Sai 1 li, đi 1 dặm và những bài học nhãn tiền phòng, chống dịch

Trong khi ngày càng nhiều người từ các tỉnh, thành phía Nam tiếp tục di chuyển về địa phương, có một số trường hợp không thực hiện nghiêm túc việc tự cách ly và cách ly y tế tại nhà, cơ sở không giám sát được, về đến quê nhà là tỏa đi các nơi gặp gỡ bạn bè, người thân..., tiềm ẩn nguy cơ rất cao làm lây lan dịch bệnh ra cộng đồng. Tình trạng này nếu không được khắc phục triệt để, hậu họa sẽ khôn lường.

Tại thành phố Hà Nội, sau nhiều ngày không ghi nhận ca mắc Covid-19 trong cộng đồng, tối 22/10 đã phát hiện thêm 2 ca mắc mới. Thống kê cho thấy, từ ngày 11- 22/10, toàn thành phố phát hiện 36 bệnh nhân mắc Covid-19, trong số này, có 23 người đã tiêm đủ 2 mũi vắc xin phòng Covid-19, 8 người đã tiêm 1 mũi.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (CDC) Hà Nội, tình hình dịch trên địa bàn Thủ đô vẫn diễn biến phức tạp sau khi thí điểm mở đường bay nội địa thường lệ đi và đến Hà Nội, mở lại giao thông đường sắt và thông thương đường bộ, đường thủy với các tỉnh.

Trong 7 ngày qua, mỗi ngày, thành phố ghi nhận trung bình 4 trường hợp dương tính với Covid-19 trở về từ các tỉnh, thành có dịch. Ngày cao điểm nhất là 10 trường hợp, nguy cơ lây lan ra cộng đồng rất lớn do đã xuất hiện các ca bệnh lây nhiễm thứ phát từ các ca bệnh trên. Không chỉ vậy, một số người dân khi đi từ các tỉnh, thành có dịch về địa bàn không tuân thủ việc khai báo y tế hoặc khai báo y tế không kịp thời.

Tại Vĩnh Phúc, sau 80 ngày không có ca mắc mới trong cộng đồng và được ghi nhận là "vùng xanh" bền vững, ngày 20/10, trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện trở lại bệnh nhân Covid-19 tại xã Lãng Công, huyện Sông Lô. Đến sáng 26/10, Lãng Công đã phải tiến hành phong tỏa toàn bộ xã để tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch, bởi số ca mắc mới đã tăng lên 6 trường hợp.

Đáng lo ngại hơn cả là trong số nhiều công dân Vĩnh Phúc trở về quê từ các vùng dịch, có không ít người chủ quan đến mức tự cho rằng đã tiêm đủ 2 mũi vắc xin và xét nghiệm mới nhất cho kết quả âm tính với Covid-19 là không có khả năng làm lây lan dịch bệnh cho cộng đồng.

Thực tế cho thấy, đã từng có trường hợp xét nghiệm 11 lần đều cho kết quả âm tính, nhưng vẫn trở thành bệnh nhân Covid-19 sau lần xét nghiệm thứ 12. Nhiều trường hợp khác do thời gian ủ bệnh lâu hơn bình thường, nên lúc xét nghiệm thì âm tính, nhưng thực ra đang là bệnh nhân Covid-19 và đây là 1 trong những nguồn lây nhiễm nguy hiểm bậc nhất cho cộng đồng.

Riêng với những người đã tiêm đủ 2 mũi vắc xin, nhiều nghiên cứu y tế đã chỉ ra rằng, những trường hợp này nhiều khi còn có nồng độ vi rút cao hơn bình thường. Họ chỉ có khả năng đề kháng với dịch bệnh tốt hơn người chưa tiêm chứ không có khả năng miễn nhiễm với dịch như nhiều người lầm tưởng. Chính vì lý do này, những người đã tiêm đủ 2 mũi vắc xin thường rất dễ làm lây lan dịch bệnh cho người khác bởi tâm lý chủ quan, coi thường dịch bệnh.

Điển hình như trường hợp mới đây của anh T - công dân Vĩnh Phúc trở về từ Thành phố Hồ Chí Minh. Ngày 23/10, Trạm Y tế phường Đồng Tâm, thành phố Vĩnh Yên có tiếp nhận khai báo y tế của anh T về địa phương từ quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh. Lúc 15 giờ 10 phút, ngay sau khi về đến Sân bay Nội Bài, anh T bắt taxi vào nội thành Hà Nội. Sau đó, lấy xe ô tô cá nhân tự lái về nhà ở phường Đồng Tâm, thành phố Vĩnh Yên.

Sau khi khai báo y tế, anh T. được nhân viên y tế của Trạm Y tế phường Đồng Tâm hướng dẫn về nhà riêng thực hiện 5K và tự cách ly theo dõi sức khỏe tại nhà trong khi chờ quyết định cách ly của Ban Chỉ đạo.

Qua rà soát kiểm tra cấp độ vùng dịch các địa phương theo Nghị Quyết số 128 của Chính phủ và Quyết định số 4800 của Bộ Y tế (cập nhật đến 17 giờ ngày 22/10/2021; căn cứ Quyết định số 2875 của UBND tỉnh về việc quy định tạm thời một số biện pháp phòng, chống dịch để “Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả hiệu quả dịch Covid-19 trên địa bàn tỉnh Vĩnh phúc”, cơ quan y tế đã tham mưu thành phố Vĩnh Yên ra quyết định cách ly đối với anh T. theo quy định.

Đến 10 giờ 24/10/2021, Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 phường Đồng Tâm, tổ phòng, chống Covid cộng đồng và các lực lượng chức năng của thành phố Vĩnh Yên đến nhà tuyên truyền vận động thực thi quyết định đi cách ly tập trung, nhưng anh T. không hợp tác, không đồng ý thực hiện cách ly tập trung. Khi xe chuyên chở cách ly của Trung tâm Y tế thành phố đến đón, anh T. cũng không có mặt tại nhà.

Sau khi cơ quan chức năng yêu cầu người nhà gọi điện thoại, khoảng 30 phút sau anh T. trở về, nhưng vẫn kiên quyết không chấp hành quyết định cách ly tập trung. Tổ công tác của phường phải mất nhiều thời gian vận động, thuyết phục, anh T. mới chấp hành quyết định cách ly tập trung, nhưng lại ra điều kiện được đi đến điểm cách ly bằng xe riêng, không đi xe chuyên dụng. Trước sự cương quyết của tổ công tác, anh T. đã phải thực hiện quyết định đi cách ly tập trung vào lúc 11 giờ 10 phút cùng ngày.

Tìm hiểu kỹ được biết, nguyên nhân bắt nguồn từ việc anh T. không nắm rõ các quy định về công tác phòng, chống dịch của tỉnh. Cụ thể là không nắm được Quyết định 2875 và Quyết định 2876 ngày 15/10/2021 của UBND tỉnh vì hiểu nhầm Quyết định UBND thành phố áp dụng trước đó là Quyết định 2874 (Quyết định 2874 của UBND thành phố về kiện toàn Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 thành phố).

Đặc biệt, quá trình trao đổi và làm việc với cơ quan chức năng, cá nhân anh T. chưa chấp hành nghiêm hướng dẫn thực hiện 5K và cách ly tại nhà cũng như chưa tự giác, gương mẫu trong chấp hành phòng, chống dịch.

Cụ thể là tự ý ra khỏi nơi cư trú (đi ăn uống cùng một số người bạn trong tối 23/10 và sáng 24/10 trong thời gian đang tự cách ly tại nhà theo quy định trước khi nhận quyết định đi cách ly tập trung). Tiếp đó, anh T. chưa tự giác, chủ động hợp tác trong việc thực hiện quyết định đi cách ly tập trung của thành phố.

Qua sự việc này có thể thấy, chỉ vì thiếu hiểu biết, chưa có ý thực tự giác trong công tác phòng, chống dịch, chỉ một mình anh T. đã khiến nhiều đơn vị, tập thể, cá nhân mất thời gian, công sức trong việc hướng dẫn thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch theo quy định.

Nguy hiểm hơn nữa, nếu anh T. mang mầm bệnh trong người thì hành vi không thực hiện đúng quy định phòng, chống dịch bệnh có thể làm lây lan dịch bệnh ra cộng đồng, từ đó gây ra những hậu quả khôn lường cho xã hội.

Thiết nghĩ, nếu ai cũng như anh T. thì công cuộc phòng, chống dịch Covid-19 hẳn đã khó khăn sẽ càng gian nan gấp bội. Ngược lại, nếu không ai có tư duy và hành động như anh T., chắc chắn cuộc chiến này chúng ta sẽ sớm giành phần thắng.

Thủy Tiên