Bộ Thương mại Mỹ (DOC) công bố kết quả POR21, áp dụng cho giai đoạn từ ngày 1/8/2023 - 31/7/2024.
Theo Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), mức thuế cuối cùng đối với các bị đơn bắt buộc đều tăng đáng kể so với kết quả sơ bộ công bố tháng 2/2026.
 |
| Doanh nghiệp nên đối chiếu trực tiếp mã hồ sơ với Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) và DOC trước khi xuất khẩu để tránh phát sinh rủi ro (Ảnh minh họa). |
Bà Lê Hằng - Phó tổng thư ký VASEP nhận định: "Đây là diễn biến kém thuận lợi đối với hoạt động xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Mỹ trong thời gian tới".
Nhiều mức thuế tăng mạnh
Trong nhóm doanh nghiệp bị điều tra riêng, Công ty TNHH Thủy sản Biển Đông chịu mức thuế từ 0,29 USD/kg trong kết quả sơ bộ lên 1 USD/kg trong kết quả cuối cùng, tương đương mức tăng gần 245%.
Đáng chú ý, Công ty Cổ phần Nha Trang Seafoods F17 (NTSF) có mức tăng mạnh hơn. Thuế từ 0,07 USD/kg lên 0,38 USD/kg, tương đương hơn 440%.
Với hai doanh nghiệp không được lựa chọn điều tra riêng là Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Cần Thơ (CASEAMEX) và Công ty Cổ phần Nam Việt (NAVICO), mức thuế cũng tăng từ 0,23 USD/kg lên 0,84 USD/kg, tương đương khoảng 265%.
Như vậy, chi phí thuế mà doanh nghiệp phải tính toán cho các lô hàng vào Mỹ đã tăng đáng kể so với kết quả sơ bộ.
Đáng chú ý hơn, POR21 tạo ra sự tương phản rõ với kỳ rà soát trước.
Tại POR20, Công ty TNHH Thủy sản Biển Đông được áp mức thuế 0 USD/kg. Sáu doanh nghiệp được hưởng mức thuế riêng gồm CASEAMEX, Công ty Cổ phần Đại Thành, Công ty Cổ phần Thủy sản Đông Á, Công ty TNHH Hùng Cá 6, Công ty Cổ phần Nam Việt và Công ty Cổ phần Nha Trang Seafoods F17 cũng đều được hưởng mức thuế 0 USD/kg.
Từ mức thuế 0 USD/kg ở POR20, nhiều doanh nghiệp bước sang POR21 với mức thuế cao hơn đáng kể. Đây là thay đổi có tác động trực tiếp tới bài toán giá thành và biên lợi nhuận khi xuất khẩu vào Mỹ.
CASEAMEX và Nam Việt chịu mức 0,84 USD/kg
Một điểm cần lưu ý là trong POR21, CASEAMEX và Nam Việt vẫn đủ điều kiện hưởng mức thuế riêng nhưng không được lựa chọn điều tra riêng.
Theo phương pháp tính của DOC, mức thuế dành cho các doanh nghiệp không được điều tra riêng được xác định dựa trên bình quân gia quyền mức thuế của hai bị đơn bắt buộc là Biển Đông và Nha Trang Seafoods F17.
Kết quả là CASEAMEX và Nam Việt phải chịu mức thuế cuối cùng 0,84 USD/kg, cao hơn đáng kể so với mức 0 USD/kg tại POR20.
Trong khi đó, DOC giữ nguyên mức thuế chống bán phá giá toàn quốc đối với Việt Nam ở 2,39 USD/kg.
Đối với các nhà xuất khẩu Việt Nam từng được điều tra hoặc rà soát trước đây nhưng không thuộc nhóm doanh nghiệp của POR21 và đã được xác định mức thuế riêng, mức tiền ký quỹ tiếp tục được áp dụng theo mức riêng của doanh nghiệp được công bố tại kỳ rà soát gần nhất.
Các doanh nghiệp chưa được xác định đủ điều kiện hưởng mức thuế riêng sẽ tiếp tục chịu mức thuế toàn quốc 2,39 USD/kg.
Doanh nghiệp cần kiểm tra mức ký quỹ trước khi xuất hàng
Với diễn biến thuế thay đổi giữa các kỳ rà soát, vấn đề doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm không chỉ là mức thuế cuối cùng mà còn là mức tiền ký quỹ phải chuẩn bị cho các lô hàng mới.
Bà Lê Hằng lưu ý các doanh nghiệp thuộc nhóm chưa được xác định mức thuế riêng cần đặc biệt thận trọng khi xác định mức tiền ký quỹ. Doanh nghiệp nên đối chiếu trực tiếp mã hồ sơ với Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) và DOC trước khi xuất khẩu để tránh phát sinh rủi ro.
Theo VASEP, nguyên nhân khiến mức thuế cuối cùng tăng mạnh so với kết quả sơ bộ nằm ở việc DOC thay đổi một số nội dung tính toán sau khi xem xét ý kiến và phản biện của các bên liên quan.
Những thay đổi về dữ liệu và phương pháp tính sau giai đoạn sơ bộ đã khiến biên độ phá giá cuối cùng tăng đáng kể.
Với doanh nghiệp cá tra, tác động của POR21 vì thế không chỉ nằm ở một con số thuế cao hơn. Đây còn là áp lực phải tính lại giá thành, dòng tiền và phương án xuất khẩu vào Mỹ trong bối cảnh mức thuế có thể thay đổi đáng kể qua từng kỳ rà soát.
