Người lao động có thực sự lo lắng khi doanh nghiệp tiến hành chuyển đổi số
Không phải không có những lo lắng về việc chuyển đổi số tạo ra nhiều biến động trong thị trường lao động đặc biệt ở những quốc gia có năng suất lao động thấp và chủ yếu dựa vào gia công, lắp ráp. Rõ ràng nếu không có thay đổi, chuyển đổi số sẽ khiến phần lớn lao động không có tay nghề mất việc làm.
Chuyển đổi số đã không chỉ dừng lại ở những khẩu hiệu ở các diễn đàn hay trong phòng hội nghị mà thực sự đã chuyển hoá thành những tác động sâu rộng trong xã hội với một cộng đồng 58.000 doanh nghiệp số. Điều quan trọng nhất là người lao động đã có những tư duy, nhận thức mới để thích nghi và thay đổi trong công việc hoà mình vào dòng chảy chuyển đổi số.
Chuyển đổi số sẽ chuyển đổi mọi lĩnh vực của cuộc sống xã hội, trong đó có lao động. Theo đó, cả người lao động và người sử dụng lao động cũng phải được chuyển đổi theo để có thể thích nghi tốt nhất có thể được. Doanh nghiệp phải thay đổi cách vận hành truyền thống để phù hợp với một xã hội được chuyển đổi số. Và người lao động cũng phải thay đổi cách làm trước nay để có thể thích nghi.Ở thời điểm đó, phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Trung ương 2019, Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, công nghệ số, chuyển đổi số, kinh tế số, kỷ nguyên số là một quá trình nhiều thập kỷ. Là xu thế toàn cầu, là quá trình không thể đảo ngược.Bởi vậy, nếu không có những thay đổi nhanh chóng trong thích nghi và thay đổi, doanh nghiệp và người lao động Việt sẽ nhanh chóng bị để lại phía sau.
Người lao động đã sẵn sàng thích nghi?
Chuyển đổi số tạo ra hàng loạt việc làm mà trước đây chưa hề có. Trong đó có thể kể đến những lao động công nghệ số, họ là những người được đào tạo chuyên sâu về công nghệ số như công nghệ internet của vạn vật, tổ chức dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo… Tiếp đến là lực lượng lao động dựa trên ứng dụng công nghệ số, đây là lực lượng đông đảo, làm việc ở mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội và chính họ phải biết ứng dụng các công cụ, phương tiện được tạo ra bởi công nghệ số vào công việc hằng ngày của mình theo đúng quy trình. Và thứ ba là lao động khai thác lợi thế từ công nghệ số như khai thác hạ tầng internet, mạng xã hội.
Lực lượng lao động ứng phó và thích nghi với quá trình chuyển đổi số này như thế nào là một câu hỏi không dễ trả lời. Nếu chuyển đổi số chỉ đơn thuần là các chính sách mà quên đi vấn đề nhân lực, lao động thì không khác nào “cơn gió đi vào nhà trống”.
Tuy nhiên khi cơ hội đến cần phải nắm bắt thay vì ngồi chờ cơ hội. Để thích nghi với sự thay đổi nhanh chóng của chuyển đổi số, người lao động phải tự đào tạo và được đào tạo. Ở đây không chỉ quá trình tự thân của người lao động mà còn có vai trò của doanh nghiệp của các tổ chức xã hội, đặc biệt là tổ chức Công đoàn trong việc tạo cơ hội để người lao động nâng cao tay nghề, tiếp cận khoa học công nghệ và ứng dụng chuyển đổi số vào công việc hàng ngày.
Chuyên gia đánh giá như thế nào khi doanh nghiệp tiến hành Chuyển đổi số
Cuối năm 2019, các chuyên gia đưa ra nhận định: Chuyển đổi số sẽ tác động đến cơ cấu việc làm. Các số liệu của Microsoft đã chỉ ra rằng, trong vòng 3 năm nữa, 85% các công việc sẽ phải thay đổi, nhiều công việc đòi hỏi người lao động phải tự đào tạo để nâng cao kỹ năng số, 26% là công việc mới do chuyển đổi số mang lại, 27% công việc sẽ biến mất trong tương lai.
Các chuyên gia chỉ ra rằng: doanh nghiệp chuyển đổi số không chỉ đem lại lợi ích cho họ mà còn phải làm cho người lao động có thể làm việc tốt hơn, hiệu quả hơn. Đồng thời, người lao động chuyển đổi số sẽ giúp cho doanh vận hành tốt hơn. Nếu làm rõ được điều này, công cuộc chuyển đổi số sẽ dễ dàng và diễn ra suôn sẻ hơn vì ai cũng nhìn thấy những lợi ích mà mình có được.
Ảnh hưởng của dịch COVID-19, ở góc độ nào đó lại là yếu tố thúc đẩy quá trình chuyển đổi số ở Việt Nam nhanh hơn. Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng nhận định: “Một bất ngờ khác là khả năng nhanh chóng phát triển các sản phẩm công nghệ số phòng chống COVID-19 và chuyển đổi cuộc sống sang trạng thái bình thường mới. Từ Ncovi, Bluezone, CoMeet, tới các nền tảng học trực tuyến, tư vấn khám chữa bệnh từ xa, các nền tảng kế toán từ xa, quản lý doanh nghiệp vừa và nhỏ, siêu nhỏ... Có lẽ Việt Nam là top đầu thế giới về sáng tạo các nền tảng số thời COVID. Nếu không làm chủ công nghệ, nếu không Make in Viet Nam thì chúng ta đã không làm được như vậy. Phản ứng nhanh là yếu tố sống còn trong thời đại rất khó dự đoán này”.
Quang Vinh
