Bộ Công thương vừa ban hành Quyết định 460/QĐ-BCT áp dụng thuế chống bán phá giá tạm thời đối với một số sản phẩm thép cán nóng có xuất xứ từ Trung Quốc. Hàng hóa chịu thuế là sản phẩm sắt hoặc thép hợp kim và không hợp kim, được cán phẳng, cán nóng, có độ dày từ 1,2 mm đến 25,4 mm, chiều rộng không quá 1.880 mm, chưa được gia công vượt quá mức cán nóng, có hoặc không tẩy gỉ, không dát phủ, phủ, mạ hoặc tráng, có hoặc không phủ dầu, và hàm lượng carbon nhỏ hơn hoặc bằng 0,30% tính theo khối lượng. Quyết định này có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày ban hành và được áp dụng trong 120 ngày, trừ khi có quyết định gia hạn, thay đổi hoặc hủy bỏ theo quy định pháp luật.
Khoảng 16 công ty và nhóm công ty sản xuất, xuất khẩu của Trung Quốc bị áp dụng mức thuế chống bán phá giá tạm thời 27,83%, trong đó Guangxi Liuzhou Iron and Steel Group Company Limited cùng các công ty thương mại liên quan chịu mức thuế thấp hơn là 19,38%. Sau khi quyết định có hiệu lực, cơ quan điều tra sẽ tiếp tục thẩm tra nội dung bản trả lời câu hỏi điều tra, tổ chức phiên tham vấn công khai, gửi dự thảo kết luận điều tra cuối cùng đến các bên liên quan để lấy ý kiến và ban hành kết luận điều tra cuối cùng.
 |
| Tạm áp thuế chống bán phá giá một số sản phẩm thép cán nóng Trung Quốc |
Trước đó, vào ngày 26/7/2024, Bộ Công thương đã ban hành Quyết định số 1985/QĐ-BCT về việc điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với một số sản phẩm thép cán nóng có xuất xứ từ Ấn Độ và Trung Quốc. Kết quả điều tra cho thấy, mặc dù tồn tại hành vi bán phá giá từ cả hai quốc gia, nhưng do tỷ lệ nhập khẩu hàng hóa bị điều tra từ Ấn Độ không đáng kể (dưới 3%), theo quy định tại khoản 3 Điều 78 Luật Quản lý ngoại thương, hàng hóa từ Ấn Độ được loại khỏi phạm vi áp dụng thuế chống bán phá giá tạm thời.
Theo số liệu hải quan, lượng nhập khẩu thép cán nóng trong năm 2024 đã đạt 12,6 triệu tấn, tăng hơn 33% so với năm 2023. Đặc biệt, kể từ khi Bộ Công thương ra quyết định điều tra vào tháng 7/2024, lượng nhập khẩu thép cán nóng từ Trung Quốc tiếp tục tăng mạnh. Nhằm ngăn chặn lượng thép nhập khẩu gia tăng nhanh, có nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước, Bộ Công thương đã quyết định áp dụng biện pháp chống bán phá giá tạm thời.
Việc điều tra được thực hiện dựa trên hồ sơ yêu cầu của các công ty sản xuất trong nước theo quy định của Luật Quản lý ngoại thương. Theo đó, các doanh nghiệp nội địa cáo buộc các nhà sản xuất thép cán nóng từ Ấn Độ và Trung Quốc đang bán phá giá sản phẩm tại Việt Nam, gây tổn thất cho ngành sản xuất trong nước và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự ổn định sản xuất. Trong bối cảnh này, các nhà máy thép trong nước đã phải cắt giảm sản lượng, buộc người lao động làm việc luân phiên. Số liệu thống kê cho thấy, tỷ lệ sản lượng sản xuất trên công suất khả dụng của ngành trong nước đã giảm từ 89% năm 2021 xuống còn 79% vào năm 2023.
Dù có sự gia tăng và đầu tư về mặt công suất, nhưng thị phần tiêu thụ thép cán nóng nội địa vẫn sụt giảm đáng kể, đặc biệt trong năm 2023 chỉ còn 30% so với 46% năm 2021. Trong khi đó, thép cán nóng nhập khẩu chiếm 70% thị phần, tăng từ mức 54% vào năm 2021. Tổng lượng nhập khẩu năm 2023 đạt 9,64 triệu tấn, trong đó riêng từ Trung Quốc là 6,28 triệu tấn, cao hơn gần 140% so với lượng sản xuất thực tế của các nhà sản xuất HRC trong nước.
Đơn giá nhập khẩu trung bình từ Trung Quốc và Ấn Độ chỉ đạt 595 USD/tấn, thấp hơn nhiều so với mức giá trung bình từ các nước khác là 649 USD/tấn. Giá nhập khẩu từ hai thị trường này giảm từ 20-26% so với năm 2022, và xu hướng nhập khẩu ồ ạt với giá rẻ vẫn tiếp tục trong những tháng đầu năm 2024. Riêng trong giai đoạn này, lượng nhập khẩu đã đạt 3 triệu tấn, trong đó 2,3 triệu tấn từ Trung Quốc, cao hơn mức sản xuất trong nước là 2 triệu tấn.
Trên thế giới, nhiều quốc gia đang duy trì các biện pháp bảo vệ ngành sản xuất thép cán nóng trong nước. Tại Thái Lan, mức thuế MFN đối với thép cán nóng là 5% và thuế chống bán phá giá áp dụng cho các nhà sản xuất, xuất khẩu nước ngoài lên đến 42%. Ngoài ra, các nước như Indonesia, Malaysia, Ấn Độ và Mỹ cũng triển khai hàng rào kỹ thuật chặt chẽ, yêu cầu thép cán nóng nhập khẩu phải đáp ứng các quy trình đánh giá nghiêm ngặt. Việc áp dụng biện pháp chống bán phá giá tạm thời tại Việt Nam là một bước đi cần thiết để bảo vệ ngành sản xuất trong nước, đảm bảo sự cạnh tranh lành mạnh và phát triển bền vững.
