 |
| Mô hình trồng thử nghiệm giống cà phê chè Stamaya, xã Chiềng Mai. |
Sơn La hiện có trên 33.600 ha cà phê, trong đó gần 20.000 ha đang cho thu hoạch, sản lượng đạt hơn 37.700 tấn cà phê nhân mỗi năm. Trước yêu cầu nâng cao giá trị sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường, tỉnh đang thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ xuyên suốt chuỗi sản xuất.
Từ khâu giống, ngành khoa học và công nghệ Sơn La tập trung nghiên cứu, tuyển chọn những giống cà phê có năng suất, chất lượng cao, thích ứng với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương. Đồng thời, các quy trình canh tác theo hướng bền vững, hữu cơ, ứng dụng công nghệ sinh học trong bảo quản, sơ chế và chế biến được đẩy mạnh, qua đó nâng chất lượng và giá trị hạt cà phê.
Một trong những kết quả đáng chú ý là Đề tài “Nghiên cứu tuyển chọn một số giống cà phê chè có năng suất, chất lượng cao phù hợp với điều kiện tự nhiên tỉnh Sơn La”, do Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển nông lâm nghiệp Tây Bắc thực hiện giai đoạn 2021-2024.
 |
| Cà phê trồng thử nghiệm tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển nông lâm nghiệp Tây Bắc. |
Qua nghiên cứu, hai giống lai TN7, TN9 cho năng suất bình quân 2,76-2,95 tấn nhân/ha. Hai giống nhập nội Stamaya và H1 có khả năng thích ứng tốt với điều kiện Sơn La, năng suất đạt 1,90-2,31 tấn nhân/ha, chất lượng hạt cao hơn giống Catimor.
Đề tài đã xây dựng hai mô hình trồng giống Stamaya và H1, mỗi mô hình 1 ha tại xã Chiềng Mai và phường Chiềng Cơi. Kết quả bước đầu cho thấy hai giống mới sinh trưởng tốt, năng suất quả tươi đạt 12-15 tấn/ha, lợi nhuận sau chi phí khoảng 100-145 triệu đồng/ha.
Không chỉ dừng ở nghiên cứu giống, Sơn La đang từng bước số hóa chuỗi giá trị cà phê. Nhiều vùng sản xuất áp dụng VietGAP, hướng hữu cơ; kiểm soát từ chăm sóc, sử dụng vật tư, thu hoạch đến sơ chế, đồng thời tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.
Tại xã Mường Chanh, một vùng cà phê lớn của tỉnh, diện tích hiện đạt hơn 2.837 ha. Trên 50% số hộ trồng cà phê tham gia các chương trình phát triển bền vững, liên kết với hợp tác xã và doanh nghiệp.
 |
| Người dân xã Mường Chanh chăm sóc cà phê. |
Ông Nguyễn Biên Cương, Chủ tịch UBND xã Mường Chanh, cho biết: Việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật trong chăm sóc, tưới nước, bón phân và phòng trừ sâu bệnh đang giúp năng suất cà phê trên địa bàn được cải thiện. Năng suất bình quân hiện đạt khoảng 12 tấn quả tươi/ha, những diện tích được chăm sóc tốt có thể đạt 15-18 tấn/ha.
Từ thực tiễn Mường Chanh có thể thấy, khoa học công nghệ đang ngày càng tham gia sâu vào quá trình sản xuất cà phê, không chỉ ở khâu giống và canh tác mà còn mở rộng sang quản lý dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường.
Việc đưa khoa học công nghệ vào từng khâu của chuỗi sản xuất đang tạo nền tảng để Sơn La chuyển từ phát triển cà phê theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng, giá trị và khả năng đáp ứng thị trường.
