Văn bản quy định chi tiết việc lập, thẩm định, phê duyệt, công bố, tổ chức thực hiện, đánh giá và điều chỉnh các quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành trong lĩnh vực giao thông vận tải, bảo đảm phù hợp với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 37 luật có liên quan đến quy hoạch và Luật Đường sắt năm 2025.
 |
| Bộ Xây dựng vừa ban hành Văn bản hợp nhất số 56/VBHN-BXD hợp nhất Nghị định số 56/2019/NĐ-CP của Chính phủ với các nội dung được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 16/2026/NĐ-CP. |
Theo quy định, đối tượng áp dụng là các cơ quan, tổ chức và cá nhân tham gia quá trình lập, thẩm định, phê duyệt, công bố, tổ chức thực hiện và điều chỉnh các quy hoạch chuyên ngành giao thông vận tải. Bộ Xây dựng (trước đây là Bộ Giao thông vận tải theo quy định gốc) là cơ quan tổ chức lập quy hoạch, đồng thời giao các đơn vị chuyên môn trực thuộc thực hiện nhiệm vụ xây dựng quy hoạch theo từng lĩnh vực.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp tư vấn quy hoạch, văn bản tiếp tục quy định rõ các yêu cầu về năng lực chuyên môn. Trong đó, tổ chức tư vấn phải có đội ngũ chuyên gia đáp ứng điều kiện về kinh nghiệm thực tiễn, còn chủ nhiệm dự án phải từng chủ trì hoặc trực tiếp tham gia lập các quy hoạch cùng lĩnh vực theo tiêu chuẩn quy định. Đây được xem là cơ sở nhằm nâng cao chất lượng hồ sơ quy hoạch và bảo đảm tính khả thi khi triển khai.
Văn bản hợp nhất cũng quy định cụ thể quy trình lập quy hoạch, từ xây dựng nhiệm vụ, lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và các bên liên quan đến tổ chức thẩm định, phê duyệt và công bố quy hoạch. Việc lấy ý kiến được thực hiện công khai, minh bạch thông qua hồ sơ hoặc đăng tải trên cổng thông tin điện tử, tạo điều kiện để các địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan tham gia đóng góp, hoàn thiện phương án quy hoạch trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Một điểm đáng chú ý là quy trình thẩm định được quy định chặt chẽ hơn nhằm nâng cao chất lượng quy hoạch. Hội đồng thẩm định có thể mời chuyên gia phản biện độc lập, đồng thời chỉ xem xét thông qua quy hoạch khi đáp ứng đầy đủ điều kiện về thành phần tham dự và tỷ lệ biểu quyết theo quy định. Trường hợp hồ sơ cần chỉnh sửa, cơ quan lập quy hoạch phải hoàn thiện, giải trình trước khi được xem xét phê duyệt.
Đối với doanh nghiệp đầu tư hạ tầng và các nhà đầu tư, quy định mới cũng làm rõ các trường hợp được điều chỉnh quy hoạch. Theo đó, quy hoạch có thể được điều chỉnh khi có sự thay đổi về quy hoạch cấp trên, nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nguồn lực đầu tư, tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu, yêu cầu quốc phòng - an ninh hoặc khi xuất hiện các phương án mang lại hiệu quả cao hơn so với quy hoạch ban đầu. Đối với điều chỉnh cục bộ, văn bản quy định rõ các tiêu chí về quy mô, phạm vi và nguyên tắc không làm thay đổi mục tiêu, định hướng phát triển của quy hoạch đã được phê duyệt.
Ngoài ra, quy hoạch sẽ được rà soát định kỳ 5 năm hoặc khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền để kịp thời cập nhật những biến động về kinh tế - xã hội và nhu cầu phát triển hạ tầng. Nội dung rà soát không chỉ đánh giá mức độ hoàn thành các mục tiêu quy hoạch mà còn xem xét hiệu quả của các dự án ưu tiên đầu tư, tiến độ triển khai, khả năng huy động nguồn lực và những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Theo giới chuyên môn, việc hợp nhất các quy định về quy hoạch giao thông vận tải giúp hệ thống hóa các quy định pháp luật đang có hiệu lực, tạo thuận lợi cho cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp tư vấn và nhà đầu tư trong quá trình tra cứu, áp dụng. Đồng thời, đây cũng là bước hoàn thiện khung pháp lý nhằm nâng cao chất lượng quy hoạch, đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án hạ tầng giao thông, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao năng lực kết nối của hệ thống giao thông quốc gia.
