Thứ bảy 24/10/2026 03:14
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
| Bài liên quan |
| Gạo Việt giữ đà xuất khẩu, đón cơ hội từ thị trường lương thực thế giới |
Thị trường nông sản toàn cầu đang đối mặt với những tín hiệu kém thuận lợi khi thời tiết cực đoan và bất ổn địa chính trị tác động đồng thời đến triển vọng nguồn cung. Nắng nóng, hạn hán tại châu Âu, nguy cơ El Niño diễn biến khắc nghiệt cùng những gián đoạn thương mại liên quan đến xung đột tại Ukraine và căng thẳng tại Trung Đông đang làm gia tăng sức ép lên nhiều mặt hàng nông sản chủ chốt.
Theo dữ liệu của CME Group, giá hợp đồng tương lai ngô, đậu tương và lúa mì giao dịch tại Chicago đã tăng đáng kể trong những tuần gần đây, với một số mặt hàng đạt mức cao nhất trong nhiều năm vào cuối tháng 8 và đầu tháng 9.
Diễn biến này cho thấy thị trường lương thực đang nhạy cảm hơn trước các cú sốc về thời tiết, địa chính trị và logistics, đặc biệt khi những yếu tố này xuất hiện đồng thời tại các khu vực sản xuất, xuất khẩu quan trọng.
 |
| Thị trường lương thực toàn cầu trước nguy cơ nóng trở lại |
Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), Chỉ số Giá Lương thực toàn cầu đạt bình quân 133,3 điểm trong tháng 8, tăng từ 130,8 điểm của tháng 7. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 11/2022.
Dù vậy, chỉ số này vẫn thấp hơn gần 17% so với mức đỉnh lịch sử ghi nhận vào tháng 3/2022, thời điểm thị trường lương thực toàn cầu chịu cú sốc lớn sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát.
Maximo Torero, Chuyên gia kinh tế trưởng của FAO, nhận định việc giá lương thực toàn cầu tăng trong tháng 8 là dấu hiệu cho thấy các yếu tố rủi ro đang quay trở lại thị trường.
Theo ông, các cú sốc khí hậu, căng thẳng địa chính trị và gián đoạn chuỗi cung ứng thương mại đang cùng lúc xuất hiện, khiến triển vọng nguồn cung trở nên kém chắc chắn hơn.
Tại khu vực Biển Đen, xung đột kéo dài tiếp tục gây ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển và xuất khẩu ngũ cốc của Nga và Ukraine - hai quốc gia có vai trò quan trọng trên thị trường lương thực thế giới.
Theo Argus, lượng ngũ cốc xuất khẩu hằng ngày qua các cảng của Ukraine đã giảm mạnh, xuống khoảng 20.000 tấn, so với hơn 180.000 tấn trong thời gian Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen hoạt động.
Sáng kiến được triển khai năm 2022 nhằm tạo điều kiện cho xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen, song đã chấm dứt vào năm 2023. Những gián đoạn tại tuyến vận tải quan trọng này tiếp tục tạo áp lực lên hoạt động thương mại và buộc các nhà nhập khẩu phải chủ động tìm kiếm nguồn cung thay thế.
Trong bối cảnh mùa xuất khẩu cao điểm từ tháng 7 đến tháng 9, các khách hàng tại châu Âu, Bắc Phi và Trung Đông có xu hướng chuyển sang tìm nguồn cung từ Bắc Mỹ, Nam Mỹ và Australia. Việc thay đổi tuyến và nguồn cung có thể làm gia tăng chi phí logistics, đồng thời tạo thêm áp lực lên giá nông sản quốc tế.
Trong các nhóm hàng lương thực, chỉ số giá ngũ cốc của FAO tăng 2,2% trong tháng 8, lên mức cao nhất kể từ tháng 5/2024. Chỉ số giá dầu thực vật cũng tăng 0,6%, đạt mức cao nhất kể từ tháng 6/2022.
Đáng chú ý, chỉ số giá đường tăng tới 11,9%, lên mức cao nhất kể từ tháng 6/2025. Sản lượng dự kiến giảm tại các khu vực sản xuất trọng điểm của Brazil, cùng những lo ngại về điều kiện thời tiết tại châu Âu và châu Á, đã góp phần đẩy giá đường đi lên.
Bên cạnh đó, nguồn cung phân bón cũng đứng trước nhiều rủi ro do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Những bất ổn liên quan đến các tuyến vận tải chiến lược có thể ảnh hưởng tới dòng chảy hàng hóa và chi phí đầu vào của ngành nông nghiệp, qua đó tác động gián tiếp đến giá lương thực.
Trước những diễn biến bất lợi, FAO đã điều chỉnh giảm dự báo sản lượng ngũ cốc toàn cầu năm 2026 xuống 2,98 tỷ tấn, thấp hơn 3,4 triệu tấn so với dự báo đưa ra hồi tháng 7 và giảm khoảng 2% so với năm 2025.
Đây được dự báo là mức giảm sản lượng theo năm lớn nhất kể từ năm 2018. Tuy nhiên, sản lượng năm 2026 vẫn được dự báo đứng thứ hai trong lịch sử.
FAO đồng thời hạ 1,1% dự báo tồn kho ngũ cốc toàn cầu cuối niên vụ 2026/2027, xuống còn khoảng 947,2 triệu tấn. Mức tồn kho này chỉ cao hơn không đáng kể so với niên vụ trước.
Việc điều chỉnh giảm chủ yếu phản ánh triển vọng tồn kho ngũ cốc thô thấp hơn, trong khi dự báo tồn kho lúa mì được nâng lên. FAO cho rằng lượng tồn kho tại Nga và Ukraine có thể tăng do hoạt động vận chuyển bị gián đoạn.
Dù sản lượng toàn cầu vẫn ở mức cao theo lịch sử, việc nguồn cung được điều chỉnh giảm, tồn kho cuối niên vụ thu hẹp và thương mại tại các khu vực xuất khẩu chủ chốt đối mặt với nhiều bất định đang khiến thị trường lương thực thế giới đứng trước giai đoạn khó dự báo hơn.
Nếu các yếu tố thời tiết cực đoan, xung đột địa chính trị và gián đoạn logistics tiếp tục kéo dài, áp lực tăng giá có thể lan rộng từ nhóm hàng ngũ cốc sang các mặt hàng nông sản và chi phí đầu vào khác, đặt ra thêm thách thức đối với an ninh lương thực toàn cầu.
