Tình trạng in lậu, in giả và lợi dụng hoạt động in để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật thời gian gần đây diễn biến phức tạp hơn, với thủ đoạn ngày càng tinh vi và khó kiểm soát. Trong bối cảnh đó, ngày 6/4, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 759/QĐ-BVHTTDL về Quy chế tổ chức và hoạt động của Đoàn liên ngành phòng, chống in lậu Trung ương.
 |
| Ông Đinh Tiến Dũng - Phó Cục trưởng Cục Xuất bản, in và phát hành. |
So với quy định trước đây, Quy chế mới không chỉ mang tính kế thừa mà còn cho thấy sự thay đổi rõ về tư duy quản lý, cách phối hợp và phương thức tổ chức thực hiện. Kỳ vọng đặt ra là tạo chuyển biến mạnh hơn trong công tác ngăn chặn vi phạm trong lĩnh vực in và phát hành.
Điểm mới đáng chú ý là phạm vi điều chỉnh đã được mở rộng. Nếu trước đây trọng tâm chủ yếu là in lậu xuất bản phẩm, thì nay quy chế bao quát rộng hơn các hành vi vi phạm trong lĩnh vực in, bao gồm cả việc lợi dụng hoạt động in để sản xuất hàng giả, hàng nhái.
Sự thay đổi này cho thấy cách tiếp cận không còn dừng ở xử lý từng vụ việc riêng lẻ mà chuyển sang kiểm soát toàn diện chuỗi hoạt động. Việc quản lý xuyên suốt từ chế bản, in ấn, gia công sau in đến phát hành được kỳ vọng sẽ giúp chặn vi phạm từ sớm, thay vì chỉ xử lý khi hậu quả đã xảy ra.
Quy chế năm 2026 cũng làm rõ hơn vai trò của Đoàn liên ngành Trung ương như đầu mối điều phối thống nhất công tác phòng, chống in lậu trên phạm vi cả nước. Ngoài nhiệm vụ kiểm tra, xử lý, Đoàn còn được giao xây dựng kế hoạch, hướng dẫn nghiệp vụ và kết nối hoạt động giữa các cơ quan liên quan.
Cách thiết kế này hướng đến khắc phục tình trạng lực lượng phân tán, triển khai thiếu đồng bộ như trước. Khi có cơ chế điều hành thống nhất, hoạt động kiểm tra có thể được tổ chức bài bản hơn, tránh chồng chéo và tăng hiệu quả thực thi.
Một điểm đáng lưu ý khác là các nguyên tắc hoạt động được siết chặt theo hướng minh bạch hơn. Quy chế quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn của từng thành viên, đồng thời nhấn mạnh việc nghiêm cấm lợi dụng danh nghĩa Đoàn liên ngành để gây phiền hà, sách nhiễu.
Đây là chi tiết quan trọng, bởi kiểm soát quyền lực trong hoạt động kiểm tra liên ngành không chỉ giúp phòng ngừa tiêu cực mà còn góp phần củng cố niềm tin của doanh nghiệp và xã hội đối với lực lượng thực thi.
 |
| Hiểu một cách đơn giản thì in ấn là quá trình tạo ra chữ và tranh ảnh trên các chất liệu như vải, in bìa cứng, giấy, nilon… bằng loại mực in uv chuyên dụng. Đây là một trong những phần quan trọng trong ngành xuất bản. |
Bên cạnh đó, Quy chế mới tiếp tục duy trì mô hình liên ngành nhưng có thêm điều chỉnh để tăng tính chuyên nghiệp trong vận hành. Việc thành lập Tổ Thường trực làm đầu mối tham mưu, điều phối giúp hoạt động của Đoàn được duy trì liên tục, hạn chế gián đoạn. Cơ chế kiện toàn nhân sự linh hoạt hơn cũng cho phép bổ sung, điều chỉnh thành viên theo yêu cầu thực tế.
Không chỉ dừng ở kiểm tra và xử lý vi phạm, hệ thống nhiệm vụ của Đoàn liên ngành lần này được mở rộng theo hướng toàn diện hơn. Đoàn còn tham gia tham mưu chính sách, xây dựng kế hoạch, hướng dẫn nghiệp vụ, tổ chức đào tạo và tổng kết thực tiễn.
Việc mở rộng chức năng cho thấy Đoàn liên ngành không còn chỉ là lực lượng xử lý vụ việc, mà được đặt vào vai trò điều phối và dẫn dắt toàn bộ hệ thống phòng, chống in lậu. Đây là thay đổi cần thiết trong bối cảnh vi phạm ngày càng đa dạng, phức tạp và có xu hướng len sâu vào nhiều khâu của hoạt động in.
Một hạn chế từng tồn tại là sự kết nối chưa chặt giữa Trung ương và địa phương. Quy chế mới đã bổ sung cơ chế phối hợp rõ ràng hơn giữa Đoàn liên ngành Trung ương và các đội liên ngành cấp tỉnh, từ hướng dẫn nghiệp vụ, phối hợp kiểm tra liên tỉnh đến chế độ báo cáo hai chiều.
Khi thông tin được trao đổi kịp thời và kinh nghiệm được chia sẻ thường xuyên, việc triển khai nhiệm vụ trên phạm vi cả nước sẽ có độ thống nhất cao hơn. Đây là nền tảng quan trọng để nâng chất lượng thực thi, nhất là với các vụ việc có tính liên vùng.
Quy chế năm 2026 cũng chú trọng hoàn thiện điều kiện bảo đảm cho hoạt động thực thi. Các quy định về chế độ làm việc, thông tin và báo cáo được cụ thể hóa. Đáng chú ý, việc thiết lập đường dây nóng tiếp nhận thông tin về in lậu mở thêm kênh phản ánh từ người dân và doanh nghiệp.
Kênh tiếp nhận này không chỉ hỗ trợ phát hiện vi phạm sớm hơn mà còn tăng sự tham gia của xã hội vào công tác giám sát. Trong bối cảnh hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, đây là công cụ cần thiết để cơ quan quản lý mở rộng khả năng nắm bắt thực tiễn.
Có thể thấy, Quy chế mới không đơn thuần là điều chỉnh về tổ chức mà còn thể hiện rõ định hướng siết kỷ luật, tăng phối hợp liên ngành và nâng hiệu lực thực thi pháp luật. Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ góp phần lập lại trật tự trong hoạt động in, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể liên quan.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, sức ép quản lý với lĩnh vực in chắc chắn sẽ lớn hơn. Vì vậy, việc đổi mới phương thức quản lý, tăng khả năng phát hiện sớm và nâng hiệu quả phối hợp là yêu cầu không thể chậm trễ nếu muốn ngăn chặn, đẩy lùi in lậu một cách thực chất.
