Theo Chỉ số Tỷ phú Bloomberg, ông Zhong Shanshan - Chủ tịch Công ty Nongfu Spring tại Hàng Châu, đã giảm 13 tỷ USD tài sản từ đầu năm đến nay. Hiện khối tài sản của ông còn 54,8 tỷ USD tính đến hôm 22/7. Con số này chỉ nhỉnh hơn chút ít so với Colin Huang, nhà sáng lập nền tảng mua sắm trực tuyến PDD Holdings, người đang sở hữu khối tài sản trị giá 47,3 tỷ USD. Tuy nhiên nếu đà sụt giảm tiếp diễn thì Zhong Shanshan hoàn toàn có thể bị soán ngôi.
Bị bủa vây bởi cuộc chiến giá cả trong lĩnh vực nước đóng chai cốt lõi, giá cổ phiếu Nongfu đã giảm gần 20% kể từ đầu tháng 2. Trong khi đó, cổ phiếu của PDD lại có mức tăng khoảng 6% nhờ các sản phẩm giá rẻ và nhiều chương trình khuyến mãi hấp dẫn.
Việc ngôi vị người giàu nhất có thể thay đổi phản ánh môi trường kinh doanh trong lĩnh vực tiêu dùng ở Trung Quốc ngày càng phức tạp. Nền kinh tế giảm tốc mạnh ảnh hưởng đến lực cầu trong khi sự cạnh tranh từ các thương hiệu mới nổi gia tăng.
Tài sản của Zhong giảm sút cũng xuất phát từ việc hình ảnh của Nongfu Spring đang ngày càng xấu đi. Hồi tháng 4, hãng đồ uống China Resources Beverage Holdings nộp đơn xin niêm yết tại Hong Kong. Động thái này nhằm huy động tài chính cho thương hiệu nước đóng chai C’estbon - một trong các đối thủ chính của Nongfu.
Ngay sau đó, Nongfu ra mắt loại nước đóng chai mới, cạnh tranh trực tiếp với đối thủ, đồng thời đẩy giá xuống thấp hơn nữa. Trên sàn thương mại điện tử Tmall của Alibaba, sản phẩm này được bán với giá chưa đầy 1 nhân dân tệ (0,14 USD) chai 550ml, bằng nửa giá bán lẻ thông thường.
Năm ngoái, hãng nước đóng chai lớn nhất Trung Quốc ghi nhận lợi nhuận tăng hơn dự kiến, nhờ các loại trà pha sẵn. Tuy nhiên, mảng nước đóng chai chỉ đóng góp 47,5% doanh thu, giảm so với gần 55% năm 2022. Điều này cho thấy cạnh tranh hiện rất khắc nghiệt.
Nhà phân tích tiêu dùng Ada Li chỉ ra chính sách quản lý chặt chẽ hơn về chất lượng sản phẩm, sự cạnh tranh gay gắt trong ngành, chi tiêu của người tiêu dùng giảm và làn sóng bán tháo cổ phiếu Nongfu đầu năm nay do lo ngại về tình hình kinh doanh có thể là những nguyên nhân góp phần gây ra sự sụt giảm này.
Phần lớn tài sản của ông Zhong Shanshan đến từ cổ phần trong công ty đồ uống và doanh nghiệp dược phẩm Beijing Wantai Biological Pharmacy Enterprise. Nongfu Spring chưa phản hồi ngay lập tức trước yêu cầu bình luận về tài sản của người sáng lập và những khó khăn mà tập đoàn trải qua trong năm nay.
Hồi đầu năm, Nongfu Spring và bản thân ông Zhong Shanshan đã phải hứng chịu làn sóng chỉ trích sau cái chết của ông Zong Qinghou, người sáng lập đối thủ chính là Tập đoàn Wahaha Hàng Châu vào tháng 2. Làn sóng chia buồn trên mạng xã hội sau khi ông Zong Qinghou qua đời nhanh chóng biến thành cuộc công kích nhắm vào Nongfu Spring.
Một số người chỉ trích thiết kế bao bì nước đóng chai của Nongfu Spring giống kiểu Nhật Bản, trong khi những người khác nhắc lại các cáo buộc về thủ đoạn mà Nongfu đã sử dụng để giành lợi thế trước Wahaha. Cộng đồng mạng cáo buộc con trai ông Zhong Shanshan có hộ chiếu Mỹ và đặt câu hỏi về lòng trung thành của gia đình ông với Trung Quốc.
Làn sóng chỉ trích đã gây tổn hại cho Nongfu Spring, trong khi doanh số của Wahaha tăng vọt. Mặc dù Nongfu Spring đã bác bỏ một số cáo buộc và tuyên bố họ đã thực hiện hành động pháp lý đối với những người kích động tin đồn ác ý, nhiều người dùng internet Trung Quốc vẫn không thay đổi quan điểm.
Rắc rối mới nhất là tuần trước, giới chức Hong Kong (Trung Quốc) kết luận nước của hãng có chứa lượng phụ gia vượt ngưỡng cho phép. Điều này có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe nếu uống quá nhiều. Cổ phiếu hãng này vì thế giảm 7,3% trong 2 phiên. Tuy nhiên, giới chức sau đó xin lỗi vì nhầm lẫn về tiêu chuẩn kiểm nghiệm. Cổ phiếu Nongfu sau đó tăng trở lại, nhưng không đáng kể.
Nongfu tuyên bố hồi đầu tháng này rằng ông Zhong Shanshan dự định mua tới 2 tỷ đô - la Hồng Kông (256 triệu USD) cổ phiếu của công ty thông qua Yangshengtang, một công ty cổ phần do ông kiểm soát. Theo hồ sơ pháp lý, vào ngày 9/7, Yangshengtang đã mua khoảng 3,5 triệu cổ phiếu.
Zhong Shanshan lần đầu trở thành người giàu nhất Trung Quốc năm 2020. Zhong thậm chí từng giàu nhất châu Á, khi sở hữu gần 78 tỷ USD năm 2021.
Tú Anh (t/h)
