Hội thảo với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, trường đại học ở khu vực miền Trung, Tây Nguyên. Về phía tỉnh Quảng Ngãi có lãnh đạo UBND tỉnh, cùng các cơ quan, Ban ngành liên quan.
Mở đầu buổi hội thảo, Tiến sĩ Hoàng Hồng Hiệp, Quyền Viện trưởng, Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ cho biết, Khu kinh tế Dung Quất được thành lập năm 2005, với quy mô 10.300 ha trên địa bàn huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, hiện đang tiếp tục được mở rộng về diện tích. Nguồn thu ngân sách trên địa bàn hàng năm chiếm khoảng trên 80% tổng thu ngân sách toàn tỉnh Quảng Ngãi. Những bước phát triển mạnh mẽ của KKT Dung Quất, trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của Dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất đã đóng góp quan trọng vào việc duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao của địa phương, góp phần tích cực vào việc giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập và thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội cho địa phương và vùng lân cận. Kể từ khi Nhà máy lọc dầu Dung Quất đi vào hoạt động đến nay, Nhà máy đã sản xuất hơn 76,7 triệu tấn sản phẩm, tạo ra doanh thu 1,25 triệu tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước khoảng 184 nghìn tỷ đồng và lũy kế lợi nhuận sau thuế khoảng 27.801 tỷ đồng.
Xuyên suốt quá trình hình thành và phát triển, nhà máy đã đáp ứng được gần 40% nhu cầu xăng dầu trong nước. Đặc biệt, Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn đã tạo ra 1.528 việc làm trực tiếp và thực hiện đào tạo, nâng cao năng lực cho 7.871 công nhân viên, góp phần tạo động lực thúc đẩy sự phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của cộng đồng doanh nghiệp ở địa phương và vùng phụ cận, hỗ trợ và triển khai tốt các chính sách cho người lao động và chính sách an sinh xã hội. Bên cạnh những đóng góp trực tiếp, Nhà máy lọc dầu Dung Quất còn có những tác động lan tỏa to lớn trên nhiều chiều về kinh tế - xã hội đối với phát triển Quảng Ngãi và khu vực miền Trung.
Từ khi Nhà máy lọc dầu Dung Quất đi vào hoạt động đến nay, đã góp phần đưa Quảng Ngãi từ một tỉnh nghèo, thuần nông, kinh tế xuất phát điểm thấp, ngân sách phụ thuộc hoàn toàn vào sự hỗ trợ của Trung ương từ năm 2009 trở về trước, nay trở thành một tỉnh có nguồn thu lớn của cả nước với quy mô nền kinh tế đạt 121.668 tỷ đồng (đứng thứ 2/5 tỉnh Vùng kinh tế trọng điểm miền trung; đứng thứ 4/14 tỉnh khu vực Bắc Trung bộ và Duyên hải Trung bộ; đứng thứ 18/63 tỉnh, thành cả nước).
Không chỉ đóng góp quan trọng vào sự phát triển của Quảng Ngãi và vùng kinh tế trọng điểm miền trung, Nhà máy lọc dầu Dung Quất còn là nhân tố, động lực quan trọng để thu hút nhiều dự án đầu tư vào Khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp Quảng Ngãi.
Đến thời điểm này, có 347 dự án đầu tư vào Khu kinh tế Dung Quất, với tổng vốn đăng ký 395.246 tỷ đồng (khoảng 18,5 tỷ USD), trong đó có 58 dự án đầu tư nước ngoài, vốn đăng ký đầu tư khoảng 1,85 tỷ USD và 289 dự án đầu tư trong nước, vốn đăng ký 353.499 tỷ đồng (khoảng 16,71 tỷ USD).
Hiện 249 dự án đi vào hoạt động, trong đó, nhiều dự án đầu tư hoạt động các lĩnh vực công nghiệp sau hóa dầu và lĩnh vực dịch vụ phục vụ cho Nhà máy lọc dầu và tạo tiền đề cho sự phát triển cả Khu kinh tế Dung Quất.
Từ đó, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương theo hướng tăng nhanh tỷ trọng ngành công nghiệp, dịch vụ, giảm tỷ trọng ngành nông nghiệp, đưa ngành công nghiệp Quảng Ngãi phát triển nhanh và mạnh mẽ, trở thành ngành kinh tế chủ đạo và mũi nhọn của tỉnh.
Đặc biệt, cần tận dụng cơ hội từ Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 3/11/2022 của Bộ Chính trị về “Phát triển kinh tế-xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ” để chủ động phối hợp với các bộ ngành Trung ương nhanh chóng xây dựng đề án trung tâm năng lượng và lọc hóa dầu quốc gia tại Quảng Ngãi.
Đây là cơ sở để xây dựng hệ sinh thái hóa dầu, sau hóa dầu gắn với công nghiệp lọc dầu với “trái tim” là Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Có như vậy, mới phát huy tối đa lợi thế từ Nhà máy lọc dầu Dung Quất trong việc đóng góp to lớn đến phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh Quảng Ngãi và khu vực miền trung.
Đồng thời, Quảng Ngãi cần chú trọng hoàn thiện và nâng cấp cơ sở hạ tầng Khu kinh tế Dung Quất nhằm chuẩn bị tốt cơ sở hạ tầng hiện đại để phát triển công nghiệp theo hướng bền vững.
Trong đó, cần tập trung nâng cấp và mở rộng các tuyến đường có lưu lượng lưu thông cao; thúc đẩy nhanh khớp nối cao tốc Đà Nẵng-Quảng Ngãi với Khu kinh tế Dung Quất; hoàn thiện tuyến đường liên cảng Dung Quất, tuyến Dốc Sỏi- sân bay Chu Lai, tạo điều kiện thuận lợi phát triển giữa Khu kinh tế Dung Quất gắn với Cảng hàng không quốc tế Chu Lai, tuyến đường kết nối quốc lộ 24C đến đường Trường Sơn Đông để kết nối với khu vực Tây Nguyên và nam Lào. Đặc biệt, cần chú trọng thu hút nhà đầu tư hình thành trung tâm xử lý rác thải công nghiệp phục vụ các doanh nghiệp trên địa bàn Khu kinh tế Dung Quất.
Trọng Tâm
