Quảng Trị: Nâng cao năng lực tự chủ nguồn giống thủy sản hướng đến phát triển bền vững

Những năm gần đây, tỉnh Quảng Trị xác định phát triển nuôi trồng thủy sản (NTTS) là một trong những hướng đi trọng tâm nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng hiệu quả và bền vững. Việc đầu tư cho sản xuất, ương dưỡng và chủ động nguồn giống thủy sản đã được các ngành, địa phương quan tâm thực hiện với nhiều cơ chế, chính sách cụ thể, tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp và hộ nuôi mạnh dạn đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất.

Toàn tỉnh hiện có khoảng 30 cơ sở sản xuất và ương dưỡng giống thủy sản, trong đó 7 cơ sở chuyên sản xuất giống và 23 cơ sở ương dưỡng. Sản lượng bình quân mỗi năm đạt hơn 2 tỉ con giống, chủ yếu là tôm thẻ chân trắng và cá nước ngọt, không chỉ đáp ứng nhu cầu trong tỉnh mà còn cung ứng cho các tỉnh miền Trung. Công tác kiểm tra, đánh giá và cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, ương dưỡng được Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư thực hiện thường xuyên; đến nay, đã có 6 cơ sở được chứng nhận đạt tiêu chuẩn, cùng 3 cơ sở sản xuất thức ăn và chế phẩm xử lý môi trường nuôi trồng được cấp phép hoạt động.

Quảng Trị đang từng bước tự chủ nguồn giống thủy sản, đặc biệt với tôm thẻ và cá nước ngọt, tạo nền tảng vững chắc cho ngành nuôi trồng thủy sản phát triển bền vững, hiệu quả và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tại Trung tâm Giống Nông nghiệp Quảng Trị, hoạt động sản xuất con giống tiếp tục duy trì ổn định, bảo đảm chất lượng và năng lực cung ứng. Từ đầu năm đến nay, trung tâm đã sản xuất hơn 40 triệu con giống tôm (gồm 10 triệu tôm sú và 30 triệu tôm thẻ chân trắng), 15 triệu con cá bột và 8 triệu con cá giống nước ngọt, đáp ứng phần lớn nhu cầu thả nuôi chính vụ. Ngoài ra, trung tâm còn phát triển thêm các đối tượng thủy sản mặn, lợ như cá dìa, cá mú, cá nâu, cá chẽm, cá chim vây vàng… góp phần đa dạng hóa sản phẩm nuôi trồng.

Ông Hoàng Quang Vinh, Phó Giám đốc Trung tâm Giống Nông nghiệp Quảng Trị, cho biết: “Khi người dân mua giống tại trung tâm, đều được kỹ sư hướng dẫn quy trình chăm sóc và kỹ thuật nuôi. Chúng tôi luôn kiểm định, thuần hóa và thử nghiệm giống trước khi cung ứng nhằm đảm bảo tỉ lệ sống cao, mang lại hiệu quả kinh tế tốt nhất. Thời gian tới, trung tâm tiếp tục nghiên cứu, chọn tạo giống mới có giá trị kinh tế, phù hợp với điều kiện khí hậu và thị trường của địa phương”.

Theo ông Trần Xuân Tiến, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư, toàn tỉnh hiện có gần 9.900 ha mặt nước NTTS, trong đó diện tích nuôi thâm canh và bán thâm canh chiếm hơn 4.800 ha; riêng nuôi tôm đạt 1.741 ha và cá nước ngọt 2.872 ha. “Nhu cầu về nguồn giống chất lượng cao là rất lớn. Do đó, ngành nông nghiệp đang tập trung quản lý chặt chẽ các cơ sở sản xuất, kiểm soát chất lượng tôm giống, thực hiện việc chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, ương dưỡng, đồng thời tăng cường kiểm tra hoạt động lưu thông, quảng cáo, nhập giống”, ông Tiến nhấn mạnh.

Mặc dù đạt được những kết quả tích cực, song hoạt động phát triển nguồn giống thủy sản ở Quảng Trị vẫn đối mặt nhiều khó khăn. Yếu tố thời tiết, khí hậu bất lợi – đặc biệt là mùa đông kéo dài, mùa hè nắng nóng cực đoan – đã ảnh hưởng lớn đến quá trình sản xuất, ương dưỡng và tỉ lệ sống của con giống. Việc thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này còn hạn chế; trong khi tình trạng nhập giống từ ngoài tỉnh tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh, gây khó khăn cho công tác kiểm dịch và quản lý chất lượng.

Để bảo đảm phát triển ngành NTTS bền vững, Quảng Trị cần tiếp tục đầu tư đồng bộ cho hệ thống sản xuất giống, hỗ trợ ứng dụng công nghệ sinh học, phát triển chuỗi liên kết giữa các cơ sở sản xuất – doanh nghiệp – hộ nuôi; đồng thời siết chặt quản lý lưu thông, kiểm soát giống nhập khẩu. Khi chủ động được nguồn giống chất lượng, địa phương sẽ có điều kiện nâng cao năng suất, hiệu quả và năng lực cạnh tranh trong chuỗi giá trị thủy sản khu vực miền Trung.