Thứ hai 16/11/2026 08:03
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thị trường

Ngành bơ Mexico nối lại xuất khẩu sang Mỹ giữa bóng mây an ninh

Hoạt động xuất khẩu bơ từ bang Michoacán của Mexico sang Mỹ đã được nối lại sau khi Washington dỡ bỏ cảnh báo an ninh, giúp hàng trăm nghìn lao động trong chuỗi cung ứng thoát khỏi nguy cơ mất việc tạm thời. Tuy nhiên, phía sau sự hồi phục nhanh chóng của ngành hàng tỷ USD này vẫn là nỗi lo kéo dài về bạo lực, tống tiền và mức độ phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ.

Sau khi phía Mỹ dỡ bỏ cảnh báo an ninh từng khiến hoạt động xuất khẩu bơ từ Mexico sang thị trường này bị đình trệ, chuỗi cung ứng bơ tại bang Michoacán nhanh chóng vận hành trở lại. Với những lao động thời vụ như Francisco Isidro, người hái bơ nhiều năm kinh nghiệm, điều đó đồng nghĩa với việc thu nhập hằng ngày được nối lại sau nhiều ngày gián đoạn.

Ngay trong buổi sáng sau khi lệnh hạn chế được gỡ bỏ, Isidro trở lại một vườn bơ, dùng dây leo lên cây cao khoảng 6 m và chỉ sau khoảng 15 phút đã thu hoạch đầy một thùng bơ chuẩn bị xuất sang Mỹ. Anh cho biết việc được quay lại làm việc là điều đáng mừng, bởi nguồn thu nhập của gia đình phụ thuộc đáng kể vào tiền công mỗi ngày.

Tám ngày sau khi cảnh báo an ninh ảnh hưởng tới Michoacán, cùng với việc Mexico tăng cường triển khai lực lượng quân đội tại khu vực, phía Mỹ đã dỡ bỏ hoàn toàn các hạn chế. Hoạt động xuất khẩu theo đó được nối lại tại bang sản xuất bơ lớn nhất Mexico, nơi đồng thời là địa bàn hiện diện của nhiều băng nhóm tội phạm bị chính quyền Mỹ liệt vào diện tổ chức khủng bố.

Đến cuối tuần, các vườn bơ đã hoạt động trở lại, nhà máy đóng gói vận hành hết công suất, trong khi thanh tra của Bộ Nông nghiệp Mỹ tiếp tục quy trình chứng nhận để bảo đảm trái cây không nhiễm sâu bệnh trước khi nhập khẩu. Việc khôi phục này giúp hàng trăm nghìn lao động trong chuỗi giá trị bơ thoát khỏi tình trạng đình trệ bất ngờ.

Dù vậy, tâm lý trong ngành vẫn chưa hoàn toàn ổn định. Một số nhà sản xuất kỳ vọng việc siết chặt an ninh sẽ góp phần hạn chế bạo lực và tình trạng tống tiền vốn kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên, nhiều người khác cho rằng trạng thái yên ổn hiện nay có thể chỉ mang tính tạm thời, trong bối cảnh các nhóm tội phạm vẫn có ảnh hưởng đáng kể tại nhiều vùng trồng.

Doanh nhân Valentín Rodríguez, người có nhiều năm hoạt động trong ngành bơ, nhận định khu vực có thể tạm thời an toàn hơn, song diễn biến tiếp theo vẫn cần được theo dõi. Cách nhìn thận trọng này phản ánh sự phụ thuộc lớn của ngành vào cả điều kiện an ninh tại địa phương lẫn quyết định từ thị trường Mỹ.

Cảnh báo từ phía Mỹ được đưa ra khi Isidro đang làm việc tại một vườn bơ ở Santa Ana Zirosto, vùng đồi xanh thuộc phía tây Michoacán và cũng là khu vực các nhóm tội phạm hoạt động mạnh. Theo lời kể của người lao động này, công việc bị dừng đột ngột mà không có giải thích cụ thể, ngoài yêu cầu từ quản đốc phải ngừng thu hoạch.

An ninh là một trong những thử thách nan giải của những nông dân trồng bơ ở Mexico
An ninh là một trong những thử thách nan giải của những nông dân trồng bơ ở Mexico

Với kinh nghiệm khoảng hai thập kỷ trong nghề hái bơ, Isidro hiểu rằng một lệnh đình chỉ như vậy có thể buộc anh phải tìm việc tạm thời khác, hoặc gia đình phải dựa vào khoản thu nhập hạn chế từ cửa hàng nhỏ của vợ. Ở cách đó hơn 145 km, tại thị trấn Tacámbaro, một kỹ sư trong nhà máy đóng gói cũng nhận được yêu cầu niêm phong và cách ly cơ sở ngay trong buổi sáng.

Theo ước tính, khoảng 200.000 người lao động trong ngành bơ của Michoacán đã rơi vào tình trạng bấp bênh trong thời gian xuất khẩu bị đình lại. Dù cơ quan chức năng không công bố mối đe dọa cụ thể dẫn tới cảnh báo, bối cảnh tại bang này cho thấy rủi ro có thể đến từ nhiều nguồn, đặc biệt là các hoạt động tống tiền do các băng nhóm địa phương thực hiện bên cạnh buôn bán ma túy.

Tình trạng tống tiền đã trở thành một phần chi phí ngầm đối với không ít người trồng bơ. Một nhà sản xuất tại Michoacán từng cho biết mỗi kg bơ xuất khẩu phải chịu thêm 1 peso tiền chi cho các nhóm tội phạm; với sản lượng khoảng 90 tấn/ngày, khoản này tương đương hơn 5.000 USD mỗi ngày. Riêng trong tháng 3, Mexico xuất khẩu gần 4.800 tấn bơ mỗi ngày sang Mỹ.

Ngoài tống tiền, xe tải chở bơ đôi khi cũng bị cướp trên các tuyến đường phía tây Michoacán. Một lao động giấu tên vì lo ngại bị trả thù cho biết một số công nhân nông trại từng bị những người có vũ trang chặn lại và hành hung gần khu vực giáp bang Jalisco mà không được giải thích lý do.

Các thanh tra viên Mỹ cũng từng đối mặt với rủi ro an ninh, bao gồm các vụ hành hung hoặc tạm giữ, khiến hoạt động xuất khẩu bơ bị tạm dừng trong quá khứ. Một nguồn tin am hiểu công việc kiểm dịch cho biết một số mối đe dọa xuất hiện sau khi thanh tra phát hiện sâu bệnh và bị gây sức ép không báo cáo. Đại sứ quán Mỹ thường không công bố chi tiết các sự việc này.

Hiện nay, sự hiện diện của lực lượng thanh tra Mỹ tại các vườn cây hẻo lánh đã giảm so với trước, trong khi trọng tâm kiểm tra chuyển nhiều hơn về các nhà máy đóng gói. Theo ông Rodríguez, nếu phía Mỹ tạm dừng dịch vụ kỹ thuật vì lý do an ninh hoặc kiểm dịch thực vật, hoạt động xuất khẩu gần như không thể tiếp tục. Điều này khiến ngành bơ Mexico phụ thuộc lớn vào tiêu chuẩn và quyết định của cả thị trường lẫn chính phủ Mỹ.

Sự phụ thuộc này có nền tảng lịch sử lâu dài. Mexico từng không thể xuất khẩu bơ sang Mỹ trong khoảng tám thập kỷ, sau khi sâu bệnh được phát hiện trong hạt bơ từ năm 1914. Lệnh cấm chỉ được dỡ bỏ vào năm 1997, khi sản lượng trong nước của Mỹ không còn đáp ứng đủ nhu cầu gia tăng.

Hiện hơn 80% lượng bơ Mexico được bán sang Mỹ. Mỗi ngày, hàng nghìn tấn bơ được vận chuyển qua biên giới, đặc biệt vào đầu năm khi nhu cầu guacamole tăng mạnh trước sự kiện Super Bowl. Để duy trì dòng chảy hàng hóa này, khâu chứng nhận kiểm dịch và chất lượng đóng vai trò then chốt.

Isidro thuộc nhóm lao động hái bơ được chứng nhận, tức phải nắm rõ quy trình khử trùng dụng cụ cắt, xử lý trái cây nhanh và cẩn thận, cũng như báo cáo khi phát hiện dấu hiệu hư hỏng. Các vườn cây nơi anh làm việc cũng cần đáp ứng điều kiện chứng nhận, bao gồm khu ăn uống và nhà vệ sinh cho công nhân.

Người giám sát Jesús Méndez kiểm tra các thùng bơ trước khi chúng được chất lên xe tải cùng thông tin truy xuất nguồn gốc. Các xe sau đó thường chờ đủ đoàn trong khu vực rồi di chuyển tới nhà máy đóng gói, có cảnh sát tuần tra đi kèm nhằm hạn chế nguy cơ cướp bóc trên đường.

Tại nhà máy đóng gói, bơ tiếp tục được kiểm tra về chất lượng, độ mềm và nguy cơ sâu bệnh, sau đó được đưa qua dây chuyền phân loại theo kích cỡ trước khi đóng thùng. Khi đã dán nhãn và niêm phong, các container hướng về biên giới Mỹ. Chỉ một cảnh báo an ninh cũng có thể khiến toàn bộ chuỗi cung ứng dừng lại tại nhiều điểm.

Việc triển khai hơn 1.500 binh sĩ nhằm bảo vệ vùng trồng bơ của Michoacán, cùng các vụ bắt giữ gần đây liên quan đến cáo buộc tống tiền, đã phần nào làm dịu lo ngại trong ngành. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn còn là dấu hỏi đối với nhiều người sản xuất.

Luis Manuel Soto, một người trồng và đóng gói bơ 36 tuổi ở phía tây Michoacán, cho biết ông kỳ vọng các biện pháp tăng cường an ninh sẽ tạo chuyển biến, dù bản thân chưa cảm nhận rõ sự cải thiện. Năm 2024, ông từng bị những người có vũ trang đe dọa tính mạng nếu không trả tiền và rút lại đơn kiện liên quan đến hành vi tống tiền, cũng như âm mưu chiếm đoạt vườn cây của gia đình.

Theo ông Soto, các lời đe dọa tiếp tục xuất hiện qua điện thoại sau đó, buộc ông phải hạn chế trực tiếp đến vườn, điều hành công việc kinh doanh và các dự án xã hội từ xa, đồng thời thường xuyên tới cơ quan công tố để đề nghị được bảo vệ. Trường hợp của ông cho thấy áp lực an ninh vẫn đè nặng lên những người tham gia chuỗi cung ứng bơ, dù hoạt động xuất khẩu đã được nối lại.

Tại Santa Ana Zirosto và các cộng đồng lân cận, sự hiện diện của quân đội được người dân đón nhận với tâm thế vừa hy vọng, vừa thận trọng. Ông Méndez cho rằng lực lượng an ninh mang lại cảm giác yên ổn hơn, nhưng cũng có thể làm gia tăng nguy cơ đối đầu với các nhóm vũ trang. Với ngành bơ Mexico, việc nối lại xuất khẩu vì thế mới chỉ là bước khởi động, trong khi bài toán an ninh dài hạn vẫn chưa có lời giải chắc chắn.

Tin bài khác
IEA cảnh báo thị trường dầu mỏ toàn cầu bước vào chu kỳ dư cung

IEA cảnh báo thị trường dầu mỏ toàn cầu bước vào chu kỳ dư cung

Nguồn cung dầu mỏ thế giới đang phục hồi nhanh hơn nhu cầu tiêu thụ, đưa thị trường dầu mỏ trở lại trạng thái dư cung ngay trong quý IV/2026. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), lượng dầu cung ứng có thể vượt nhu cầu 1,7 triệu thùng/ngày, trong khi triển vọng năm 2027 tiếp tục ghi nhận mức thặng dư lớn.
Indonesia, Thái Lan thúc đẩy cơ chế dự trữ xăng dầu chung ASEAN

Indonesia, Thái Lan thúc đẩy cơ chế dự trữ xăng dầu chung ASEAN

Indonesia, Thái Lan và Philippines đang xúc tiến thiết lập cơ chế chia sẻ dự trữ xăng dầu, dự kiến triển khai từ năm 2027. Sáng kiến hướng tới tăng khả năng ứng phó với gián đoạn nguồn cung năng lượng, đồng thời từng bước củng cố an ninh năng lượng khu vực.
Mercedes-Benz dừng đầu tư mới tại Đức, tính đến khả năng đóng cửa nhà máy để cắt giảm chi phí

Mercedes-Benz dừng đầu tư mới tại Đức, tính đến khả năng đóng cửa nhà máy để cắt giảm chi phí

Mercedes-Benz quyết định tạm dừng toàn bộ các khoản đầu tư mới tại Đức sau khi không đạt được thỏa thuận với đại diện người lao động về việc tăng thời gian làm việc. Trong bối cảnh doanh số tại Trung Quốc suy giảm và sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ các hãng xe điện châu Á, nhà sản xuất ô tô hạng sang của Đức thậm chí đang cân nhắc phương án đóng cửa nhà máy để tái cơ cấu hoạt động.
EU - Anh xem xét hoãn thuế 10% đối với ô tô điện

EU - Anh xem xét hoãn thuế 10% đối với ô tô điện

EU và Anh đang xem xét lùi thời hạn siết quy tắc xuất xứ để giảm áp lực thuế 10% đối với ô tô điện. Các phương án chưa được chốt, trong khi ngành ô tô và ngành hóa chất EU có quan điểm khác nhau về việc trì hoãn.
Khẩn trương gỡ vướng cửa khẩu cho hàng phục vụ dự án Việt Nam tại Lào

Khẩn trương gỡ vướng cửa khẩu cho hàng phục vụ dự án Việt Nam tại Lào

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị quyết tháo gỡ vướng mắc cửa khẩu cho hàng hóa phục vụ dự án của nhà đầu tư Việt Nam tại Lào. Cơ chế phải tạo thuận lợi cho vận chuyển, đồng thời xác định rõ đối tượng, danh mục và khối lượng hàng hóa.
VIFTA mở lối vào thị trường Israel, doanh nghiệp Việt cần vượt rào cản kỹ thuật

VIFTA mở lối vào thị trường Israel, doanh nghiệp Việt cần vượt rào cản kỹ thuật

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Israel (VIFTA) tạo thêm dư địa để hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường Israel với nhiều ưu đãi thuế quan. Tuy nhiên, để chuyển lợi thế từ hiệp định thành đơn hàng và thị phần bền vững, doanh nghiệp cần đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe, chủ động kiểm soát rủi ro logistics và xây dựng chiến lược tiếp cận dài hạn.
Tesla dự kiến giảm sản xuất Cybertruck, ưu tiên Cybercab

Tesla dự kiến giảm sản xuất Cybertruck, ưu tiên Cybercab

Kế hoạch giảm dần sản xuất Cybertruck tại Texas từ khoảng giữa năm 2027 nhằm tăng sản lượng Cybercab cho thấy Tesla đang thay đổi ưu tiên sản phẩm. Tuy nhiên, tương lai của mẫu bán tải vẫn để ngỏ khi chưa rõ hãng sẽ chuyển địa điểm sản xuất hay dừng sản xuất hoàn toàn.
Thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam tại Hoa Kỳ: Doanh nghiệp chịu mức cao nhất 25,76%

Thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam tại Hoa Kỳ: Doanh nghiệp chịu mức cao nhất 25,76%

Kết luận cuối cùng của Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) về rà soát hành chính lần thứ 20 (POR20) thuế chống bán phá giá đối với tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam giữ mức thuế suất toàn quốc 25,76%. Trong khi đó, thuế áp dụng cho các doanh nghiệp bị đơn bắt buộc và nhóm được hưởng thuế suất riêng rẽ có điều chỉnh nhẹ so với kết luận sơ bộ.
Châu Âu áp phí xử lý 2 euro mỗi kiện hàng nhập khẩu từ ngày 1/11

Châu Âu áp phí xử lý 2 euro mỗi kiện hàng nhập khẩu từ ngày 1/11

Từ ngày 1/11/2026, mọi kiện hàng nhập khẩu vào Liên minh châu Âu (EU) phải chịu thêm khoản phí xử lý 2 euro, không phân biệt giá trị hàng hóa. Quy định mới làm tăng chi phí đưa hàng vào thị trường này, đồng thời cho thấy quyết tâm của EU trong việc kiểm soát hàng giá rẻ và hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới.
AI tạo cú hích cho cuộc đua phát triển điện hạt nhân toàn cầu

AI tạo cú hích cho cuộc đua phát triển điện hạt nhân toàn cầu

Nhu cầu điện năng khổng lồ từ làn sóng phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), cùng áp lực bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải, đang đưa điện hạt nhân trở lại vị trí ưu tiên trong chiến lược năng lượng của nhiều quốc gia. Số lò phản ứng đang được xây dựng trên toàn cầu đã lên mức cao nhất trong khoảng 40 năm, mở ra làn sóng đầu tư mới vào lĩnh vực này.
Khánh Hòa phát triển chuỗi dịch vụ Halal, tổng kinh phí 200 tỷ đồng để mở rộng thị trường quốc tế

Khánh Hòa phát triển chuỗi dịch vụ Halal, tổng kinh phí 200 tỷ đồng để mở rộng thị trường quốc tế

Khánh Hòa triển khai các giải pháp để đưa sản phẩm và dịch vụ địa phương thâm nhập thị trường Halal, hướng tới việc xây dựng và hoàn thiện hệ sinh thái dịch vụ khép kín; mở ra cánh cửa đón dòng khách chi tiêu cao từ các quốc gia Hồi giáo, giúp du lịch và kinh tế địa phương ghi dấu ấn trên bản đồ quốc tế.
Cảnh báo 8 sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn bị thu hồi tại nước ngoài

Cảnh báo 8 sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn bị thu hồi tại nước ngoài

Từ thiết bị điện, đồ gia dụng đến mỹ phẩm và đồ chơi trẻ em, 8 sản phẩm bị cảnh báo hoặc thu hồi tại nhiều thị trường nước ngoài trong tháng 10/2026 do tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, nhiễm hóa chất độc hại và gây tổn hại sức khỏe. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến cáo người tiêu dùng chủ động kiểm tra thông tin, tránh mua và sử dụng các sản phẩm thuộc diện cảnh báo.
EU định hình tương lai ngành thủy sản đến năm 2040, siết yêu cầu truy xuất nguồn gốc

EU định hình tương lai ngành thủy sản đến năm 2040, siết yêu cầu truy xuất nguồn gốc

Tầm nhìn ngành thủy sản 2040 do Ủy ban châu Âu công bố đặt trọng tâm vào hiện đại hóa đội tàu, chuyển đổi năng lượng, minh bạch chuỗi cung ứng và chống khai thác IUU. Những định hướng này có thể tác động đến yêu cầu tuân thủ của doanh nghiệp thủy sản xuất khẩu vào thị trường EU.
Philippines điều tra thịt lợn nhập khẩu, doanh nghiệp xuất khẩu cần khẩn trương ứng phó

Philippines điều tra thịt lợn nhập khẩu, doanh nghiệp xuất khẩu cần khẩn trương ứng phó

Philippines mở cuộc điều tra sơ bộ đối với thịt lợn nhập khẩu từ nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ do lo ngại hàng nhập khẩu gia tăng gây thiệt hại cho ngành chăn nuôi nội địa. Cơ quan chức năng Việt Nam khuyến nghị doanh nghiệp liên quan sớm rà soát hàng hóa, xác định phạm vi điều tra và chuẩn bị hồ sơ cần thiết.
Vương quốc Anh đề xuất hạn ngạch nhựa PET, doanh nghiệp nhựa cần tính lại kế hoạch xuất khẩu

Vương quốc Anh đề xuất hạn ngạch nhựa PET, doanh nghiệp nhựa cần tính lại kế hoạch xuất khẩu

Kết luận sơ bộ trong vụ điều tra tự vệ nhựa PET nhập khẩu của Vương quốc Anh có thể tạo thêm sức ép đối với doanh nghiệp nhựa Việt Nam. Với hạn ngạch thuế quan được đề xuất và mức thuế bổ sung 65% đối với lượng hàng vượt hạn ngạch, doanh nghiệp cần sớm rà soát đơn hàng, lịch giao hàng và phương án tiếp cận thị trường của quốc gia này.