Trước hết cần xem xét điều kiện và hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần cho người lao động. Căn cứ theo quy định tại Điều 60 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014, đối tượng hưởng bảo hiểm xã hội một lần bao gồm: Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo quy định tại khoản 3 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện; Ra nước ngoài để định cư;
Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;
Trường hợp người lao động quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 2 của Luật này khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.
Như vậy, sau thời điểm 1 năm kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, nếu người lao động không tham gia bảo hiểm xã hội, có hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần thì sẽ được nhận bảo hiểm xã hội 1 lần.
Về chế độ bảo hiểm thất nghiệp, căn cứ quy định tại điều 30 Luật việc làm năm 2013 thì điều kiện để hưởng trợ cấp thất nghiệp bao gồm: Trong thời hạn 03 tháng, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, người lao động nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm do cơ quan quản lý nhà nước về việc làm thành lập. 
Trong thời hạn 20 ngày, kể từ ngày trung tâm dịch vụ việc làm tiếp nhận đủ hồ sơ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp; trường hợp không đủ điều kiện để hưởng chế độ trợ cấp thất nghiệp thì phải trả lời bằng văn bản cho người lao động.
Tổ chức bảo hiểm xã hội thực hiện việc chi trả trợ cấp thất nghiệp cho người lao động trong thời hạn 05 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Như vậy, theo quy định của pháp luật trong thời hạn 03 tháng, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động người lao động phải nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm tại nơi mình cư trú để hưởng trợ cấp thất nghiệp. Tuy nhiên, trường hợp công ty chốt sổ và trả sổ bảo hiểm xã hội muộn dẫn đến bạn không thể làm hồ sơ trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động nên người lao động chỉ có thể làm hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần nếu đủ điều kiện, chứ trợ cấp thất nghiệp thì không được.
Cần lưu ý, số tháng chưa nhận trợ cấp thất nghiệp này sẽ tự động bảo lưu, chứ không phải mất đi hay làm thủ tục khác.
Đức Anh
