Giancarlo Devasini: Cựu bác sĩ từng trắng tay sau hỏa hoạn đến tỷ phú giấu mặt giàu nhất nước Ý

Ông Giancarlo Devasini từng là bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ, từng buôn bán đầu đĩa DVD, từng phá sản sau một trận hỏa hoạn thiêu rụi cả nhà kho. Rồi từ đống tro tàn ấy, ông Giancarlo Devasini dựng nên Tether – "nhà in tiền số" lớn nhất thế giới, thứ đang âm thầm nắm giữ hơn 120 tỷ đô la trái phiếu chính phủ Mỹ, nhiều hơn cả một số quốc gia.

Giữa mùa hè 2026, khi giá Bitcoin lại một lần nữa lập đỉnh, cả nước Ý mới ngỡ ngàng nhận ra: người giàu nhất đất nước hình chiếc ủng không phải là một gia tộc thời trang hay tập đoàn trăm năm tuổi, mà là một cựu bác sĩ 62 tuổi gần như không ai thấy mặt ngoài đời.

Giancarlo Devasini, Chủ tịch và được Forbes đánh giá là cổ đông lớn nhất của Tether, với khoảng 44–45% cổ phần. Forbes ước tính tài sản của ông ở mức 89,3 tỷ USD vào tháng 9/2026.

Sinh năm 1964 tại vùng Casale Monferrato, miền Bắc nước Ý, Devasini tốt nghiệp Y khoa tại Đại học Milano năm 1990 và trở thành bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ. Nhưng chỉ sau hai năm cầm dao mổ, ông rẽ ngang một cách dứt khoát, đó là công việc khiến ông cảm thấy ngột ngạt, không còn động lực. Ông rời bệnh viện, bước vào một thế giới hoàn toàn xa lạ, buôn bán linh kiện điện tử.

Turin, thành phố quê hương của Devasini, nơi khởi nguồn của một hành trình kinh doanh đầy biến động, từ buôn linh kiện điện tử đến đế chế tiền số toàn cầu.

Năm 1992, ông thành lập Point-G Srl, một công ty phân phối linh kiện máy tính. Năm 1997, ông tiếp tục lập Solo SpA, chuyên kinh doanh chip nhớ DRAM, mặt hàng biến động giá theo từng giờ, nơi ai nhanh nhạy và liều lĩnh mới trụ được. Công ty phát triển, sinh ra nhiều công ty con, mang lại doanh thu đáng kể trong nhiều năm liền.

Nhưng rồi tai họa ập đến. Năm 2008, một trận hỏa hoạn thiêu rụi văn phòng và toàn bộ nhà kho của ông. Doanh nghiệp buộc phải giải thể, thanh lý tài sản. Ở tuổi 44, người từng là bác sĩ, từng là ông chủ doanh nghiệp điện tử, giờ đây trắng tay, phải bắt đầu lại từ số không.

Năm 2012, khi hầu hết người Ý còn chưa từng nghe đến từ "Bitcoin", Devasini rót tiền vào Bitfinex, một sàn giao dịch tiền số còn non trẻ. Không lâu sau, ông trở thành người điều hành thực chất của cả công ty. Năm 2014, một cựu diễn viên nhí người Mỹ tên Brock Pierce cùng đối tác Reeve Collins sáng lập Tether, đồng tiền số được neo giá cố định 1:1 với đồng đô la Mỹ, còn gọi là "stablecoin". Khoảng năm 2015, hai nhà sáng lập này bán lại cổ phần cho Devasini và cộng sự Phil Potter.

Từ đó, Tether lặng lẽ trở thành huyết mạch của toàn bộ thị trường tiền mã hóa toàn cầu, thứ tiền tệ trung gian giúp giới giao dịch chuyển tiền qua lại giữa các sàn mà không cần đụng đến ngân hàng truyền thống.

Tether hiện đặt trụ sở tại El Salvador, quốc gia tiên phong công nhận Bitcoin làm tiền tệ hợp pháp, và cũng là nơi Devasini cùng nhiều lãnh đạo công ty chọn làm nơi cư trú, tránh xa ánh đèn truyền thông.

Tether hiện đặt trụ sở tại El Salvador – quốc gia tiên phong công nhận Bitcoin làm tiền tệ hợp pháp, và cũng là nơi Devasini cùng nhiều lãnh đạo công ty chọn làm nơi cư trú, tránh xa ánh đèn truyền thông.

Trong suốt giai đoạn 2017-2023, Devasini sống tại Lugano, Thụy Sĩ, và điều hành cỗ máy trị giá hàng chục tỷ đô la ấy từ một văn phòng nằm ngay phía trên một quán bar thể thao bình dân. Không biệt thự xa hoa, không đội ngũ bảo vệ rầm rộ, ông thiết lập quan hệ với chính quyền địa phương một cách âm thầm, đến mức thành phố Lugano sau này còn ký thỏa thuận hợp tác với Tether để quảng bá công nghệ blockchain.

Tất nhiên, con đường ấy không hoàn toàn bằng phẳng. Năm 2021, Tether và Bitfinex phải nộp phạt 18,5 triệu đô la tại New York để dàn xếp cáo buộc che giấu tổn thất và không minh bạch về lượng dự trữ đảm bảo cho đồng USDT. Công ty không thừa nhận sai phạm, nhưng đây là bài học đắt giá về cái giá của sự mập mờ trong một ngành vốn đã nhạy cảm với niềm tin.

Tốc độ giàu lên của Devasini gây choáng váng ngay cả với giới tài chính lão luyện. Đầu năm 2025, tài sản ông được ước tính khoảng 9,2 tỷ đô la. Đến tháng 4/2026, con số này đã vọt lên 89,3 tỷ đô la theo Forbes, đưa ông trở thành người giàu thứ 23 thế giới và giàu nhất nước Ý, lần đầu tiên kể từ năm 2007 vị trí này không thuộc về gia tộc Ferrero.

Lý do đằng sau không hoàn toàn nằm ở việc giá Bitcoin tăng, mà nằm ở chính mô hình kinh doanh của Tether. Tính đến cuối năm 2025, có hơn 186 tỷ USDT đang lưu hành, công ty báo lãi hơn 13 tỷ đô la trong năm 2024 và trả cổ tức 10,9 tỷ đô la cho cổ đông trong năm 2025. Phần lớn dự trữ đảm bảo cho USDT được đầu tư vào trái phiếu kho bạc Mỹ, lượng nắm giữ trực tiếp đã vượt 122 tỷ đô la, tổng mức tiếp cận (bao gồm gián tiếp) vượt 141 tỷ đô la.

Nói cách khác, mỗi lần thế giới giao dịch tiền số nhiều hơn, Tether kiếm lãi từ khoản chênh lệch lãi suất trên chính số tiền dự trữ đó. Đây là một mô hình gần giống ngân hàng trung ương thu nhỏ, nhưng gần như không chịu giám sát như một ngân hàng thực thụ.

Mô hình của Tether dựa trên việc phát hành USDT và quản lý lượng tài sản dự trữ tương ứng; đến cuối năm 2025, tổng tài sản dự trữ của công ty đạt gần 193 tỷ USD.

Devasini được cho là nắm giữ khoảng 45% cổ phần Tether. Có thời điểm, công ty còn tìm cách huy động vốn ở mức định giá 500 tỷ đô la; nếu thành công, phần sở hữu của Devasini có thể đưa ông vượt qua cả Warren Buffett để lọt vào top 5 người giàu nhất hành tinh.

Công thức thành công hay năm bài học ông chia sẻ cho doanh nhân Việt Nam:

Thứ nhất, đừng sợ khởi đầu lại từ số không. Devasini đã hai lần "chết đi sống lại" trong sự nghiệp: rời bỏ nghề y đang ổn định, rồi mất trắng sau vụ hỏa hoạn năm 2008. Cả hai lần, ông đều chọn bước tiếp thay vì than vãn. Với doanh nhân Việt Nam, đặc biệt sau những giai đoạn kinh tế khó khăn, bài học then chốt là thất bại không phải điểm kết thúc, mà là dữ liệu để định hướng lại.

Thứ hai, nhìn thấy xu hướng trước khi nó trở thành xu hướng. Năm 2012, tiền mã hóa còn bị coi là trò chơi của dân công nghệ lập dị. Devasini rót vốn vào Bitfinex khi gần như không ai tin tưởng. Doanh nhân giỏi không chạy theo đám đông, mà đặt cược có tính toán vào những gì mình tin sẽ thành xu thế, trước khi thị trường kịp nhận ra.

Thứ ba, kín tiếng không có nghĩa là yếu thế. Trái ngược hoàn toàn với hình ảnh tỷ phú công nghệ ồn ào thường thấy, Devasini gần như vắng bóng truyền thông suốt hơn một thập kỷ. Ông để người khác – CEO Paolo Ardoino, làm gương mặt đại diện, còn mình tập trung vào vận hành và tài chính. Đây là mô hình quản trị đáng học hỏi, phân vai rõ ràng giữa người xây dựng thương hiệu và người điều hành cỗ máy, thay vì ôm đồm cả hai.

Thứ tư, dòng tiền dự trữ mới là vũ khí thật sự. Sức mạnh của Tether không chỉ nằm ở đồng USDT, mà ở cách công ty đầu tư khối tài sản dự trữ khổng lồ vào trái phiếu kho bạc Mỹ để sinh lời an toàn, ổn định. Với doanh nghiệp Việt Nam, bài học là dòng tiền nhàn rỗi, nếu được quản trị chuyên nghiệp, có thể trở thành nguồn lợi nhuận không kém gì hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Thứ năm, minh bạch là cái giá phải trả sớm, còn hơn trả muộn. Khoản phạt 18,5 triệu đô la năm 2021 là lời nhắc nhở đắt giá, trong bất kỳ ngành nghề nào, đặc biệt là tài chính, sự mập mờ về số liệu sớm muộn cũng bị phát hiện và phải trả giá bằng uy tín lẫn tiền bạc. Doanh nghiệp Việt muốn vươn ra quốc tế cần xây dựng thói quen minh bạch ngay từ đầu, thay vì đợi đến khi bị buộc phải làm.

Juventus Stadium – nơi Tether của Devasini trở thành cổ đông lớn, minh chứng cho chiến lược đa dạng hóa tài sản ra ngoài lĩnh vực tiền số thuần túy.

Từ một bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ chán nghề, một người buôn chip từng trắng tay sau hỏa hoạn, Giancarlo Devasini giờ đây điều hành một trong những định chế tài chính có ảnh hưởng lớn nhất thế giới tiền số, mà gần như không ai nhìn thấy mặt ông ngoài đời.