Thứ sáu 20/11/2026 06:53
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thị trường

Khủng hoảng nhiên liệu làm gia tăng sức ép kinh tế-xã hội tại Cuba

Thiếu nhiên liệu kéo dài đang đẩy Cuba vào sức ép mới, khi nguồn cung chính thức suy giảm còn thị trường không chính thức mở rộng.

Tình trạng thiếu nhiên liệu kéo dài đang làm lộ rõ những sức ép mới đối với nền kinh tế Cuba, khi nguồn cung chính thức suy giảm trong khi các kênh mua bán không chính thức ngày càng mở rộng. Trong bối cảnh Washington duy trì các biện pháp cấm vận dầu mỏ đối với Cuba, ngoại lệ cho phép doanh nghiệp Mỹ xuất khẩu nhiên liệu cho khu vực tư nhân Cuba đã tạo thêm chuyển động trong lĩnh vực năng lượng vốn do Nhà nước quản lý chặt chẽ.

Nguồn cung từ các đối tác truyền thống như Venezuela và Mexico bị gián đoạn sau biến động chính trị tại Venezuela hồi tháng 1. Các lệnh trừng phạt, nguy cơ bị xử phạt và hoạt động tuần tra của lực lượng chức năng Mỹ ngoài khơi Cuba cũng khiến nhiều tàu chở dầu hạn chế hoạt động.

Cuba vẫn chưa thể thoát khỏi khủng hoảng năng lượng, mặc dù chính quyền đã có những quyết sách đổi mới nhằm vực dậy nền kinh tế xã hội đất nước
Cuba vẫn chưa thể thoát khỏi khủng hoảng năng lượng, mặc dù chính quyền trung ương của quốc đảo đã có những quyết sách đổi mới nhằm vực dậy nền kinh tế xã hội đất nước

Thiếu nhiên liệu tác động trực tiếp tới các dịch vụ thiết yếu do Nhà nước vận hành, trong đó có y tế, giao thông công cộng và giáo dục. Theo ngoại lệ của Bộ Thương mại Mỹ, một lượng hạn chế xăng và dầu diesel đã được đưa tới các nhà hàng, cửa hàng bán lẻ và taxi tư nhân, đánh dấu các lô nhiên liệu đáng kể đầu tiên từ Mỹ tới Cuba kể từ sau năm 1959.

Theo Reuters, hiện chưa xác định được doanh nghiệp Mỹ nào tham gia vận chuyển nhiên liệu tới Cuba; đồng thời chưa có dấu hiệu cho thấy các tập đoàn kinh doanh dầu mỏ lớn tham gia hoạt động này.

Một phần nhiên liệu sau đó được bán lại trên thị trường không chính thức, giúp một số người dân và cơ sở kinh doanh có khả năng chi trả duy trì phương tiện, máy phát điện và máy bơm nước trong lúc giao thông công cộng, điện lưới và cấp nước gặp khó khăn.

Dù giảm bớt khó khăn trước mắt, cơ chế cung ứng mới cũng làm gia tăng khoảng cách tiếp cận giữa các nhóm dân cư. Tại thủ đô La Havana, bà Amarilis Sanchez, 53 tuổi, phải chờ nhiều giờ tại trạm xe buýt do phương tiện công cộng không còn bảo đảm lịch trình. Trong khi đó, các dịch vụ taxi tư nhân đưa ra mức giá cao hơn rất nhiều so với vé xe buýt, do chi phí xăng dầu trên thị trường không chính thức tăng mạnh. Trường hợp của bà Sanchez cho thấy tác động trực tiếp của khủng hoảng nhiên liệu đối với đời sống người dân có thu nhập thấp.

Với những người không có nguồn thu ổn định, lựa chọn đi lại bằng phương tiện tư nhân gần như đã vượt quá khả năng chi trả, khiến nhiều người phải kéo dài thời gian chờ đợi hoặc thay đổi kế hoạch sinh hoạt.

Theo Reuters, khoảng 900.000 thùng nhiên liệu Mỹ được nhập khẩu từ tháng 2 đến tháng 5. Dù chỉ tương đương nhu cầu sử dụng trong khoảng chín ngày của Cuba, lượng nhiên liệu này đã tác động đáng kể tới hoạt động phân phối, bán buôn và sử dụng nhiên liệu trong khu vực tư nhân.

Khi lưới điện quốc gia gặp sự cố vào một tối Chủ nhật trong tháng này, nhiều khu vực ở La Havana chìm trong bóng tối. Tuy nhiên, một số nhà hàng và cửa hàng vẫn duy trì hoạt động nhờ máy phát điện sử dụng nhiên liệu nhập khẩu, cho thấy vai trò ngày càng rõ của nguồn cung ngoài hệ thống phân phối truyền thống.

Tại một cửa hàng tiện lợi ở trung tâm La Havana, bên cạnh các mặt hàng tiêu dùng thông thường, nhiên liệu cũng được cất giữ để bán lẻ với giá khoảng 5 USD/lít, tương đương 19 USD/gallon, phản ánh sự mở rộng của kênh mua bán không chính thức trong đời sống đô thị.

Ở một số khu dân cư, việc rao bán xăng qua mạng xã hội và tích trữ nhiên liệu trong căn hộ nhỏ cũng được ghi nhận, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ và ảnh hưởng sức khỏe. Các nhóm trao đổi, mua bán nhiên liệu trên nền tảng nhắn tin trực tuyến vì vậy xuất hiện ngày càng nhiều.

Giá xăng trên thị trường không chính thức từng tăng lên khoảng 10 USD/lít, tương đương 38 USD/gallon, vào mùa Xuân năm nay, trước khi hạ nhiệt phần nào khi nguồn nhập khẩu tăng.

Để hạn chế nguy cơ đình trệ kinh tế, Chính phủ Cuba hồi tháng 2 đã lần đầu cho phép doanh nghiệp tư nhân nhập khẩu nhiên liệu phục vụ nhu cầu riêng. Đến tháng 6, Quốc hội Cuba thông qua gói cải cách nhằm mở rộng lĩnh vực năng lượng cho nhà đầu tư tư nhân và nước ngoài. Cuối tháng 7, gần 200 doanh nghiệp Cuba đã được cấp phép phân phối nhiên liệu bán buôn cho khu vực tư nhân.

Một số hoạt động quảng bá của các doanh nghiệp phân phối nhiên liệu tư nhân trên mạng xã hội cũng cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận thị trường, trong đó hình ảnh kho chứa dầu diesel công nghiệp được sử dụng để giới thiệu dịch vụ cung ứng nhiên liệu.

Đại diện Công ty A Granel cho biết doanh nghiệp này chỉ bán nhiên liệu cho các đơn vị tư nhân đã đăng ký, với mức giá khoảng 2,50 USD/lít đối với thùng 940 lít. Đáng chú ý, Cuba đã phê duyệt dự án đầu tư nước ngoài đầu tiên chuyên về nhập khẩu và kinh doanh nhiên liệu tại quốc đảo này, theo thông tin được Thủ tướng Manuel Marrero Cruz công bố cuối tháng 7. Danh tính doanh nghiệp liên quan chưa được nêu cụ thể.

Theo quy định hiện hành của Cuba, việc bán lại nhiên liệu nhập khẩu chỉ được thực hiện khi có sự cho phép rõ ràng. Dù các cải cách cho thấy khả năng doanh nghiệp tư nhân có thể tham gia vận hành một số trạm xăng nhà nước trong thời gian tới, đến nay Cuba chưa phê duyệt hoạt động bán lẻ nhiên liệu tư nhân.

Theo ông Oniel Diaz, người sáng lập Công ty tư vấn Auge tại Havana, một số trạm xăng do Nhà nước vận hành hiện lưu trữ nhiên liệu nhập khẩu từ Mỹ, nhưng chỉ phân phối cho các phương tiện đăng ký thuộc những doanh nghiệp tư nhân cụ thể.

Chính quyền Cuba chưa phản hồi đề nghị bình luận của Reuters. Trước đó, ngày 29/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel lên án chính sách bao vây, cấm vận của Washington đối với Cuba; đồng thời khẳng định các cải cách kinh tế không nhằm đáp ứng yêu cầu của Mỹ và bác bỏ khả năng tư nhân hóa ồ ạt tài sản quốc gia.

Trả lời Reuters, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết Washington ghi nhận nhu cầu nhân đạo đáng kể của người dân Cuba, đồng thời đưa ra cáo buộc đối với giới chức Cuba về năng lực quản lý và sử dụng nguồn lực, song không cung cấp bằng chứng kèm theo.

Phía Mỹ cho rằng doanh nghiệp tư nhân, tổ chức phi chính phủ và các phái đoàn ngoại giao có thể nhập khẩu nhiên liệu, chủ yếu từ Mỹ. Tuy nhiên, các câu hỏi liên quan tác động của chính sách Mỹ đối với thị trường không chính thức và mặt bằng giá cao tại Cuba chưa được trả lời cụ thể.

Với mức lương trung bình trong khu vực nhà nước chỉ khoảng 10 USD/tháng, tương đương 6.700 peso, nhiên liệu nhập khẩu vẫn nằm ngoài khả năng chi trả của phần lớn trong số khoảng 9 triệu người dân Cuba.

Việc bán nhiên liệu công khai trên thị trường không chính thức vi phạm luật pháp Cuba và tiềm ẩn rủi ro theo quy định xuất khẩu của Mỹ, vốn yêu cầu nhiên liệu chỉ phục vụ khu vực tư nhân, không chuyển tới cơ quan nhà nước Cuba. Theo ông Jorge Piñon, chuyên gia năng lượng Cuba tại Đại học Texas ở Austin, cơ chế này có thể tạo kênh cung ứng cần thiết, nhưng còn thiếu giám sát hiệu quả.

Reuters chưa xác định được lượng nhiên liệu Mỹ chảy vào thị trường không chính thức, đồng thời chưa tìm thấy bằng chứng cho thấy nguồn nhiên liệu này được chuyển tới các quan chức Cuba hoặc các thực thể nhà nước đang chịu trừng phạt.

Theo ông Oniel Diaz, trong những tháng gần đây, một số nước khác, trong đó có Mexico và Panama, cũng xuất khẩu lượng nhỏ nhiên liệu cho khu vực tư nhân Cuba. Hiện nay, nhiên liệu Mỹ dành cho người mua tư nhân tại Cuba vẫn phải đi qua hệ thống cảng và bể chứa thuộc sở hữu nhà nước, do các thực thể đang chịu trừng phạt của Mỹ kiểm soát.

Các doanh nghiệp tư nhân Cuba ký thỏa thuận dịch vụ với các thực thể này để sử dụng hạ tầng nhà nước, với mức thanh toán khoảng 11 xu Mỹ/lít, theo ông Diaz. Reuters chưa tìm thấy bằng chứng cho thấy nhiên liệu bị chuyển hướng. Tuy nhiên, theo ông Jeremy Paner, cựu điều tra viên Bộ Tài chính Mỹ, các doanh nghiệp lớn của Mỹ vẫn thận trọng do tính phức tạp của hệ thống trừng phạt.

Chính quyền Cuba cho biết sẽ tiếp tục nới lỏng các hạn chế và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho đầu tư tư nhân, song phạm vi và tốc độ triển khai các cải cách vẫn chưa rõ ràng.

Theo bà Mayra Espina, nhà xã hội học Cuba chuyên nghiên cứu về nghèo đói, nguồn cung nhiên liệu hạn chế và có giá cao từ Mỹ không thể bù đắp lượng nhiên liệu bị ảnh hưởng bởi các biện pháp cấm vận đối với Cuba.

Nguồn cung này giúp Cuba giảm nguy cơ tê liệt trong ngắn hạn. Tuy nhiên, với phần lớn người dân phụ thuộc vào dịch vụ công, khả năng tiếp cận nhiên liệu không đồng đều có thể làm gia tăng bất bình đẳng xã hội.

Tin bài khác
Ấn Độ điều tra chống bán phá giá nhôm định hình, doanh nghiệp Việt cần khẩn trương ứng phó

Ấn Độ điều tra chống bán phá giá nhôm định hình, doanh nghiệp Việt cần khẩn trương ứng phó

Ấn Độ chính thức khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với nhiều sản phẩm nhôm định hình đùn và kết cấu nhôm nhập khẩu từ Việt Nam cùng 3 quốc gia khác. Trước nguy cơ phát sinh các biện pháp phòng vệ thương mại, doanh nghiệp xuất khẩu cần nhanh chóng rà soát sản phẩm, chuẩn bị dữ liệu và tuân thủ nghiêm các thời hạn điều tra.
EU áp thuế 16% với thép cán nguội Việt Nam từ ngày 17/11

EU áp thuế 16% với thép cán nguội Việt Nam từ ngày 17/11

Quyết định áp thuế chống bán phá giá chính thức của Ủy ban châu Âu (EC) đối với một số sản phẩm thép cán nguội nhập khẩu từ Việt Nam có hiệu lực từ ngày 17/11/2026, đặt thêm thách thức đối với doanh nghiệp xuất khẩu trong việc duy trì sức cạnh tranh tại thị trường EU.
Vĩnh Long kết nối chuỗi giá trị dừa toàn cầu tại CocoNext 2026

Vĩnh Long kết nối chuỗi giá trị dừa toàn cầu tại CocoNext 2026

Vĩnh Long có hơn 121.000 ha dừa, chiếm khoảng 60% diện tích cả nước. Hội thảo quốc tế ngành Dừa – CocoNext 2026 dự kiến diễn ra ngày 12–13/12, quy tụ hơn 500 đại biểu để kết nối doanh nghiệp, nhà đầu tư và đối tác quốc tế, thúc đẩy chế biến sâu và mở rộng thị trường.
IEA cảnh báo thị trường dầu mỏ toàn cầu bước vào chu kỳ dư cung

IEA cảnh báo thị trường dầu mỏ toàn cầu bước vào chu kỳ dư cung

Nguồn cung dầu mỏ thế giới đang phục hồi nhanh hơn nhu cầu tiêu thụ, đưa thị trường dầu mỏ trở lại trạng thái dư cung ngay trong quý IV/2026. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), lượng dầu cung ứng có thể vượt nhu cầu 1,7 triệu thùng/ngày, trong khi triển vọng năm 2027 tiếp tục ghi nhận mức thặng dư lớn.
Indonesia, Thái Lan thúc đẩy cơ chế dự trữ xăng dầu chung ASEAN

Indonesia, Thái Lan thúc đẩy cơ chế dự trữ xăng dầu chung ASEAN

Indonesia, Thái Lan và Philippines đang xúc tiến thiết lập cơ chế chia sẻ dự trữ xăng dầu, dự kiến triển khai từ năm 2027. Sáng kiến hướng tới tăng khả năng ứng phó với gián đoạn nguồn cung năng lượng, đồng thời từng bước củng cố an ninh năng lượng khu vực.
Mercedes-Benz dừng đầu tư mới tại Đức, tính đến khả năng đóng cửa nhà máy để cắt giảm chi phí

Mercedes-Benz dừng đầu tư mới tại Đức, tính đến khả năng đóng cửa nhà máy để cắt giảm chi phí

Mercedes-Benz quyết định tạm dừng toàn bộ các khoản đầu tư mới tại Đức sau khi không đạt được thỏa thuận với đại diện người lao động về việc tăng thời gian làm việc. Trong bối cảnh doanh số tại Trung Quốc suy giảm và sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ các hãng xe điện châu Á, nhà sản xuất ô tô hạng sang của Đức thậm chí đang cân nhắc phương án đóng cửa nhà máy để tái cơ cấu hoạt động.
EU - Anh xem xét hoãn thuế 10% đối với ô tô điện

EU - Anh xem xét hoãn thuế 10% đối với ô tô điện

EU và Anh đang xem xét lùi thời hạn siết quy tắc xuất xứ để giảm áp lực thuế 10% đối với ô tô điện. Các phương án chưa được chốt, trong khi ngành ô tô và ngành hóa chất EU có quan điểm khác nhau về việc trì hoãn.
Khẩn trương gỡ vướng cửa khẩu cho hàng phục vụ dự án Việt Nam tại Lào

Khẩn trương gỡ vướng cửa khẩu cho hàng phục vụ dự án Việt Nam tại Lào

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị quyết tháo gỡ vướng mắc cửa khẩu cho hàng hóa phục vụ dự án của nhà đầu tư Việt Nam tại Lào. Cơ chế phải tạo thuận lợi cho vận chuyển, đồng thời xác định rõ đối tượng, danh mục và khối lượng hàng hóa.
VIFTA mở lối vào thị trường Israel, doanh nghiệp Việt cần vượt rào cản kỹ thuật

VIFTA mở lối vào thị trường Israel, doanh nghiệp Việt cần vượt rào cản kỹ thuật

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Israel (VIFTA) tạo thêm dư địa để hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường Israel với nhiều ưu đãi thuế quan. Tuy nhiên, để chuyển lợi thế từ hiệp định thành đơn hàng và thị phần bền vững, doanh nghiệp cần đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe, chủ động kiểm soát rủi ro logistics và xây dựng chiến lược tiếp cận dài hạn.
Tesla dự kiến giảm sản xuất Cybertruck, ưu tiên Cybercab

Tesla dự kiến giảm sản xuất Cybertruck, ưu tiên Cybercab

Kế hoạch giảm dần sản xuất Cybertruck tại Texas từ khoảng giữa năm 2027 nhằm tăng sản lượng Cybercab cho thấy Tesla đang thay đổi ưu tiên sản phẩm. Tuy nhiên, tương lai của mẫu bán tải vẫn để ngỏ khi chưa rõ hãng sẽ chuyển địa điểm sản xuất hay dừng sản xuất hoàn toàn.
Thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam tại Hoa Kỳ: Doanh nghiệp chịu mức cao nhất 25,76%

Thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam tại Hoa Kỳ: Doanh nghiệp chịu mức cao nhất 25,76%

Kết luận cuối cùng của Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) về rà soát hành chính lần thứ 20 (POR20) thuế chống bán phá giá đối với tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam giữ mức thuế suất toàn quốc 25,76%. Trong khi đó, thuế áp dụng cho các doanh nghiệp bị đơn bắt buộc và nhóm được hưởng thuế suất riêng rẽ có điều chỉnh nhẹ so với kết luận sơ bộ.
Châu Âu áp phí xử lý 2 euro mỗi kiện hàng nhập khẩu từ ngày 1/11

Châu Âu áp phí xử lý 2 euro mỗi kiện hàng nhập khẩu từ ngày 1/11

Từ ngày 1/11/2026, mọi kiện hàng nhập khẩu vào Liên minh châu Âu (EU) phải chịu thêm khoản phí xử lý 2 euro, không phân biệt giá trị hàng hóa. Quy định mới làm tăng chi phí đưa hàng vào thị trường này, đồng thời cho thấy quyết tâm của EU trong việc kiểm soát hàng giá rẻ và hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới.
AI tạo cú hích cho cuộc đua phát triển điện hạt nhân toàn cầu

AI tạo cú hích cho cuộc đua phát triển điện hạt nhân toàn cầu

Nhu cầu điện năng khổng lồ từ làn sóng phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), cùng áp lực bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải, đang đưa điện hạt nhân trở lại vị trí ưu tiên trong chiến lược năng lượng của nhiều quốc gia. Số lò phản ứng đang được xây dựng trên toàn cầu đã lên mức cao nhất trong khoảng 40 năm, mở ra làn sóng đầu tư mới vào lĩnh vực này.
Khánh Hòa phát triển chuỗi dịch vụ Halal, tổng kinh phí 200 tỷ đồng để mở rộng thị trường quốc tế

Khánh Hòa phát triển chuỗi dịch vụ Halal, tổng kinh phí 200 tỷ đồng để mở rộng thị trường quốc tế

Khánh Hòa triển khai các giải pháp để đưa sản phẩm và dịch vụ địa phương thâm nhập thị trường Halal, hướng tới việc xây dựng và hoàn thiện hệ sinh thái dịch vụ khép kín; mở ra cánh cửa đón dòng khách chi tiêu cao từ các quốc gia Hồi giáo, giúp du lịch và kinh tế địa phương ghi dấu ấn trên bản đồ quốc tế.
Cảnh báo 8 sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn bị thu hồi tại nước ngoài

Cảnh báo 8 sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn bị thu hồi tại nước ngoài

Từ thiết bị điện, đồ gia dụng đến mỹ phẩm và đồ chơi trẻ em, 8 sản phẩm bị cảnh báo hoặc thu hồi tại nhiều thị trường nước ngoài trong tháng 10/2026 do tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, nhiễm hóa chất độc hại và gây tổn hại sức khỏe. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến cáo người tiêu dùng chủ động kiểm tra thông tin, tránh mua và sử dụng các sản phẩm thuộc diện cảnh báo.
bao-hiem-that-nghiep