SpaceX cán mốc vốn hóa 2.660 tỷ USD sau đợt IPO lịch sử Phố Wall

Những kỷ lục vô tiền khoáng hậu

Thị trường tài chính toàn cầu vừa chứng kiến một bước ngoặt lịch sử khi một thực thể công nghệ vũ trụ xác lập những kỷ lục vô tiền khoáng hậu ngay khi bước chân lên sàn giao dịch công khai. Chỉ vài ngày sau thương vụ IPO lớn nhất lịch sử Phố Wall, SpaceX tạo cơn địa chấn trên thị trường chứng khoán khi vượt Amazon trở thành doanh nghiệp giá trị thứ 3 nước Mỹ.

Ngày 12/6 đánh dấu một trong những cột mốc quan trọng nhất lịch sử thị trường chứng khoán Mỹ khi SpaceX chính thức niêm yết trên sàn Nasdaq với mã giao dịch SPCX.

Đà tăng phi mã của cổ phiếu SPCX phản ánh niềm tin khổng lồ của nhà đầu tư vào tham vọng AI, Starlink và tầm nhìn dài hạn của Elon Musk.

Vải ngày sau khi lên sàn Nasdaq, SpaceX làm được điều phần lớn doanh nghiệp công nghệ phải mất hàng thập kỷ mới đạt được. Từ mức định giá 1.770 tỷ USD khi IPO, công ty của Elon Musk nhanh chóng vọt lên khoảng 2.660 tỷ USD. Đằng sau cú bứt phá ngoạn mục này là đợt IPO lớn nhất lịch sử, kỳ vọng khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo, cùng sức ảnh hưởng chưa từng có của Elon Musk đối với giới đầu tư toàn cầu.

Thương vụ phát hành cổ phiếu quy mô kỷ lục kỷ nguyên mới

Ngày mở cửa giao dịch của mã cổ phiếu công nghệ này đã phá vỡ toàn bộ các cột mốc gọi vốn từng được ghi nhận trong lịch sử chứng khoán quốc tế. Ngày 12/6 đánh dấu một trong những cột mốc quan trọng nhất lịch sử thị trường chứng khoán Mỹ khi SpaceX chính thức niêm yết trên sàn Nasdaq với mã giao dịch SPCX. Theo Reuters, công ty bán ra 555,6 triệu cổ phiếu với giá 135 USD/cổ phiếu, huy động khoảng 75 tỷ USD, qua đó trở thành đợt IPO lớn nhất từng được thực hiện trên thế giới.

Trước đó, kỷ lục thuộc về Saudi Aramco với thương vụ huy động khoảng 29,4 tỷ USD năm 2019. Mức giá chào sàn 135 USD giúp SpaceX đạt định giá khoảng 1.770 tỷ USD ngay ngày đầu tiên giao dịch. Đây là con số chưa từng có đối với một doanh nghiệp công nghệ Mỹ mới lên sàn, đồng thời đưa SpaceX gia nhập ngay nhóm những công ty có giá trị lớn nhất thế giới.

Cổ phiếu SpaceX tăng gần 20% trong phiên giao dịch đầu tiên trên sàn Nasdaq (Ảnh: Reuters).

Cơn khát cổ phiếu từ các định chế tài chính sừng sỏ đã đẩy trạng thái hưng phấn của các phiên giao dịch đầu tiên lên mức rất cao bất chấp tỷ lệ cổ phần lưu hành tự do ngoài thị trường cực kỳ eo hẹp. Sức hút của thương vụ vượt xa dự đoán. Theo Forbes, nhu cầu mua cổ phiếu SpaceX trước IPO lên tới hơn 100 tỷ USD, gấp nhiều lần lượng cổ phiếu được chào bán. Các tổ chức đầu tư lớn như BlackRock, Morgan Stanley hay Goldman Sachs đều muốn gia tăng tỷ trọng nắm giữ.

Ngay trong phiên giao dịch đầu, cổ phiếu SpaceX tăng 19%, đóng cửa ở mức 160,95 USD. Vốn hóa công ty lập tức vượt ngưỡng 2.100 tỷ USD, cao hơn nhiều tập đoàn công nghệ lâu đời như Broadcom hay Tesla. Giới quan sát nhận định IPO của SpaceX không đơn thuần là một thương vụ huy động vốn. Đây còn là phép thử cho khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư trong kỷ nguyên AI. Doanh nghiệp sở hữu tầm nhìn dài hạn và tiềm năng thống lĩnh thị trường có thể nhận được mức định giá khổng lồ dù chưa tạo ra lợi nhuận tương xứng.

Một chi tiết đáng chú ý là SpaceX chỉ đưa ra thị trường khoảng 4-5% tổng số cổ phần. Nguồn cung hạn chế trong khi nhu cầu quá lớn khiến cổ phiếu dễ bùng nổ mạnh ngay sau khi niêm yết. Nhiều chuyên gia từng cảnh báo điều này có thể tạo nên những biến động cực lớn trong ngắn hạn.

Ba trụ cột tăng trưởng thần tốc và những dấu hỏi về biên lợi nhuận

Tốc độ leo thang giá trị của doanh nghiệp vũ trụ này đang rút ngắn khoảng thời gian vận hành hàng chục năm của các ông lớn công nghệ thế hệ trước. Quá trình thăng tiến thần tốc. Điều khiến Phố Wall kinh ngạc không phải việc SpaceX IPO thành công, mà là tốc độ tăng giá sau đó.

Sau 3 phiên giao dịch, cổ phiếu SpaceX tăng hơn 60% so với giá IPO. Phiên 16/6, mã SPCX đóng cửa ở mức gần 202 USD/cổ phiếu, đưa vốn hóa công ty lên khoảng 2.660 tỷ USD và chính thức vượt Amazon để trở thành doanh nghiệp giá trị thứ ba nước Mỹ. Trong phiên, vốn hóa công ty thậm chí có lúc đạt gần 2.940 tỷ USD, vượt cả Microsoft.

Tốc độ leo thang đặc biệt gây chú ý nếu đặt cạnh Amazon. Gã khổng lồ thương mại điện tử phải mất gần 30 năm từ ngày thành lập để đạt mức vốn hóa trên 2.500 tỷ USD. Trong khi đó, SpaceX chỉ cần vài ngày sau IPO để chạm đến cột mốc tương tự. Động lực thúc đẩy đà tăng không chỉ đến từ hiệu ứng IPO. Nhà đầu tư đang đặt cược vào ba trụ cột tăng trưởng của SpaceX.

Tỷ phú Elon Musk vừa trở thành người đầu tiên trong lịch sử sở hữu khối tài sản vượt mốc 1,000 tỷ USD sau khi SpaceX chính thức lên sàn Nasdaq và ghi nhận màn chào sàn bùng nổ.

Đầu tiên là Starlink. Mạng Internet vệ tinh này hiện được xem là nguồn doanh thu quan trọng nhất của tập đoàn. Hàng chục triệu người dùng tiềm năng trên toàn cầu cùng khả năng phủ sóng những khu vực hạ tầng viễn thông truyền thống khó tiếp cận giúp Starlink trở thành tài sản chiến lược trong mắt giới đầu tư.

Thứ hai là lĩnh vực hàng không vũ trụ. SpaceX hiện là công ty tư nhân dẫn đầu thế giới về phóng tên lửa thương mại, đồng thời sở hữu hệ sinh thái từ Falcon, Dragon cho đến tham vọng đưa con người lên sao Hỏa bằng Starship. Những dự án này tạo nên câu chuyện tăng trưởng dài hạn mà ít doanh nghiệp nào có thể sao chép.

Cú hích mạnh nhất đẩy dòng tiền đầu cơ tăng tốc xuất phát từ các thương vụ sáp nhập chiến lược sử dụng chính nguồn vốn hóa khổng lồ vừa được xác lập để đi thâu tóm các công cụ trí tuệ nhân tạo. Yếu tố thứ ba và cũng là nguyên nhân khiến giá cổ phiếu tăng tốc mạnh nhất là AI. Ngày 16/6, SpaceX công bố kế hoạch mua lại startup Anysphere - đơn vị phát triển công cụ lập trình AI Cursor - với giá khoảng 60 tỷ USD bằng cổ phiếu. Thương vụ được đánh giá là bước đi chiến lược nhằm tăng cường sức mạnh cho hệ sinh thái xAI và mô hình Grok của Elon Musk.

Việc sử dụng cổ phiếu SpaceX làm "đồng tiền thanh toán" cho thấy lợi thế lớn của các doanh nghiệp có vốn hóa khổng lồ. Tỷ phu Bill Ackman nhận định mức định giá cao cho phép SpaceX thực hiện những thương vụ mua bán quy mô lớn mà không gây pha loãng đáng kể lợi ích cổ đông.

Mặc dù vậy, bức tranh tài chính thực tế vẫn cho thấy một khoảng cách khá xa giữa kỳ vọng tương lai và các con số doanh thu hiện tại. Không phải ai cũng tin rằng định giá hiện nay là hợp lý. Theo báo cáo tài chính được Reuters dẫn lại, SpaceX đạt doanh thu khoảng 18,7 tỷ USD trong năm 2025 nhưng vẫn lỗ gần 5 tỷ USD sau khi hợp nhất với xAI. Với mức vốn hóa hơn 2.600 tỷ USD, công ty đang được giao dịch ở mức rất cao nếu so với doanh thu hiện tại.

Một số nhà phân tích cho rằng nhà đầu tư đang định giá SpaceX dựa trên những gì công ty có thể trở thành trong 10-20 năm tới, thay vì kết quả kinh doanh hiện tại. Đây cũng là cách thị trường từng nhìn nhận Amazon hay Tesla trong những giai đoạn tăng trưởng bùng nổ trước đây.