nghiên cứu và phát triển để tạo ra các loại hạt điều mới có giá trị gia tăng cao, và tìm kiếm các nguồn cung cấp hạt điều thô từ các quốc gia có giá cả cạnh tranh.
Ngoài ra, các doanh nghiệp cần tìm kiếm hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức liên quan. Chính phủ có thể cung cấp các chính sách hỗ trợ nhằm giảm chi phí sản xuất và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu. Các tổ chức liên quan cũng có thể cung cấp thông tin và tư vấn để giúp các doanh nghiệp vượt qua khó khăn và tìm kiếm cơ hội mới trên thị trường quốc tế.
Tóm lại, tăng giá hạt điều thô đã tạo ra những thách thức đáng kể cho các doanh nghiệp xuất khẩu hạt điều. Tuy nhiên, với việc tìm kiếm giải pháp sáng tạo và tận dụng sự hỗ trợ từ chính phủ và tổ chức liên quan, các doanh nghiệp có thể vượt qua khó khăn này và tìm thấy cơ hội để phát triển trong môi trường kinh doanh đầy thách thức.
Đại Hải
