BP trở lại Venezuela, mở thêm tín hiệu mới cho dòng vốn dầu khí phương Tây

Theo thông báo đưa ra hôm thứ Năm (13/8), BP sẽ tham gia liên doanh cùng Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) và một doanh nghiệp Qatar có liên hệ với gia đình Tổng thống Mỹ Donald Trump. Việc cấp phép cho BP diễn ra sau khi Venezuela chấp thuận cho Shell quay trở lại nước này hồi tháng 6, khoảng bảy tháng sau lời kêu gọi của ông Trump về việc các tập đoàn dầu khí phương Tây đầu tư 100 tỷ USD vào Venezuela.

Hãng dầu khí BP liên kết với UAE và Qatar để đầu tư tại Venezuela

Động thái mới được các nhà phân tích đánh giá là củng cố kỳ vọng rằng môi trường chính sách hiện nay tại Venezuela, cùng thỏa thuận với Washington, có thể duy trì trong thời gian dài. Ông Schreiner Parker, chuyên gia phân tích của Rystad Energy, nhận định việc các doanh nghiệp lớn như BP và Adnoc tham gia thị trường Venezuela cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đối với khuôn khổ hợp tác hiện tại đang gia tăng.

Trước đó, ông Trump cho biết Mỹ đã thu giữ “hàng tỷ và hàng tỷ” thùng dầu từ Venezuela kể từ khi lực lượng Mỹ bắt giữ nhà lãnh đạo Nicolás Maduro hồi tháng 1. Sau đó, Washington bổ nhiệm bà Delcy Rodríguez làm tổng thống lâm thời. Chính quyền mới tại Caracas đã nhanh chóng ban hành luật hydrocarbon mới với sự phối hợp của Mỹ.

Hiện Venezuela sản xuất hơn 1 triệu thùng dầu/ngày. Theo tính toán của Financial Times hồi tháng trước, chính quyền Trump đến nay đã thu về hơn 13 tỷ USD doanh thu từ lượng dầu Venezuela bị tịch thu. Trong bối cảnh đó, giấy phép mới của BP cũng đánh dấu sự hiện diện của XRG — nhánh đầu tư quốc tế của ADNOC — tại Venezuela, giữa lúc doanh nghiệp này đẩy mạnh mở rộng ra nước ngoài sau khi UAE rời khỏi OPEC hồi tháng 5.

Thành viên thứ ba trong nhóm được cấp phép là UCC Oil and Gas Holding LLC, một công ty tư nhân thuộc sở hữu của hai doanh nhân Qatar Moutaz Al-Khayyat và Ramez Al-Khayyat.

Cả XRG và UCC đều được cho là đã tích cực xây dựng quan hệ với chính quyền Trump. Ông Sultan al-Jaber, Chủ tịch điều hành XRG, năm ngoái đã tặng ông Trump một lọ dầu thô Abu Dhabi, đồng thời cam kết nâng giá trị đầu tư năng lượng của UAE tại Mỹ lên 440 tỷ USD trong thập kỷ tới.

Trong khi đó, hai anh em Al-Khayyat, người Qatar gốc Syria và là chủ sở hữu UCC, từng tham dự lễ nhậm chức nhiệm kỳ hai của ông Trump. Họ cũng là đối tác của bà Ivanka Trump và ông Jared Kushner trong một dự án phát triển ven biển được đề xuất tại Albania. UCC gần đây bắt đầu mở rộng từ lĩnh vực xây dựng sang khai thác năng lượng thượng nguồn, đồng thời được cấp phép khai thác một mỏ dầu tại Libya mà không qua đấu thầu cạnh tranh.

Dù vậy, Washington được cho là vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc thuyết phục các công ty dầu khí quốc tế rót vốn vào Venezuela sau sự kiện ông Maduro bị bắt. Chevron, một nhà đầu tư lâu năm, hiện vẫn duy trì hoạt động sản xuất dầu tại quốc gia này. Ngược lại, ExxonMobil tỏ ra thận trọng hơn; Tổng giám đốc Darren Woods từng mô tả Venezuela là thị trường “không thể đầu tư” trong một cuộc gặp với ông Trump hồi đầu năm.

Ở giai đoạn đỉnh cao trong thập niên 1970, Venezuela từng sản xuất khoảng 3,5 triệu thùng dầu/ngày. Tuy nhiên, nhiều thập kỷ tham nhũng, quản lý yếu kém và các lệnh trừng phạt của Mỹ đã kéo sản lượng xuống còn khoảng 1,2 triệu thùng/ngày.

Phát biểu tại phủ tổng thống ở Caracas trong sự kiện đánh dấu giấy phép mới của BP, Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodríguez cho rằng Venezuela cuối cùng đã tạo được động lực cần thiết để thúc đẩy sản xuất khí đốt tại mỏ này. Bà Rodríguez cũng là nhân vật từng nhận được lời khen từ ông Trump nhờ các nỗ lực thu hút đầu tư vào Venezuela.

Luật hydrocarbon mới của Venezuela, được thông qua sau chiến dịch của Mỹ hồi tháng 1, đã làm suy giảm đáng kể vai trò kiểm soát của tập đoàn dầu khí nhà nước PDVSA đối với ngành năng lượng. Đổi lại, Mỹ từng bước nới lỏng các lệnh trừng phạt áp lên Venezuela và ngành dầu khí nước này, vốn được ban hành trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump.

Giấy phép cấp cho BP và các đối tác cho phép nhóm doanh nghiệp phát triển mỏ khí Loran giai đoạn 2, nằm ngoài khơi bờ biển đông bắc Venezuela. Mỏ khí này được ước tính có trữ lượng có thể khai thác khoảng 4 nghìn tỷ feet khối khí.

Khoản đầu tư của BP diễn ra trong bối cảnh tập đoàn Anh đang điều chỉnh chiến lược, thu hẹp nỗ lực thúc đẩy năng lượng xanh kéo dài nhiều năm để tập trung trở lại vào dầu khí.

Theo ông Parker, việc BP lựa chọn đầu tư vào các mỏ khí ngoài khơi thay vì các dự án trên đất liền tại Venezuela có thể được xem là một “canh bạc phòng ngừa rủi ro” đối với quốc gia này. Cách tiếp cận đó cũng có thể mở đường cho việc hóa lỏng và xuất khẩu khí thông qua nhà máy Atlantic LNG tại Trinidad và Tobago.

BP và Shell hiện mỗi bên nắm 47% cổ phần tại Atlantic LNG; phần còn lại thuộc Công ty Khí đốt Quốc gia Trinidad và Tobago. Hoạt động của cơ sở này trong những năm gần đây bị hạn chế do thiếu nguồn khí đầu vào.