Stefan Kaluzny: Tỷ phú chuyên săn doanh nghiệp sa sút, kiếm tiền từ những thương vụ nghìn tỷ

Tỷ phú Stefan Kaluzny tốt nghiệp cử nhân tại Đại học Yale, sau đó lấy bằng thạc sĩ quản trị kinh doanh tại Trường Kinh doanh Harvard với danh hiệu học giả xuất sắc Baker Scholar, phần thưởng dành cho năm phần trăm sinh viên đứng đầu mỗi khóa học. Trước khi bước chân vào lĩnh vực đầu tư tư nhân, ông từng làm việc tại hai công ty tư vấn chiến lược uy tín là Bain và Company cùng LEK, nơi ông rèn luyện tư duy phân tích doanh nghiệp bài bản.

Tỷ phú Stefan Kaluzny, nhà sáng lập và Giám đốc điều hành Sycamore Partners, hiện được Forbes ước tính sở hữu tài sản khoảng 1,3 tỷ USD.

Bước khởi nghiệp kinh doanh thực sự đầu tiên của ông là đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành Delray Farms, một công ty chuyên về thực phẩm đặc sản phục vụ cộng đồng gốc Tây Ban Nha tại Mỹ. Trải nghiệm điều hành doanh nghiệp bán lẻ thực tế này sau đó trở thành nền tảng quan trọng cho toàn bộ sự nghiệp đầu tư của ông.

Năm 2000, Kaluzny gia nhập Golden Gate Capital ngay từ những ngày đầu thành lập quỹ này, gắn bó tại đây tới tháng 1 năm 2011, tức hơn một thập kỷ liên tục. Trong giai đoạn này, ông tích lũy kinh nghiệm sâu rộng về mua bán sáp nhập doanh nghiệp có đòn bẩy tài chính cao, đặc biệt trong lĩnh vực bán lẻ, nơi các thương hiệu gặp khó khăn tài chính hoặc bị quản trị yếu kém thường trở thành mục tiêu thâu tóm với mức định giá hấp dẫn.

Năm 2011, Kaluzny cùng đối tác Peter Morrow chính thức thành lập Sycamore Partners, đặt trụ sở tại New York, tập trung chuyên biệt vào lĩnh vực bán lẻ và tiêu dùng. Tính đến nay, quỹ quản lý khoảng 10 tỷ đô la vốn cam kết, và chiến lược cốt lõi mà công ty theo đuổi rất nhất quán trong suốt hơn hai thập kỷ.

Đó là tìm kiếm những doanh nghiệp bị định giá thấp, gặp khó khăn vận hành hoặc quản trị chiến lược yếu kém, sau đó thâu tóm bằng hình thức mua lại có đòn bẩy tài chính rồi tái cấu trúc để khôi phục lợi nhuận.

Chuỗi dược phẩm bán lẻ Walgreens, thương hiệu gần một trăm hai mươi năm tuổi, chính thức rời sàn Nasdaq vào cuối tháng 8 năm 2025 sau khi Sycamore Partners hoàn tất thương vụ thâu tóm trị giá hàng chục tỷ đô la.

Danh mục thương hiệu mà Sycamore từng sở hữu hoặc hiện đang nắm giữ trải dài khắp ngành bán lẻ Mỹ, bao gồm Eddie Bauer, Express, Payless ShoeSource, California Pizza Kitchen, Red Lobster, Bob Evans, Zales, Belk, Coldwater Creek, Talbots, Hot Topic, Torrid, Kasper và Nine West. Với nhiều người tiêu dùng Mỹ, họ có thể chưa từng nghe tên Stefan Kaluzny, nhưng gần như chắc chắn đã từng mua sắm tại một trong những thương hiệu do ông và cộng sự kiểm soát.

Đầu tháng 3 năm 2025, sau khi giá trị vốn hóa thị trường của Walgreens Boots Alliance lao dốc từ hơn một trăm tỷ đô la năm 2015 xuống chỉ còn khoảng 7,5 tỷ đô la, Sycamore Partners chính thức ký thỏa thuận ràng buộc mua lại toàn bộ tập đoàn dược phẩm bán lẻ này với tổng giá trị giao dịch lên tới 23,7 tỷ đô la bao gồm cả nợ, tương đương 11,45 đô la cho mỗi cổ phiếu.

Cổ đông cũng nhận thêm quyền lợi có điều kiện lên đến 3 đô la mỗi cổ phiếu, gắn với việc thoái vốn thành công mảng chăm sóc sức khỏe ban đầu VillageMD trong tương lai.

Ngày 28 tháng 8 năm 2025, thương vụ chính thức hoàn tất, và ngay lập tức Sycamore tách Walgreens Boots Alliance thành năm thực thể độc lập, bao gồm Walgreens tại Mỹ, Boots Group tại Anh, cùng ba công ty chăm sóc sức khỏe riêng biệt là Shields Health Solutions, CareCentrix và VillageMD.

Cựu giám đốc điều hành mảng bán lẻ Mỹ của Staples, ông Mike Motz, được bổ nhiệm làm tổng giám đốc mới của Walgreens, thay thế ông Tim Wentworth. Bản thân Kaluzny phát biểu rằng các công ty con sẽ tiếp tục phát huy di sản của mình để nâng cao trải nghiệm khách hàng dưới hình thức sở hữu tư nhân.

Chỉ vài tháng sau khi thương vụ hoàn tất, Walgreens đã tiến hành nhiều đợt cắt giảm nhân sự khối văn phòng tại Chicago và Deerfield, tiếp nối làn sóng thu hẹp quy mô vốn đã bắt đầu từ năm 2023, một phần trong mục tiêu cắt giảm khoảng 1 tỷ đô la chi phí vận hành mà công ty từng công bố trước đó.

Hoạt động kinh doanh tại các cửa hàng Walgreens, thương hiệu dược phẩm bán lẻ nổi tiếng của Mỹ.

Bài học cho doanh nhân Việt Nam

Một là, sự chuyên biệt hóa sâu tạo ra lợi thế cạnh tranh khó sao chép. Trong suốt hơn hai thập kỷ, Kaluzny chỉ tập trung vào duy nhất lĩnh vực bán lẻ và tiêu dùng, không dàn trải sang bất động sản, công nghệ hay năng lượng như nhiều quỹ đầu tư khác.

Sự am hiểu sâu sắc một ngành duy nhất giúp ông nhận diện chính xác đâu là doanh nghiệp bị định giá thấp và đâu chỉ đơn thuần là doanh nghiệp đang suy tàn không thể cứu vãn.

Doanh nhân Việt Nam muốn tham gia lĩnh vực mua bán sáp nhập nên cân nhắc chọn một ngành hiểu sâu thay vì đầu tư dàn trải.

Hai là, khủng hoảng của người khác chính là cơ hội của người có tầm nhìn dài hạn. Walgreens chỉ trở thành mục tiêu hấp dẫn khi giá trị công ty đã lao dốc thảm hại so với đỉnh cao trước đó. Danh sách thương hiệu mà Sycamore từng mua lại đều có điểm chung là đang gặp khó khăn tại thời điểm giao dịch.

Bài học ở đây là doanh nhân giỏi thường tìm kiếm cơ hội ngay trong giai đoạn thị trường bi quan nhất, thay vì chỉ tham gia khi mọi thứ đã tăng trưởng thuận lợi.

Ba là, tái cấu trúc quyết liệt ngay sau khi tiếp quản. Việc chia tách Walgreens thành năm công ty độc lập chỉ trong ngày hoàn tất thương vụ cho thấy phong cách hành động dứt khoát, không trì hoãn. Doanh nghiệp Việt Nam sau khi mua lại hoặc sáp nhập một công ty khác thường mất nhiều thời gian do dự trước khi tái cấu trúc, trong khi tốc độ hành động nhanh chóng đôi khi mới là yếu tố quyết định thành bại của một thương vụ.

Bốn là, danh tiếng cá nhân không nhất thiết phải tỷ lệ thuận với quy mô tài sản. Dù kiểm soát khối tài sản doanh nghiệp khổng lồ và ảnh hưởng trực tiếp đến hàng trăm nghìn lao động, Kaluzny chọn duy trì sự kín tiếng tuyệt đối. Doanh nhân Việt Nam hoàn toàn có thể tham khảo, đặc biệt trong những thương vụ nhạy cảm liên quan đến cắt giảm nhân sự hay tái cấu trúc gây tranh cãi, nơi sự im lặng có tính toán đôi khi hiệu quả hơn việc giải thích công khai.

Năm là, dùng đòn bẩy tài chính một cách có kỷ luật, không phải liều lĩnh. Phần lớn các thương vụ của Sycamore được tài trợ chủ yếu bằng nợ vay, nhưng đi kèm luôn là kế hoạch tái cấu trúc chi phí và vận hành rõ ràng ngay từ đầu, không đơn thuần vay tiền rồi để mặc doanh nghiệp tự xoay xở. Doanh nghiệp Việt Nam khi sử dụng đòn bẩy tài chính để mở rộng cần đi kèm kế hoạch cải thiện vận hành cụ thể, thay vì chỉ dựa vào nguồn vốn vay để tăng trưởng quy mô một cách hình thức.