Thái Nguyên: Tăng tốc chuyển đổi số, kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững

Trong bối cảnh các mô hình tăng trưởng truyền thống dần bộc lộ giới hạn, Thái Nguyên đang lựa chọn một hướng đi mới: chuyển từ phát triển dựa vào tài nguyên và lao động sang dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây không chỉ là sự điều chỉnh chiến lược mà còn là bước chuyển mang tính nền tảng, quyết định khả năng bứt phá của địa phương trong giai đoạn tới.

Nhiều năm qua, Thái Nguyên duy trì tốc độ tăng trưởng cao, giữ vai trò là trung tâm công nghiệp của khu vực trung du và miền núi phía Bắc. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực là một thực tế rõ ràng: dư địa tăng trưởng từ các yếu tố truyền thống như đất đai, lao động giá rẻ hay ưu đãi đầu tư đang dần thu hẹp. Điều này buộc địa phương phải tìm kiếm động lực mới nếu muốn duy trì đà phát triển dài hạn.

Thái Nguyên: Tăng tốc chuyển đổi số, kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững

Trong xu thế đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là trụ cột. Không chỉ đơn thuần là ứng dụng công nghệ vào quản lý hay sản xuất, Thái Nguyên đang hướng tới một sự thay đổi sâu hơn – thay đổi tư duy phát triển. Từ cách tiếp cận quản lý sang kiến tạo, từ tăng trưởng theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng và hiệu quả.

Định hướng này đã được lãnh đạo tỉnh nhiều lần nhấn mạnh trong các cuộc họp về phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Theo đó, mục tiêu không chỉ là tăng trưởng nhanh mà còn phải bền vững, với thước đo là hiệu quả thực chất và giá trị tạo ra cho nền kinh tế.

Trên thực tế, nền tảng hạ tầng số của Thái Nguyên đã có những bước tiến đáng kể. Toàn tỉnh hiện có hơn 3.300 vị trí phát sóng với trên 6.200 trạm BTS, bảo đảm phủ sóng gần như toàn bộ dân số. Tỷ lệ phủ sóng 5G đạt khoảng 79%, trong khi hạ tầng cáp quang đã được triển khai đến toàn bộ đơn vị hành chính cấp xã, tiếp cận tới 99,5% dân số. Những con số này cho thấy điều kiện cần cho chuyển đổi số đã cơ bản được thiết lập.

Song song với đó, khu vực công đang chứng kiến sự thay đổi rõ rệt. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 96%, đưa Thái Nguyên thường xuyên nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Việc số hóa quy trình không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục mà còn thay đổi cách thức vận hành của bộ máy hành chính theo hướng minh bạch và hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là chuyển đổi số tại Thái Nguyên không dừng lại ở khu vực công. Nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã đã bắt đầu ứng dụng công nghệ vào hoạt động sản xuất, kinh doanh. Từ quản lý đơn hàng, truy xuất nguồn gốc đến mở rộng kênh bán hàng trên nền tảng số, các mô hình này đang cho thấy hiệu quả rõ rệt khi giúp giảm chi phí, nâng cao năng suất và mở rộng thị trường.

Thực tế này cũng phản ánh một nhận thức quan trọng: công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi gắn với bài toán cụ thể của doanh nghiệp và đời sống. Việc chạy theo hình thức hay phong trào không còn phù hợp trong giai đoạn hiện nay.

Dù vậy, quá trình chuyển đổi vẫn đối mặt không ít thách thức. Nhân lực chất lượng cao còn thiếu, dữ liệu chưa được kết nối đồng bộ, trong khi nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn hạn chế khả năng tiếp cận và hấp thụ công nghệ. Đây được xem là những “điểm nghẽn” cần sớm tháo gỡ nếu muốn đẩy nhanh quá trình chuyển đổi.

Nhận diện rõ vấn đề, Thái Nguyên đang hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, với sự tham gia của Nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo. Trong đó, việc tăng cường liên kết với Đại học Thái Nguyên được kỳ vọng sẽ tạo ra cầu nối giữa nghiên cứu và ứng dụng, giúp các kết quả khoa học nhanh chóng đi vào thực tiễn.

Cùng với đó, Trung tâm dữ liệu của tỉnh đang từng bước được hoàn thiện, đóng vai trò như “bộ não số” trong quản trị và điều hành. Khi hệ thống dữ liệu được tích hợp và khai thác hiệu quả, đây sẽ là nền tảng quan trọng để phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Ở tầm nhìn dài hạn, mục tiêu của Thái Nguyên không chỉ dừng lại ở việc trở thành một địa phương ứng dụng công nghệ tốt, mà là một trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực. Điều này đòi hỏi sự đồng bộ từ hạ tầng, nguồn nhân lực đến cơ chế chính sách, đồng thời cần thời gian để tích lũy và phát triển.

Có thể thấy, hành trình chuyển đổi của Thái Nguyên là một quá trình toàn diện, không chỉ liên quan đến công nghệ mà còn gắn với thay đổi cách nghĩ và cách làm. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, lợi thế không còn nằm ở việc sở hữu nhiều tài nguyên, mà ở khả năng khai thác hiệu quả tri thức và dữ liệu.

Với những bước đi hiện tại, Thái Nguyên đang từng bước tạo dựng nền tảng cho một giai đoạn phát triển mới. Đó là giai đoạn mà tăng trưởng không chỉ được đo bằng quy mô, mà bằng chất lượng, bằng năng suất và bằng khả năng thích ứng với những thay đổi của thời đại.