Tái định cư tại chỗ giúp tháo “nút thắt” giải phóng mặt bằng

Thay đổi tích cực

Điểm mấu chốt tạo nên sự thay đổi tích cực này chính là quy định về tái định cư tại chỗ và yêu cầu phải hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất. Đây là một bước tiến mang tính nhân văn và thực tiễn sâu sắc. Trước đây, việc di dời người dân đến một nơi ở mới xa lạ, không có công ăn việc làm ổn định thường gây ra tâm lý lo lắng, bất an, dẫn đến sự phản đối gay gắt, làm kéo dài thời gian giải phóng mặt bằng. Giờ đây, khi được tái định cư ngay trên chính mảnh đất đã gắn bó, người dân không chỉ giữ được "nơi chôn rau cắt rốn" mà còn được đảm bảo về sinh kế lâu dài.

Giải phóng mặt bằng luôn được xem là một trong những "nút thắt" lớn nhất, làm chậm tiến độ hàng loạt dự án trọng điểm trên khắp cả nước.

Câu chuyện tại một dự án khu đô thị ở Lạng Sơn là minh chứng sống động. 62 hộ dân bị thu hồi đất đã không còn phải bận tâm về việc chuyển đi nơi khác mà được bố trí tái định cư ngay trên phần đất cũ của gia đình. Ông Lăng Văn Thảo - một người dân bày tỏ sự phấn khởi: "Gần đường đi lại cũng dễ, xuống đây thành khu dân cư đông hơn, ở nhà cũ cũng gần đường nhưng ít nhà, mỗi nhà một quả đồi."

Đặc biệt, việc ưu tiên giao đất ở những vị trí thuận lợi, có thể buôn bán kinh doanh đã giúp các hộ dân có thêm động lực để làm lại cuộc sống. Ông Phan Văn Cầm - một người dân chia sẻ đầy tự tin: "Nhà tôi được tái định cư hai suất, lô góc. Tôi sẽ làm nhà vườn, kinh doanh bán cà phê. Ai cũng có nơi chôn rau cắt rốn, mà gần khu nhà mình ở, gần gia đình hàng xóm lân cận rất quý. Tư tưởng thoải mái, dân rất ủng hộ."

Những ngôi nhà mới đang dần mọc lên trên chính khu đất tái định cư tại chỗ, minh chứng cho một chính sách đúng đắn và hiệu quả. Đây không chỉ là giải pháp quan trọng để tháo gỡ khó khăn cho các dự án phải giải phóng mặt bằng mà còn là yếu tố then chốt giúp các địa phương thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội.

Phân cấp và nâng cao trách nhiệm, đẩy nhanh tiến độ dự án

Một yếu tố quan trọng khác thúc đẩy tiến độ giải phóng mặt bằng là việc phân cấp mạnh mẽ cho chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp xã, trong việc thực hiện các thủ tục về đất đai. Việc thu hồi đất và giải phóng mặt bằng được giao về cho cấp xã từ đầu tháng này, giúp rút gọn nhiều thủ tục hành chính rườm rà.

Ông Hoàng Trung Thành - Giám đốc Công ty Bất động sản Trường Thịnh Phát - nhận định: "Người dân rất háo hức, được giao đất tại thực địa, người ta xin cấp giấy phép và ra thi công ngay. Giải phóng mặt bằng là công tác khó khăn nhất, cũng mong muốn các cấp xã quan tâm hơn, sát sao hơn để thực hiện."

Sự thay đổi này cho thấy một tư duy quản lý mới: Đưa quyền quyết định về gần với người dân nhất có thể. Cấp xã là cấp gần dân, hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng và điều kiện sống của từng hộ gia đình. Nhờ đó, việc tính toán phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sẽ sát với thực tế hơn, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người dân được đảm bảo một cách tốt nhất.

Cùng với đó, Luật Đất đai 2024 cũng nâng cao trách nhiệm của các chủ đầu tư. Theo quy định hiện hành, một trong những điều kiện để các chủ đầu tư được thu hồi đất là phải hoàn thành phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người dân. Điều này buộc các doanh nghiệp phải chủ động hơn trong việc đảm bảo quyền lợi cho người dân, xem đây là một phần không thể tách rời của dự án.