Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu phục hồi đồng bộ ba hệ thống sông ô nhiễm

Sáng 4/9, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về kế hoạch phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm tại ba hệ thống sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy và Ngũ Huyện Khê.

Tham dự cuộc họp có Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Phạm Mạnh Cường cùng đại diện các bộ, ngành và lãnh đạo Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và chuyên gia xây dựng dự thảo Đề án thí điểm phục hồi các nguồn nước suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm tại ba hệ thống sông.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu phục hồi đồng bộ ba hệ thống sông ô nhiễm. Ảnh chinhphu.vn/Gia Huy

Một trong những mục tiêu chính là đến năm 2035 từng bước phục hồi nguồn nước bằng các giải pháp ưu tiên tự chảy. Theo dự thảo, lưu lượng bổ cập từ sông Hồng vào Bắc Hưng Hải có thể đạt 120 m³/s, từ sông Đuống vào Ngũ Huyện Khê 28 m³/s và từ sông Đà vào Nhuệ - Đáy 200 m³/s.

Việc điều hòa, phân phối nguồn nước nhằm duy trì dòng chảy thường xuyên, liên tục, nâng cao khả năng lấy nước, tiêu úng, giảm ngập lụt, đồng thời tiết kiệm năng lượng và chi phí vận hành.

Dự thảo cũng đặt mục tiêu kiểm soát chặt các nguồn gây ô nhiễm, thu gom và xử lý nước thải trước khi xả vào nguồn nước. Đến năm 2035, phấn đấu 100% khu công nghiệp, cụm công nghiệp có hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn; 70% nước thải sinh hoạt đô thị và trên 45% nước thải sinh hoạt nông thôn được xử lý.

Bên cạnh đó, đề án dự kiến đầu tư, nâng cấp, hiện đại hóa 51 điểm quan trắc hiện có và xây dựng mới 8 điểm quan trắc, giám sát nguồn nước. Các giải pháp cải tạo, phục hồi cũng gắn với tiêu thoát nước, giảm ngập, chỉnh trang cảnh quan, phát triển hành lang xanh và không gian công cộng ven sông.

Tại cuộc họp, đại diện các địa phương thống nhất với sự cần thiết xây dựng kế hoạch phục hồi nguồn nước và cho biết đang chủ động triển khai các dự án xử lý ô nhiễm.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường cho biết thành phố đang triển khai chủ trương đầu tư xử lý ô nhiễm môi trường sông Cầu Bây, một phần của hệ thống Bắc Hưng Hải, với tổng mức đầu tư 11.000 tỷ đồng theo hình thức PPP, loại hợp đồng BT, phấn đấu khởi công trong tháng 9/2026.

Đối với sông Nhuệ, HĐND TP. Hà Nội đã phê duyệt chủ trương đầu tư cải tạo, xử lý ô nhiễm và chỉnh trang cảnh quan, với tổng mức đầu tư dự kiến 75.000 tỷ đồng. Thành phố đang lập dự án đầu tư, dự kiến khởi công khoảng tháng 11/2026.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng Trần Văn Quân cho biết thành phố đang triển khai nhiều dự án thu gom, xử lý nước thải, trong đó có dự án ODA khoảng 1.600 tỷ đồng và các dự án tại Vĩnh Bảo, Tiên Lãng cùng một số khu vực khác. Hải Phòng cũng đang hoàn thiện thủ tục đầu tư hệ thống kè sông Sắt và có 25 danh mục dự án liên quan đến hệ thống Bắc Hưng Hải.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Nguyễn Anh Chức cho rằng việc xử lý ô nhiễm sông Nhuệ - Đáy cần được thực hiện trên toàn hệ thống, không thể chỉ theo địa giới hành chính. Công tác tiêu thoát nước từ Hà Nội qua Ninh Bình cũng cần được tính toán đồng bộ, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thiên tai diễn biến phức tạp.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh các hệ thống sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy và Ngũ Huyện Khê có vai trò quan trọng đối với an ninh nguồn nước, sản xuất, sinh hoạt và không gian phát triển của vùng đồng bằng sông Hồng.

Theo Phó Thủ tướng, việc các địa phương triển khai riêng lẻ, thiếu cơ chế phối hợp đồng bộ là một trong những nguyên nhân khiến hiệu quả phục hồi nguồn nước chưa cao. Do đó, dự án cần được xây dựng theo hướng tổng thể, nhưng phải có lộ trình và thứ tự ưu tiên rõ ràng.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, địa phương để hoàn thiện dự án; đồng thời xác định rõ phạm vi, tên gọi và cơ chế điều phối giữa các địa phương liên quan.

Trong điều kiện nguồn lực có hạn, cần lựa chọn những công trình có thể triển khai ngay, bảo đảm tính khả thi và tạo hiệu quả rõ rệt. Bộ cũng phải làm rõ nguồn vốn Nhà nước, nguồn lực xã hội hóa và hình thức huy động; đồng thời xác định cơ chế vận hành sau khi công trình hoàn thành, nhất là đối với hệ thống thu gom, xử lý nước thải và các công trình điều tiết nước.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các địa phương rà soát, bảo đảm sự thống nhất giữa các quy hoạch liên quan đến hệ thống sông; tăng cường quan trắc, ứng dụng công nghệ và quản lý chặt chẽ quỹ đất hình thành sau quá trình phục hồi.

Theo báo cáo tại cuộc họp, khu vực liên quan có khoảng 2.100 ha đất. Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương quản lý, quy hoạch và khai thác hiệu quả quỹ đất này, đồng thời gắn quá trình phục hồi nguồn nước với cải tạo cảnh quan, phát triển hành lang xanh, không gian công cộng và kinh tế ven sông.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao hoàn thiện hồ sơ, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt dự án phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm tại Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy và Ngũ Huyện Khê.