OpenAI, công ty phát triển ChatGPT, cho biết đã nộp hồ sơ bí mật cho kế hoạch chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Mỹ, đánh dấu bước đi mới trong làn sóng niêm yết của các doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo khi giới đầu tư tìm kiếm cơ hội tiếp cận lĩnh vực tăng trưởng cao này.
Doanh nghiệp không công bố quy mô phát hành cũng như các điều khoản cụ thể của thương vụ và cho biết thời điểm triển khai vẫn chưa được ấn định. Theo OpenAI, việc duy trì trạng thái công ty tư nhân trong ngắn hạn vẫn mang lại lợi thế cho một số mục tiêu chiến lược.
Theo các thông tin được thị trường theo dõi rộng rãi, OpenAI đang hướng tới mức định giá có thể lên tới 1.000 tỷ USD trong đợt chào sàn dự kiến sớm nhất vào tháng 9. Nếu đạt ngưỡng này, doanh nghiệp sẽ góp phần hình thành làn sóng niêm yết quy mô lớn trong lĩnh vực AI, được xem là phép thử đáng chú ý đối với khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư với nhóm cổ phiếu công nghệ tăng trưởng cao.
Trước OpenAI, SpaceX của Elon Musk đã nộp hồ sơ IPO với mục tiêu chào bán khoảng 75 tỷ USD ở mức định giá 1.750 tỷ USD, trong khi Anthropic cũng đã nộp hồ sơ bí mật tại Mỹ sau vòng gọi vốn 65 tỷ USD, đưa định giá công ty lên khoảng 965 tỷ USD. Diễn biến này cho thấy cuộc đua lên sàn của các doanh nghiệp AI và công nghệ quy mô lớn đang tăng tốc.
Theo giới quan sát, động thái của OpenAI phản ánh chiến lược giữ linh hoạt các phương án huy động vốn trong bối cảnh Anthropic đã đi trước một bước trong quy trình IPO sau vòng gọi vốn quy mô lớn.
Trên các thị trường dự báo, phần lớn nhà giao dịch trước đó kỳ vọng OpenAI sẽ nộp hồ sơ IPO sớm hơn Anthropic. Tuy vậy, thực tế hiện nay cho thấy các doanh nghiệp AI hàng đầu đang gần như song song thúc đẩy kế hoạch tiếp cận thị trường vốn đại chúng.
Làn sóng IPO của OpenAI và Anthropic được xem là dấu mốc đáng chú ý đối với cả ngành công nghệ lẫn thị trường tài chính toàn cầu, trong bối cảnh AI nổi lên như một trong những chủ đề đầu tư trọng tâm của thập kỷ này.
Đầu năm nay, OpenAI cho biết đang huy động 110 tỷ USD tại mức định giá 840 tỷ USD từ nhóm nhà đầu tư gồm SoftBank, Amazon và Nvidia. Doanh nghiệp cũng công bố ChatGPT đạt hơn 900 triệu người dùng hoạt động hằng tuần và vượt 50 triệu thuê bao trả phí.
Hồ sơ IPO được nộp sau khi OpenAI đàm phán lại thỏa thuận hợp tác với Microsoft, một trong những nhà đầu tư sớm nhất của công ty. Thỏa thuận mới mở ra dư địa để OpenAI thiết lập thêm quan hệ hợp tác với các tập đoàn công nghệ lớn khác như Amazon và Google.
Khoản đầu tư tích lũy khoảng 13 tỷ USD của Microsoft kể từ năm 2019 được xem là nền tảng quan trọng cho đà tăng trưởng nhanh của OpenAI, đồng thời góp phần thúc đẩy nhu cầu đối với mảng điện toán đám mây Azure.
Vào tháng 3, OpenAI cho biết doanh thu đạt khoảng 2 tỷ USD mỗi tháng và tốc độ tăng trưởng cao hơn đáng kể so với nhiều doanh nghiệp từng dẫn dắt các chu kỳ internet và di động trước đây, trong đó có Alphabet và Meta. Mức này cao hơn nhiều so với doanh thu khoảng 1 tỷ USD mỗi quý vào cuối năm 2024.
Dù tăng trưởng mạnh, OpenAI được cho là chưa kỳ vọng có lãi trước năm 2030, cho thấy áp lực chi phí vẫn ở mức lớn trong giai đoạn mở rộng hạ tầng và phát triển mô hình AI.
Tuy nhiên, triển vọng tăng trưởng của ngành AI cũng đang được thị trường đánh giá thận trọng hơn khi số lượng đối thủ gia tăng nhanh và yêu cầu vốn đầu tư cho hạ tầng ngày càng lớn.
Anthropic nổi lên là một trong những đối thủ đáng chú ý nhất của OpenAI, đặc biệt nhờ nhu cầu cao đối với các công cụ AI phục vụ lập trình phần mềm và bảo mật mã nguồn.
Các thương vụ quy mô lớn có thể tạo động lực mới cho thị trường IPO Mỹ, nhưng cũng làm dấy lên lo ngại rằng dòng vốn sẽ bị hút về các thương vụ bom tấn, thay vì phân bổ rộng hơn cho các doanh nghiệp niêm yết quy mô nhỏ và trung bình.
Giới đầu tư hiện cũng theo dõi sát kế hoạch niêm yết của SpaceX, yếu tố được cho là sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ hấp thụ vốn của các thương vụ AI tiếp theo trên thị trường công khai.
OpenAI được thành lập năm 2015 dưới mô hình phi lợi nhuận tập trung vào nghiên cứu, trước khi thiết lập nhánh hoạt động vì lợi nhuận vào năm 2019 nhằm đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng lớn cho phát triển AI.
Cấu trúc quản trị đặc thù, trong đó tổ chức phi lợi nhuận nắm quyền kiểm soát thực thể kinh doanh, từng trở thành tâm điểm chú ý vào cuối năm 2023 sau biến động nhân sự liên quan đến CEO Sam Altman.
Đến cuối năm 2024, OpenAI công bố kế hoạch tái cấu trúc theo hướng công ty vì lợi ích cộng đồng, với mục tiêu tăng khả năng huy động vốn và nới lỏng một số ràng buộc từ mô hình phi lợi nhuận ban đầu. Quá trình cải tổ này làm gia tăng tranh cãi, đặc biệt sau khi Elon Musk chỉ trích ban lãnh đạo OpenAI và cho rằng doanh nghiệp đã đi chệch sứ mệnh cốt lõi.
Dù vậy, các diễn biến pháp lý gần đây được đánh giá là đã phần nào gỡ bỏ một rào cản quan trọng đối với kế hoạch IPO, qua đó giúp OpenAI có thêm dư địa để thúc đẩy lộ trình niêm yết trong bối cảnh cuộc đua AI ngày càng nóng lên.
